ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများ — စတင်၊ အဆုံး၊ အမေရိကန် ပါဝင်မှုနှင့် စာရင်းကောက် ကံမဲ အချိန်ဇယား
လူအများအတွက် ဗီယက်နမ်စစ်၏ ရက်စွဲများကို ရှင်းလင်းစွာ ရှာဖွေလိုက်စေချင်သော်လည်း စာအုပ်များ၊ အမွတ်တရတံဆိပ်များနှင့် အွန်လိုင်း အရင်းအမြစ်များမှာ မတူညီတဲ့ အဖြေတွေကို တွေ့ရတတ်သည်။ တစ်ချို့ ဇယားများမှာ 1945 ရက်မှစတင်ပြီး တချို့မှာ 1955 သို့မဟုတ် 1965 တွင်စတင်သည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး ၎င်းတို့သည် ယှဉ်တွဲကြည့်လျှင် ထင်မြင်ချက်အသီးသီးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ကျောင်းသားများ၊ ခရီးသည်များနှင့် အသက်မွေး၀မ်းကြောင်းပညာရှင်များအတွက် ခေတ်သစ် ဗီယက်နမ်သမိုင်းကို နားလည်ရန် ကြိုးစားနေစဉ် ဤကိစ္စသည် ရှုပ်ထွေးစေတတ်သည်။ ဤလမ်းညွှန်သည် ရက်စွဲများ မည်သို့ ကွဲပြားနိုင်သည့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်းပြသကာ အများဆုံးလက်ခံသော စတင်နှင့် အဆုံးရက်များကို ဖော်ပြပြီး စစ်ပွဲ၏ အဓိက အဆင့်များကို တစ်ဆင့်ချင်းစီရှင်းပြထားသည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်ပါဝင်မှု ရက်များနှင့် အရေးပါသော စာရင်းကောက်/ကံမဲ ရက်များကို တစ်နေရာတည်း၌ ထည့်သွင်းထားသည်။
နိဒါန်း — ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများကို ပတ်သတ်၍ နားလည်ခြင်း
ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများဆိုသည်မှာ စာကြည့်တိုက်စာမျက်နှာပေါ်ရှိ နံပါတ်များထက် ပို၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၊ တပ်သားများအား ရိုးရှင်းသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် သမိုင်းပညာရှင်များ၏ ဖော်ပြချက်များကို ထိရောက်စေသည်။ "ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများ ဘယ်နှစ်ရက်လဲ။" ဟု မေးလာလျှင် လူတိုင်းသည် ဗီယက်နမ်အတွင်းပုဒ်ပင် စစ်ပွဲတစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သကဲ့သို့ အမေရိကန် မြေပြင် စစ်ဆင်ရေးနှစ်များ သို့မဟုတ် ပြည်သူ့အပ်နှံမခံရသော ကာလကို ကိုးကားဖြစ်နိုင်သည်။
ဗီယက်နမ်ဖက်မှ ကြည့်လျှင် ဤပြိုင်ပွဲသည် ကိုလိုနီဘက်ဆန့်ကျင်ရေးအဖြစ် နှစ်ချိန်ကြာ ပြေးလွှမ်းခဲ့ပြီး အစပျိုးမှုမှ စတင်ကာ အမျိုးသားရေးပြန်လည်ချိတ်ဆက်ရေးသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အမေရိကန်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများသည် ဥပဒေရေးရာ သတ်မှတ်ချက်များ၊ အကြံပေး အုပ်စုများနှင့် တိုက်ပွဲတင်းကျပ်ချိန်များနှင့် ပတ်သက်သည့် ရက်များကို အခြေခံလေ့ရှိသည်။ နိုင်ငံတကာ ကြည့်မြင်သူများအနေဖြင့် 1975 ခုနှစ်ရှိ ဆိုင်ဂွန်ကျရောက်မှုကို အဆုံးသတ်ချက် အဖြစ် တွက်ချက်ကြသည်။ ၎င်းတို့ အမြင်ကွဲပြားမှုများကို နားလည်ခြင်းသည် ရိုးရှင်းသော စတင်နှင့် အဆုံးရက်များကို သတ်မှတ်ရန် မပြုမိမီ အရေးကြီးသည်။
ဤဆောင်းပါးသည် ဗီယက်နမ်လူမျိုးရေး အချိန်ဇယားကို အမေရိကန်အခြေပြု ရက်စွဲများနှင့် ခွဲထုတ်သပ်သည့်နည်းလမ်းများမှ ခွဲခြားဖော်ပြပေးသလို ရိုးရှင်းစွာ လက်ခံရရှိသော စတင်နှင့် အဆုံးရက်များကို အယူအဆစနစ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် စစ်ပွဲ၏ အဆင့်အတန်းအလိုက် တချို့သော အချက်အလက်များနှင့် အလင်းပေး သတ်မှတ်ချက်များကို လမ်းလျှောက်သွားမည် ဖြစ်ပြီး ဗီယက်နမ်စစ် စာရင်းကောက်နှင့် ကံမဲ ရက်စွဲများကို သီးခြား ဂရုစိုက်ရှင်းပြထားသည်။
အဆုံးတွင် "ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများ ဘာတွေလဲ" ဟူသော မေးခွန်းသည် သင်တိုင်းပြုမည့် အချက်အလက်အပေါ်မူတည်၍ အမျိုးမျိုးသော တုံ့ပြန်ချက်များ ရနိုင်ကြောင်း သိရှိမိမည်။ သင်သည် သင်လိုက်လျှံလေ့လာလိုသည့် အချက်အလက်အမျိုးအစားကိုအဓိကထား၍ သတ်မှတ်ချက်များ ယူသင့်သည်။ ဤလမ်းညွှန်အတွက် ပို၍ သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ဇယားတစ်ခုကိုလည်း သင်အသုံးပြုနိုင်မည်။
အလျင်မြန်ဆုံး ဖြေကြားချက် — ဗီယက်နမ်စစ်၏ ရက်စွဲများ
အမေရိကန် အရင်းအမြစ်များတွင် အများအားဖြင့် ကိုးကားသော ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများမှာ 1 နိုဝင်ဘာ 1955 မှ 30 ဧပြီ 1975 ဖြစ်သည်။ စတင်ရက်သည် စစ်တပ်မှတ်တမ်းများနှင့် တပ်သားဆက်သွယ်မှု များအတွက် အသုံးပြုသော အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာန၏ သတ်မှတ်ချက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဆုံးရက်မှာ ဆိုင်ဂွန်ကျရောက်ပြီး တောင်ဗီယက်နမ် အုပ်ချုပ်ရေး ပျက်ကွက်သွားသည့် အချိန်ကို ကိုးကားသည်။ အမေရိကန်တွင် များစွာသော သမိုင်းစာအုပ်များ၊ အမှတ်တရများနှင့် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများသည် ဤရက်စွဲအကွာအဝေးကို လိုက်နာလေ့ရှိသည်။
သို့သော် "ဗီယက်နမ်စစ် ဘယ်နှစ်နှစ်အထိဖြစ်ခဲ့သလဲ" ဟူသော မေးခွန်း၏ ဖြေချက်ဟာ တစ်ခုထက်ပိုနိုင်သည်။ တချို့ သမိုင်းပညာရှင်များသည် ကိုလိုနီဆန့်ကျင်ရေး အစပျိုးမှုကို အလေးထားကာ 1940 ကာလများမှ စတင်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အခြားများသည် အမေရိကန် မြေပြင် တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခဲ့သည့် 1965 ကို အဓိကထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောင်းသားများနှင့် ဖတ်ရှုသူများသည် ဆောင်းပါးများ များစွာက မတူညီသော စတင်နှင့် အဆုံးရက်များကို အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း သတိထားရန် လိုအပ်သည်။
အောက်တွင် ဗီယက်နမ်ပဋိပက္ခ စတင်မှုအတွက် အများအားဖြင့် ကိုးကားသော ရွေးချယ်စရာများကို တစ်ခုချင်းစီပြထားသည်။ ၎င်းတိုင်းမှာ အထူးသော အမြင်တစ်ရပ်နှင့်ဆက်နွယ်နေသည်။
- 2 စက်တင်ဘာ 1945 — ဟနွးတွင် ဟိုချီမင်ห์က ဗီယက်နမ်လွတ်လပ်ရေးကို ကြေညာခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ် ဒီမိုကရပ်တစ် ပြည်ထောင်စုအဖြစ် အစပျိုးဟု မြတ်နိုးသူများ များစွာကမြင်ကြသည်။
- ဒီဇင်ဘာ 1946 — ပြင်သစ် ကိုလိုနီစစ်တပ်နှင့် ဗီယက်နမ် ရာဇဝတ်ဖက် များအကြား ပထမဆုံး အင်ဒိုချိုင်နာစစ်ပွဲ ပေါက်ပွားခြင်း၊ အကျယ်အဝန်း ရှိသည့် ပဋိပက္ခ၏ စစ်ရေး စတင်ချက်အဖြစ် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။
- 1950 — အမေရိကန်က စစ်ကိရိယာ အကြံပေးအဖွဲ့ MAAG ကို ဖွဲ့စည်း၍ ပြင်သစ်နှင့် နောက်တွင် တောင်ဗီယက်နမ်တပ်တော်များအား ထောက်ပံ့ခဲ့သည်၊ အမေရိကန်၏ သက်မဲ့ မဟုတ်သော ပါဝင်မှုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဟု ဆင်ခြင်သည်။
- 1 နိုဝင်ဘာ 1955 — တပ်မတော် ပြဋ္ဌာန်းရာတွင် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာန သတ်မှတ်သော ဗီယက်နမ်စစ် စတင်ရက် အဖြစ် အသုံးပြုသည်။
- 1961 အလယ်ပိုင်း — ကန့်ကွက်မှုများနှင့် ပိုမိုသော စက်ကိရိယာများ ပို့ဆောင်ခြင်းဖြင့် အမေရိကန် အကြံပေးပမာဏ တိုးမြှင့်သည့် အချိန်ဖြစ်သည်။
- 7 အောက်တိုဘာ 1964 — တောင်တွင်း Gulf of Tonkin အဖြစ်သိသာသော ဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် စစ်ဆင်ရေးချဲ့ထွင်ခွင့်ကို ခွင့်ပြုသော အပေါင်း အဖွဲ့၏ ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်သည်။
- 8 မတ် 1965 — ဒာနန်တွင် အမေရိကန် မေရလင်းများ မြေချင်းဆက် ရောက်ရှိခြင်း၊ အမေရိကန် မြေပြင် စစ်ဆင်ရေးအဆင့် စတင်ခဲ့သည့် ရက်အဖြစ် တွေ့ရသည်။
အဆုံးရက်သည် ပိုမို သဘောတရားရှိသည်။ များသော အမြင်များသည် 30 ဧပြီ 1975 ကို သဘောတရားရှိသော အဆုံးရက်အဖြစ် သဘောခံကြသည်။ ထိုနေ့တွင် မြောက်ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များက ဆိုင်ဂွန်ကို ဆက်သွယ်ဝင်ပြီး တောင်ဗီယက်နမ် အုပ်ချုပ်ရေး ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။ အချို့ ဇယားများက 2 ဇူလိုင် 1976 ထိ တိုးပြောကြသော်လည်း ၎င်းသည် စစ်ဆင်ရေး ဆက်တိုက်ပြေးလမ်းမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေး ပေါင်းစည်းခြင်းကို အဓိကထားခြင်းပဲ ဖြစ်သည်။
ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများ မရိုးရှင်းသည့် အကြောင်းရင်းများ
ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများသည် လူကဏ္ဍအလိုက် ခံစားချက်ကွာခြားသောကြောင့် ရှုပ်ထွေးသည်။ ဗီယက်နမ်လူမျိုးများအတွက် စစ်ပွဲကို ပြင်သစ်အပေါ် ချဉ်းကပ်ခဲ့သည့် ကိုလိုနီဆန့်ကျင်ရေးကာလနှင့် မပြတ်စေချင်ဘဲ ဆက်လက်မြင်ကာ 1940 မျိုးကာလမှ စတင်သတ်မှတ်ကြသည်။ ဤအမြင်အရ ပထမ အင်ဒိုချိုင်နာစစ်နှင့် နောက်ပိုင်းအမေရိကန်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည့် စစ်ပွဲများကို ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်သော အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် 1945 သို့မဟုတ် 1946 ကို စတင်ရက်အဖြစ် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်တတ်ကြပြီး 1975 သို့မဟုတ် 1976 ကို အဆုံးရက်အဖြစ် ထည့်သွင်းရန် ထင်မြင်ကြသည်။
မတူညီသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြစ်သော သမိုင်းများအနက် အများအပြားသည် အမေရိကန် ပါဝင်မှုကို ဦးစားပေး၍ ရက်စွဲများကို သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အကြံပေးများ ရောက်ရှိသည့်အချိန်၊ အမေရိကန်တိုက်ခိုက်တပ် များတပ်ဖွဲ့ဝင်လာသည့်အချိန်နှင့် အမေရိကန် တပ်သားများ ထုတ်ပယ်သည့်အချိန်တို့ကို ကိုးကားသည်။ အမေရိကန်အမြင်အရ ကာလများကို ကုန်ကျစရာနှင့် ဥပဒေရေးရာ သတ်မှတ်ချက်များအပေါ် အခြေခံ မှတ်တမ်းထားတတ်သည်။ ကာလတားထွက် 1 နိုဝင်ဘာ 1955 ကို အမေရိကန် အစိုးရတော်သည် ဗီယက်နမ်စစ် စတင်ရက်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်၊ ထိုကဲ့သို့ပင် 1965 တွင် စစ်ဦးဆောင်မှု များ တိုးလာလွန်းသည့်အချိန်တွင် မြေပြင်းစစ်တပ် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုစွမ်းဆောင်မှုများအပေါ် များသော အစိုးရများ၊ တဖွဲ့တည်းများ နှင့် အစိုးရအစဉ်များက ဤ သတ်မှတ်ချက်များကို အသုံးပြုကြသည်။
သဘာဝတရား적으로 စစ်ပွဲများသည် တစ်ခါတည်း ပြဿနာတစ်ခုဖြင့် မစတင်မသိမ်းယောက်ပါ။ အကြံပေး များသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ တဖြည်းဖြည်း ချဲ့ထွင်သွားပြီး ပထမဆုံး ပြင်းထန်သော ဖက်ရပ်တိုက်ခိုက်မှု မတိုင်မီ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အရေးယူချက်များ ရက်စွဲတချို့တွင် သွားလာမှုများ ရှိနိုင်သလို တချို့ သဘောတူချက်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးချိန်တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် 1973 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလရှိ ပဲရစ် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူစာချုပ်များသည် တိုက်ရိုက် အမေရိကန် ပါဝင်မှုကို တရားဝင်အနေနှင့် အဆုံးသတ်သော်လည်း မြေပြင်ပေါ်၌ စစ်ဆင်ရေးများကို 1975 အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် 1973 ကို အမေရိကန် ပါဝင်မှု၏ အဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်သော်လည်း 1975 ကို စစ်ပွဲအဖြစ် အဆုံးသတ်သတ်မှတ်ထားသော်လည်း များစွာရှိသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဥပဒေရေးရာ၊ အမှတ်တရနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကြောင့် ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများကို မတူညီစွာ အသုံးပြုသည်။ အမှတ်တရပန်းတိုင်တစ်ခုက ဗဟိုမှတ်တမ်းများအားလုံးကို မြှင့်တင်ရန် ကျယ်ပြန့်သော ကာလတစ်ခုကို တင်ပြနိုင်သလို တက္ကသိုလ်စာအုပ်တစ်စောင်က အမေရိကန် ပြည်တွင်း နိုင်ငံရေးကို ဦးစားပေး၍ ဆွေးနွေးနိုင်သည့် ကာလကို အထူးပြုနိုင်သည်။ ဤကွဲပြားမှုများကို နားလည်ခြင်းဖြင့် ဗီယက်နမ်စစ်ကို သုတေသန လုပ်နေစဉ် တွေ့ကြုံနိုင်သည့် မတူညီသော ဇယားများ၏ ကွာခြားမှုကို ရှင်းလင်းစွာ သိရှိနိုင်မည်။
အဓိက စတင်နှင့် အဆုံး ရွေးချယ်စရာများကို တစ်ကြောင်းချင်းစီ ဖော်ပြခြင်း
ဗီယက်နမ်စစ်အတွက် တစ်ခုတည်းသော သဘောတရားမဲ့သော ရက်စွဲများ မရှိသဖြင့် အဓိက ရွေးချယ်စရာများကို တစ်နေရာတည်းဦးတည်၍ ကြည့်ရသောအခါ အကောင်းဆုံးရှိသည်။ စတင်နှင့် အဆုံးရက် များက များသောအားဖြင့် တစ်ချိန်တည်း ဂရုတစ်ခု ဖြစ်စေသော အမြင်တစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည် — ဗီယက်နမ်လူမျိုး သမိုင်း၊ အမေရိကန် ဥပဒေရေးရာ သတ်မှတ်ချက်များ သို့မဟုတ် အမေရိကန် မြေပြင် တိုက်ခိုက်မှု၏ ကန့်သတ်ထားသော နှစ်များ။ ဤဇယားများကို တစ်ပြိုင်နက်တွင် ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့် သုတေသနရှင်များ၊ အစိုးရများနှင့် ပြည်သူများသည် "တူ" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည့် စစ်ပွဲကို မူတည်ရာအလိုက် မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုကြသည်ကို ပို၍ နားလည်နိုင်မည်။
ဤအပိုင်းသည် ပထမဦးဆုံး ဗီယက်နမ်စစ် စတင်ရက်များကို ကြည့်ရှုပြီး မည်သည့်အကြောင်းရင်းကြောင့် သမိုင်းပညာရှင်များက ထိုရက်စွဲကို ရွေးချယ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ပဲရစ် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူစာချုပ်များ (1973) မှ စ၍ ဆိုင်ဂွန်ကျရောက်မှု (1975) နှင့် အမျိုးသားပေါင်းစည်းခြင်း (1976) အထိ အဓိက အဆုံးရက်များကို ဖော်ပြမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် ဗီယက်နမ်နှင့် အမေရိကန် အမြင်နှစ်မျိုးတည်းပင် စစ်ကို မည်သည့်အတိုင်းအတာဖြင့် သတ်မှတ်ကြောင်း ဖော်ပြပေးသည်။
အများအားဖြင့် ကိုးကားကြသည့် ဗီယက်နမ်စစ် စတင်ရက်များ
ဗီယက်နမ်စစ်ကို စတင်သတ်မှတ်ရာတွင် အမျိုးမျိုးသော အချက်အလက်များကို အသုံးပြုကြပြီး ၎င်းတိုင်းမှာ အခြားတစ်မျိုးသော သတ်မှတ်ချက်ကက်ဆစ်ဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်လူမျိုးရေးအမြင်အရ သမိုင်းဇာတ်လမ်းသည် စစ်တစ်ခုဖြစ်စဉ်၏ အဆုံးမှ စတင်၍ လွတ်လပ်ရေး ကြေညာချက်နှင့် တိုင်တန်းသည်။ 2 စက်တင်ဘာ 1945 တွင် ဟိုချီမင်ห์က ဟနွး၌ ဗီယက်နမ် ဒီမိုကရက်တစ်န် ပြည်ထောင်စု၏ လွတ်လပ်ရေးကို ကြေညာခဲ့သည်။
အခြားတစ်ခုဖြစ်သော နိုင်ငံရေးအချက်တစ်ခုမှာ 1946 ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ဟနွးတွင် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပထမ ဗဟိုချိုင်ဖြေပါတ် စစ်ပွဲ၏ စတင်ချိန်အဖြစ် မှတ်သားခံထားရသည်။ ဗီယက်နမ် လူမျိုးအမှတ်ဉာဏ်တွင် ဤစစ်နှင့် နောက်ကာလ အမေရိကန်နှင့် ဆိုင်ရာ စစ်ပွဲများကို ဆက်လက်ဖြစ်ပွားသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် ကြည့်မြင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် 1946 ကို ဗဟိုစစ်ရေး စတင်ချိန်အဖြစ် သတ်မှတ်သော သမိုင်းပညာရှင်များရှိနေသည်။
အမေရိကန် အမြင်အရ တကယ်တော့ 1950 တွင် အမေရိကန်က ပြင်သစ်နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် တောင်ဗီယက်နမ်အား ထောက်ပံ့ရန် MAAG ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တာ၀န်ခံ အမေရိကန် ပါဝင်မှု၏ အစဖြစ်ပြီး တာဝန်ကန့်သတ်သည့် ပုံစံဖြစ်စေသော်လည်း တည်ငြိမ်စွာ ထောက်ပံ့မှုကို အစပြုသော သက်တမ်းတစ်ခုအဖြစ် မှတ်သားခြင်း ဖြစ်သည်။ 1954 ခုနှစ် ပြင်သစ်နှင့် သဘောတူပြီးနောက် အမေရိကန် အကြံပေးများသည် တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရအား ကူညီရန် ရွေ့ပြောင်းလာကြပြီး တဖြည်းဖြည်း အဖွဲ့ရေ တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။
အမေရိကန်အစိုးရ၏ အဓိကသတ်မှတ်ရက်တစ်ခုမှာ 1 နိုဝင်ဘာ 1955 ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့၌ အမေရိကန်က အကြံပေးမစ်ရှင်ကို ပြန်လည်စီမံကိန်းကိန်းဖွဲ့ခဲ့ပြီး ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနသည် နောက်ပိုင်း၌ ၎င်းနေ့ကို တပ်သားမှတ်တမ်းများနှင့် အကျိုးခံစားခွင့်များအတွက် တရားဝင် စတင်ရက်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန် ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲအတွက် ဤရက်သည် အထူးပြုထားသည်။ ၎င်းမှာ ကြီးမားသော တိုက်ခိုက်မှုများ မစတင်ခင်က အကြံပေးအလုပ်များတွင် ဝန်ဆောင်မှုခဲ့သူများ၏ ဝန်ဆောင်မှုကိုလည်း ထည့်သွင်းကိုးကားရန် ရည်ရွယ်သည်။
သမိုင်းပညာရှင်များ၏ တချို့နှင့် ဇယားများ၏ တချို့သည် နောက်ပိုင်းရက်များကို အရေးပါတဲ့အဖြစ်ဖော်ပြသည်။ 1961 အလယ်ပိုင်းကာလတွင် ဂျွန် F. ကင်နက်ဒီ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အကြံပေး အဖြစ်ပါဝင်မှုအတက်အကျ ကြီးမြင့်လာခဲ့သည်။ တချို့အမည်များကတော့ 1964 ခုနှစ် ဩဂုတ် 7 ရက်ရှိ Gulf of Tonkin အဖြစ်အပျက်နှင့် Gulf of Tonkin ကျေရာဇာတ်ချက်ကို ဦးစားပေးချင်း အရေးပါမှုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် အမေရိကန် လေတပ်နှင့် မြေပြင်း စစ်ဆင်ရေးချဲ့သွားရန် ခွင့်ပြုရာတွင် နိုင်ငံရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ကလက်ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် 1965 တွင် မြေပြင်းစစ်တပ်များ ရောက်ရှိသည့်အချိန်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လူအများသိကျတဲ့ စတင်ချိန်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ 1965 မတ်လ 8 တွင် ဒာနန်တွင် အမေရိကန် မေရလင်းများ ရောက်ရှိခဲ့သည့်အချိန်မှာ အမေရိကန် မြေပြင်း စစ်ဆင်ရေး အဆင့်စတင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆပါသည်။ ၎င်းနှင့်အတူ အင်အားနှင့် အရှုံးသည် အလျင်အမြန်တက်လာခဲ့သည်။ 1965-1968 ကာလသည် အင်အားဝင်ထိတွေ့မှုနှင့် လူဆုံးရှုံးမှုများ အများဆုံးဖြစ်ပွားသည့် အချိန်အဖြစ် လူအများသိမြင်ကြသည်။
အဓိက ဗီယက်နမ်စစ် အဆုံးရက်များ
စတင်ရက်များ ပိုမိုကျပ်တည်း မရှိသော်လည်း အဆုံးရက်များမှာ ပိုမိုစုဆောင်းထားပေမယ့် သတ်မှတ်ချက်အလိုက် မတူညီနိုင်သည်။ တစ်ချက် အရေးပါသော ရက်မှာ 27 ဇန်နဝါရီ 1973 ဖြစ်ပြီး ပဲရစ် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူစာချုပ်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ၎င်းစာချုပ်များသည် တရားဝင် အမေရိကန် ပါဝင်မှုကို သတ်မှတ်ခြင်း၊ တပ်ဖွဲ့များထုတ်ယူရေးနှင့် ရောဂါရှင်များ ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေး စသည်ဖြင့် အချက်အလက်များ ပါရှိသည်။ အမေရိကန် ပါဝင်မှုကို တရားဝင် အဆုံးသတ်သည့် ရက်တစ်ရက်အဖြစ် ၎င်းကို စဉ်းစားကြသည်။
တချို့အတွက် အရေးပါသေးသော ရက်တစ်ခုမှာ 29 မတ် 1973 ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် နောက်ဆုံး မြေပြင်း စစ်တပ်များ ဗီယက်နမ်မှ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ အမေရိကန် အရင်းအမြစ်များစွာက ဤရက်ကို အမေရိကန် မြေပြင်း စစ်ဆင်ရေး၏ အဆုံးရက်အဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ၎င်း၏ အရေးပါသော သဘောတရားမှာ 8 မတ် 1965 မှ 29 မတ် 1973 ထိရှိသည့် ကာလကို အမေရိကန် မြေပြင်းပါဝင်မှု အဓိက ကာလဟု ယူဆကြသည့် အကြောင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် 1973 တွင် စစ်ပွဲ ရပ်တန့်သည်ဟု မဟုတ်ဘဲ တောင်နှင့် မြောက်ဗီယက်နမ် တပ်ဖွဲ့များသည် 1975 ထိ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။
ဗီယက်နမ်စစ် အနက်အရှုပ်အဖြစ် အများအမြင်သဘောတရားရှိသော အဆုံးရက်မှာ 30 ဧပြီ 1975 ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့တွင် မြောက်ဗီယက်နမ်တပ်သားများက ဆိုင်ဂွန်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရသည် လက်လွှတ်ခဲ့သည်။ ဟယ်လီကေါပ်တာများဖြင့် နိုင်ငံခြား ဝန်ထမ်းများနှင့် အချို့သော ဗီယက်နမ်ပြည်သူများကို အမြန်ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်ကို ဆိုင်ဂွန်ကျခြင်းဟု ခေါ်ကြပြီး စစ်ပွဲ တစ်ခုလုံး၏ တရားဝင် အဆုံးသတ်အဖြစ် အများအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။
နောက်ဆုံးတွင် 2 ဇူလိုင် 1976 ကို တောင်နှင့် မြောက်ဗီယက်နမ် ပေါင်းစည်း၍ ဗီယက်နမ် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ အဖြစ် တရားဝင်ချပြခဲ့သည်။ ဤရက်သည် နိုင်ငံရေးနှင့် ပြင်ဆင်ရေး များအတွက် အရေးပါသော်လည်း တိုက်ပွဲကြောင့် ဆက်လက်ဖြစ်နေသော တိုက်ခိုက်မှုကို ဖျက်သိမ်းခြင်း မဟုတ်ပါ။ အချို့သမိုင်းဇယားများတွင် ဤရက်ကို သမိုင်းအဆုံးဖြတ်စရာ တစ်ခုအဖြစ် ထည့်သွင်းကြသည်။
ဥပဒေရေးရာ၊ အမှတ်တရနှင့် သမိုင်းရေးရာ အသုံးပြုမှုများအရ ဗီယက်နမ်စစ် အဆုံးရက်များ နေရာချသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တချို့ တပ်သားအမှတ်တရပွဲများသည် 30 ဧပြီ 1975 အထိ အသိအမှတ်ပြုနိုင်သော်လည်း အခြားအချို့မှာ 29 မတ် 1973 ကို အမေရိကန် စစ်အဖွဲ့များ ထွက်ခွာချိန်အဖြစ် ကိုးကားတတ်သည်။ ဗျာသိမ်းပညာရှင်များက ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးကို လေ့လာမည့်အခါ 2 ဇူလိုင် 1976 ကို ပေါင်းစည်းမှု၏ အဆုံးအဖြစ် အလေးထားခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည်။ ဤရွေးချယ်ချက်များကို သိရှိထားကာ ဇယားများကိုဖတ်ရှုပါက မတူညီမှုများ ရှင်းလင်းလာမည်။
အချိန်ဇယား အကျဉ်းချုံး — အဓိက အဆင့်များနှင့် အရေးပါသော ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများ
ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများကို နားလည်ရန် ကူညီပေးမည့် နည်းလမ်းတစ်ခုမှာ ၎င်းတို့ကို အဆင့်ကြီးများအလိုက် အုပ်စုခွဲခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်ခုတည်းသော မျှတသည့် ကာလတစ်ခုအဖြစ် မမျှသာဘဲ ပြောင်းလဲမှုများဖြစ်ပေါ်သည့် အချက်များကို ထူးခြားစွာ ဖော်ထုတ်ပေးသည်။ ထို့နောက် အမေရိကန် ပါဝင်မှုနှစ်များ၊ တိုက်ခိုက်မှု၏ အင်တင်းစစားနှင့် အရပ်ဘက်အကျိုးဆက်များကို ထင်ဟပ်စေသည်။
ဤအပိုင်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ အဆုံးမှ စ၍ ဗီယက်နမ် ပေါင်းစည်းခြင်းထိ အချိန်အတိုင်းအတာကို စဥ်လိုက်အကျဉ်းချုပ်ပေးသည်။ ပထမ အင်ဒိုချိုင်နာ စစ်အပိုင်းမှ စတင်ကာ နယ်ချဲ့ခြင်း၊ အမေရိကန် အကြံပေး မစ်ရှင်များကာလနှင့် အပြည့်အဝ မြေပြင် စစ်ဆင်ရေးနှစ်များအထိ လှမ်းသွားသည်။ Tet အရေးပေါ် ဖြစ်ရပ်များ၊ ပဲရစ် တွေ့ဆုံချက်များနှင့် ဆိုင်ဂွန်ကျခြင်း ကဲ့သို့သော အရေးပါသော ဖြစ်ရပ်များကို အချိန်ဇယားတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ ၎င်းတိုင်းက ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများကို မှတ်သားရန် ပိုမိုလွယ်ကူစေသည်။
ဤအဆင့်ခွဲ အချိန်ဇယားကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် ဒေသတွင်း နိုင်ငံရေး၊ အအေးစစ်အခြေအနေများနှင့် စစ်ရေး ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် မည်သို့တဆက်တည်း လက်ဆောင်ဟန်ဆောင်ခဲ့ကြောင်းကို နားလည်နိုင်မည်။ အမေရိကန်တို့ အများက "ဗီယက်နမ်စစ်" ဟု ခေါ်ဆိုသည်မှာ ဗီယက်နမ်လူမျိုးများအတွက် 1955 မတိုင်မီနှင့် 1975 အပြီးတိုင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည့် ရှည်လျားသမိုင်း၏ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်ပြီး အတန်းဝင် လမ်းကြောင်းများတွင် အထူးသဖြင့် 1965–1973 ကာလများဟာ အမေရိကန်ပါဝင်မှု၏ အဓိကနှစ်များဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ထုတ်ပေးသည်။
အစပိုင်းပဋိပက္ခနှင့် ပထမ အင်ဒိုချိုင်နာ စစ် (1945–1954)
ဤကျယ်ပြန့်သည့် ဗီယက်နမ် संघर्ष၏ ပထမအဆင့်မှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် စတင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်လက်နက်ချုပ်က ဒီဇိုင်လျှင် ဗီယက်နမ်တွင် အာဏာလွတ်လပ်မှု ရရှိခဲ့သလို ပြင်သစ် ကိုလိုနီ အာဏာကို ပြန်လည်ချုပ်ကိုင်လိုသောကြောင့် အရေးပေါ် အခြေအနေတစ်ခု ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤကြေညာချက်သည် ဗီယက်နမ် အမျိုးသား သမိုင်း၌ အခြေခံအဆောက်အအုံ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ခေတ္တကို စတင်သော ယုပွဲအဖြစ် မှတ်သားခံထားရသည်။
ပြင်သစ် ကိုလိုနီ အာဏာရှင်များ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည့်အခါ အခြေအနေများသည် အလျင်အမြန် တင်းမာလာခဲ့သည်။ 1946 ဒီဇင်ဘာထိ မက် ဆင်ခြင်းမှ စ၍ ဟနွးတွင် အပြင်းအထန် တိုက်ပွဲများ စတင်ခဲ့သည်။ ဤအချိန်ကာလမှာ ပြင်သစ်တပ်ဖြင့် ဗီယက်မင်းနှင့် မော်မန်း စစ်အဖွဲ့များကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ နောက်နှစ်များအတွင်း ပဋိပက္ခသည် ပြည်နယ်များနှင့် နယ်နိမိတ်အတွင်း ချဲ့ထွင်ဖျက်စီးသွားပြီး အေးမြသော ကမ္ဘာစစ်ခေတ်သို့ မျက်နှာချင်းဆိုင်နေရသည့် အာဏာရှင်တိုင်းပြည်များမှ အာရုံစိုက်မှု ပိုမိုရသွားသည်။ ဤကာလကို အများအပြားအင်္ဂလိပ်စာအုပ်များမှာ နောက်ပိုင်းအမေရိကန်အခြေပြု စစ်ပွဲနှင့် သီးခြားသော စစ်တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြလေရာ ကြာမြင့်သော်လည်း ဗီယက်နမ်လူမျိုးအများစုအရ ၎င်းသည် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ကြသည်။
ပထမ အင်ဒိုချိုင်နာ စစ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုမှာ Dien Bien Phu တွင် ဖြစ်ခဲ့သော တိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ 1954 မတ်မှ မေအထိ ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များက အဲဒီ တိုက်ကွက်ကို လှည့်လည်တိုက်ခိုက်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြင်သစ်တပ်ကို အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ Dien Bien Phu တွင် အနိုင်ရခြင်းသည် ပြင်သစ်စစ်တပ်အပေါ် သက်ရောက်မှုကြီးစွာရှိခဲ့ပြီး ကိုလိုနီတပ်တစ်စုတည်းကို နိုင်နိုင်ချေရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ၎င်းဖြစ်ရပ်သည် ပြင်သစ်အား Indochina တွင် ဘ၀ကို ပြန်လည်စဉ်းစားစေခဲ့ပြီး ကိုယ်စားလှယ်များကို ညှိနှိုင်း ဆိုင်ရာ တွေ့ဆုံရန် ရွှေ့ခေါ်စေခဲ့သည်။
1954 ဇူလай 21 ရက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော Geneva အစည်းအဝေးက Indochina ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ Geneva သဘောတူစာချုပ်များအရ ဗီယက်နမ်ကို 17 တန်းလမ်းကြားမှ အနောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းအဖြစ် မျက်နှာခွဲထားခဲ့သည်။ ၎င်းသဘောတူချက်တွင် နိုင်ငံတော်တစ်ခုအဖြစ် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရန် နှစ်နှစ်အတွင်း မဲဆန္ဒပြုခွင့်များ ရှိမည်ဟုပျော်မွေ့ခဲ့သော်လည်း ဤမဲများကို မကျင်းပနိုင်ခဲ့ကြ။ ဤမကျင်းပမှုနှင့် ယာယီ နှစ်ပိုင်းကိတ်ကာသော အခြေအနေတို့က နောက်ကာလတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ပဋိပက္ခအတွက် အခြေခံဖြစ်စေခဲ့သည်။
ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများကို လေ့လာသူများအတွက် ဤကာလသည် အရေးပါသည်။ ၎င်းသည် 1940 မျိုးကာလများမှ စတင်သည့် ဇယားတချို့ကို နားလည်ရန် အကြောင်းပြချက်ဖြစ်စေသည်။ အမေရိကန် အရင်က သတ်မှတ်ထားကြသော ရက်စွဲများသည် နောက်ပိုင်း စစ်ရေး အခြေခံများကို 1945 မှ 1954 အတွင်း နေ့စဉ်ဖြစ်ပွားသည့် နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး အခြေအနေများမှ တည်ဆောက်ထားကြောင်း ဖော်ပြပေးသည်။
ပိုင်းခြားခြင်းနှင့် အမေရိကန် အကြံပေး ပါဝင်မှု (1954–1964)
Geneva သဘောတူချက်များသည် ဗီယက်နမ်ကို အောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း အဖြစ်ခွဲခြားခဲ့ပြီး 17 တန်းလမ်းကြားသည် နယ်နိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်လည်းဖြစ်သည်။ လူထောင်ပေါင်းများစွာသည် မိမိ မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကိုက်ညီမှုအပြိုးအခေါက် များအရ တောင်နှင့် မြောက်အတွက် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ ပြည်လုံးချင်း မဲများကို မကျင်းပခဲ့ကြပြီး ဤခွဲခြားမှုသည် ယာယီမှ အမြဲသို့ ရေဒီယိုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။ ဤကာလသည် နောက်တစ်ဆင့်အဖြစ်ဖြစ်လာမည့် အတွင်းပိုင်းနှင့် ပြင်ပ အပြန်အလှန် ပဋိပက္ခအတွက် အခြေခံထားရာ ဖြစ်လာသည်။
Geneva သဘောတူချက်မတိုင်မီကတည်းက အမေရိကန်သည် Indochina တွင် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုကို ကစားနေခဲ့သည်။ 1950 တွင် ဝါရှင်တန်သည် MAAG ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်ကို ဗီယက်မင်းများကို ဆန့်ကျင်ရန် အကြံပေးနှင့် ထောက်ပံ့ပစ္စည်းများ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ 1954 အပြီး MAAG သည် တောင်ဗီယက်နမ်၏ တပ်ဖွဲ့များကို တည်ဆောက်၍ လေ့ကျင့်ပေးရေးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းနှစ်များသည် အမေရိကန် အာဏာထိန်းမှု၏ အစဖြစ်သော်လည်း အဓိကအားဖြင့် အကြံပေးခြင်းသာ ဖြစ်하였다။
1 နိုဝင်ဘာ 1955 တွင် အမေရိကန်က သူတို့၏ အကြံပေး မစ်ရှင်ကို ပြန်လည်စီမံလိုက်သည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနသည် နောက်ပိုင်း၌ ၎င်းနေ့ကို ဗီယက်နမ်စစ် စတင်နေ့ အဖြစ် ရွေးချယ်သော်လည်း ၎င်းသည် တရားဝင် စစ်ကြီးကြပ်မှုမဟုတ်ဘဲ စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ရက်တစ်ရက်သာဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများအတွက် 1955 ရက်သည် အကြံပေးအဖွဲ့ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ခဲ့သူများအား လည်း အလေးထား သတ်မှတ်ရန် အရေးကြီးသည်။
1950 မျိုးနှင့် 1960 များအတွင်း တောင်ဗီယက်နမ်တွင် တင်းမာမှုများ တိုးတက်လာသည်။ မြောက်ဗီယက်နမ်က တောင်ပေါ် တိုက်ပွဲများနှင့် ထောက်ပံ့မှုများ ပိုမိုဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်က အကြံပေးခြင်းနှင့် ထောက်ပံ့မှုများကို စတင်စွာ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ 1961 ဒီဇင်ဘာတွင် ကင်နက်ဒီ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အကူအညီ၊ အကြံပေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စနစ်များ ပိုမိုတိုးတက်လာစေခဲ့သည်။ အမေရိကန်တပ်သားများသည် မူလအားဖြင့် အကြံပေးများသာဖြစ်သော်လည်း မြေပြင်ပေါ်၌ ၎င်းတို့၏ တည်နေချင်းသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာသည်။
1964 တွင် Gulf of Tonkin ဖြစ်ရပ်များကြောင့် အခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာသည်။ 1964 အောက်တိုဘာလ 2 နှင့် 4 ရက်များတွင် အမေရိကန် ရေတပ်ယာဉ်များနှင့် မြောက်ဗီယက်နမ်လူအဖွဲ့ ရေအခြင်းစပ် ပြန်လည်ကြုံတွေ့မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု တင်သွင်း reports ရှိသည်။ ၎င်းအပေါ် အမေရိကန် ပါတီလွှတ်တော်သည် 1964 အောက်တိုဘာ 7 ရက်တွင် Gulf of Tonkin Resolution ကို ဖြတ်ကာ သမ္မတ လီဒန် ဂျွန်ဆင်အား တရားမဲ့ပင် ဖြစ်စေ အသုံးချခွင့်များ ပေးခဲ့သည်။ ဤနိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်သည် လေဘီးလှည့်မောင်းခြင်းနှင့် မြေပြင် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖွင့်လှစ်ရန် တံခါးဖွင့်ပေးခဲ့သည်။
1954–1964 ကာလသည် ဒေသအတွင်း အငြင်းပွားမှုမှ စတင်၍ ပြင်ပနိုင်ငံများ ပါဝင်သော မျက်နှာချင်းဆိုင်စစ်ပွဲသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်ကို ပြသသည်။ အကြံပေး မစ်ရှင်များကို မြေပြင် စစ်တပ်များနှင့် ခွဲခြားဖော်ပြရာ၌ 1950 ခုနှစ်၌ MAAG ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ 1 နိုဝင်ဘာ 1955 ရက်အထိ အမေရိကန် သတ်မှတ်ချက်၊ 1961 အလယ်ပိုင်း တိုးချဲ့မှုနှင့် 1964 Gulf of Tonkin Resolution တို့သည် အကြမ်းဖက်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အရေးပါသော အဆင့်များ ဖြစ်ကြသည်။
အပြည့်အဝ အမေရိကန် မြေပြင် စစ် (1965–1968)
1965 မှ 1968 အထိ ကာလသည် လူအများထင်မြင်သည့် ဗီယက်နမ်စစ် ပုံရိပ်နှင့် အတူရှိသည်။ ဤနှစ်များတွင် အမေရိကန်က အကြံပေးအဖြစ်မှ အပြည့်အဝ မြေပြင် တိုက်ခိုက်မှုဆီသို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး စာရင်းအရ သိန်းပေါင်းများစွာသော အမေရိကန်တပ်သားများကို ချိတ်ဆောင်လာသည်။ 1965 မတ်လ 8 တွင် ဒာနန်တွင် အမေရိကန် မေရလင်းများ မြေချင်းဆက် ရောက်ရှိခဲ့သည့်အချိန်မှာ အမေရိကန် မြေပြင် စစ်ဆင်ရေး၏ စတင်ချိန်ဟု တွက်ကြသည်။
ထိုလပိုင်းများအတွင်း သမ္မတ လီဒန် ဂျွန်ဆင်က ထပ်မံ တပ်တိုးမှုများကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ 1965 ဂျူလိုင် 28 ရက်တွင် အမေရိကန်တပ်သားများကို ပိုမိုပို့ဆောင်မည့် အစီအစဉ်ကို ကြေညာခဲ့သည်။ တပ်သား အရေအတွက်သည် တဖြည်းဖြည်းတက်လာပြီး 1960 မျိုးနှစ် အဆုံး တွင် အမေရိကန် တပ်သား အရေအတွက် သန်းချီချိန်တွင် မြောက်မြားသည့်အထိ တိုးလာခဲ့သည်။ ဤတိုးမြှင့်မှုကြောင့် ဗီယက်နမ်စစ်သည် ပိုမို ပြင်းထန်သည့် တိုက်ပွဲများနှင့် လူဆုံးရှုံးမှုများ အများကြီး ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည်။
လေတပ်၏ အခန်းကဏ္ဍမှတစ်ဆင့်လည်း ဤကာလတွင် အရေးပါသည်။ 1965 မတ် 2 ရက်တွင် အမေရိကန်က Operation Rolling Thunder ကို စတင်ခဲ့ပြီး မြောက်ဗီယက်နမ်ပေါ် သက်ရောက်မှု ရည်ရွယ်၍ မကြာခဏ လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးထပ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤ လှုပ်ရှားမှုသည် 1968 နိုဝင်ဘာ 2 ထိ ဆက်ကျော်ခဲ့ပြီး မြောက်ဗီယက်နမ်၏ ချီထွင်အင်အားအား ဖိနှိပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ Rolling Thunder သည် စစ်၏ အချိန်ဇယားတွင် အလွန်အရေးပါသော လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။
မြေပြင်ပေါ်တွင် Ia Drang တိုက်ပွဲ (1965 နိုဝင်ဘာ) ကာလယာဘက်မှ အထင်ကရ တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲတွင် အမေရိကန်တပ်စုများနှင့် မြောက်ဗီယက်နမ် ပုံမှန်တပ်ဖွဲ့များ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဤတိုက်ပွဲကို အမေရိကန်နှင့် မြောက်ဗီယက်နမ် တိုက်ပွဲများ၏ ပထမဦးဆုံး ကြီးမားသော မျက်နှာချင်းဆိုင် တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် မှတ်သားကြသည်။ ၎င်းမွမ်းမံမှုများက နှုတ်ဆက်၊ သတ္တိနှင့် လှုပ်ရှားမှုများပေါ်တွင် တိုးတက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေကာ အနာဂတ် စစ်ဆင်ရေးများကို အဓိကညွှန်ပြခဲ့သည်။
အမေရိကန် ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများကို လေ့လာသူအများအတွက် 1965–1968 ကာလသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ၎င်းကာလမှာ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ အများဆုံးရောက်ရှိခဲ့သောနှစ်များဖြစ်ပြီး စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ခေါ်ယူမှုများနှင့် လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးပေါ်တွင် နာမည်ကြီး အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်စေသည်။ ဤမြေပြင် တိုက်ခိုက်မှုကာလသည် ဒါနန် ရောက်ရှိမှု (1965 မတ် 8) ဖြင့် စခဲ့ပြီး ပို၍ ကျယ်ပြန့်သည့် ဇယားအတွင်း တည်ရှိသည်။
Tet တိုက်ခိုက်မှုနှင့် မျက်နှာပြောင်း စည်းကမ်းများ (1968)
1968 ခုနှစ်သည် ဗီယက်နမ်စစ်တွင် စစ်ရေးနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမြင်များကို ပြောင်းလဲစေသော ထူးခမ်းသောနှစ်ဖြစ်သည်။ 1968 ဇန်နဝါရီ 30 ရက်တွင် သီတင်းကျွတ် (Tet) အချိန်အတွင်း မြောက်ဗီယက်နမ်နှင့် Viet Cong တပ်ဖွဲ့များသည် တောင်ဗီယက်နမ်တစ်ဝှမ်းတွင် ထိုးဖျက်တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခဲ့ကြသည်။ Tet တိုက်ခိုက်မှုတွင် မြို့များ၊ ကျေးရွာများနှင့် စစ်ဌာနများပေါ်တွင် ညီညာစည်းလုံးစွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်၊ Hue ရဲ့ စစ်ရေရာနယ်မြေက ရှိသော မြို့တော်ဒေသနှင့် ဆိုင်ဂွန် နီးပါးနေရာများကိုလည်း ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် တောင်ဗီယက်နမ် တပ်ဖွဲ့များက ထိုးဖျက်တိုက်ခိုက်မှုများကို နောက်ဆုံးတွင် အနိုင်ယူခဲ့သော်လည်း ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် အကြမ်းဖက်သမားများက ထိကောင်းမှုရှိသည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။
Tet တိုက်ခိုက်မှုကို လက်တွေ့ စစ်ရေးအရ မြောက်ဗီယက်နမ်နှင့် Viet Cong တပ်ဖွဲ့များသည် အကြမ်းဖက်ဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသော ရက်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နှင့် တောင်ဗီယက်နမ်၏ အဖွဲ့အစည်းအပေါ် မျှော်လင့်ချက်များကို ယင်းတိုက်ခိုက်မှုများက ချိုးဖျက်ခဲ့သည်။ သတင်းဓာတ်ပုံများနှင့် သတင်းရပ်များက အမေရိကန်ပြည်သူများအတွင်း ဗီယက်နမ်စစ်ကို အနိုင်ခက်ခဲသည်ဟု မျှဝေရန် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် 1968 ကို အမေရိကန်အပ်ချုပ်မူကို ချိုင့်ခြင်းနှင့် ထွက်ပေါက်ရန် စတင်ချိန်အဖြစ် တွက်ချက်ကြသည်။
1968 တွင် ဖြစ်ပွားသော အရေးပါဆုံး ဖြစ်ရပ်တစ်ခုမှာ My Lai သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပြီး 1968 မတ် 16 တွင် အမေရိကန် စစ်သားအချို့သည် My Lai ကျေးရွာနှင့် ဝန်းကျင်ဒေသများ၌ မအရင်းအမြစ်သော ပြည်သူများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်က စတင်အားဖေါ်ပြချက် မရှိသော်လည်း နောက်ပိုင်း ထင်ရှားလာသော်လည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာနှင့် အမေရိကန်တွင်း အမြင်များသည် ရိုင်းစိုင်းသည့်အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။ My Lai အကြောင်းကို ဆွေးနွေးခြင်းတွင် သက်သေခံချက်များနှင့် ဥပဒေရေးရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဦးတည်၍ လူ့ဘဝအံ့ဩဖွယ် တောင်းပန်မှုများကို အသိအမှတ်ပြုရသည်။
1968 တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးအတွက် အခြား အရေးပါသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုမှာ သမ္မတ လီဒန် ဂျွန်ဆင်၏ မတ် 31 ရက် ကိုယ်စားလှယ် ကြေညာချက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြောက်ဗီယက်နမ်ပေါ် စွန့်စားမှုများကို လျော့နည်းစေမည့်အတိုင်း ဘုံးပေးမှုများကို ကန့်သတ်ရန်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဝေဖန်ချက်များကို ဆောင်ရွက်ရန် ကြိုးပမ်းမည်ဟူ၍ အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် နောက်တစ်ကြိမ် ဆန္ဒမဲမခံ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ပြောချက်က အမေရိကန် မူဝါဒ၌ ချဉ်းကပ်မှုပြောင်းလဲသည်ကို သတိပေးခဲ့သည်။
Tet တိုက်ခိုက်မှု၊ My Lai ထိုးဖျက်မှုနှင့် Johnson ၏ ကြေညာချက်တို့သည် စစ်၏ လမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အမေရိကန် အစိုးရကို ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးများကို တဖြည်းဖြည်း စဉ်းစားရန် ယာယာစေခဲ့ပြီး Vietnamization မူဝါဒသို့ ရွေ့လျားရန် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။ 1968 ရက်စွဲများသည် တိုက်ပွဲများ အဆက်အစပ်မှ ပြောင်းသည့် ကာလကို ဖော်ပြပေးသည်။
လျော့ချခြင်း၊ ဆွေးနွေးချက်များနှင့် Vietnamization (1968–1973)
1968 ၏ ရင်ဆိုင်မှုများအပြီး ဗီယက်နမ်စစ်သည် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးချက်များ၊ တပ်ဖွဲ့လျော့ချမှုများနှင့် တောင်ဗီယက်နမ် တပ်ဖွဲ့များအား တာဝန် ပေးရန် ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် အရေးယူခဲအသစ်တစ်ခုဖြစ်လာသည်။ 1968 မေတွင် ပဲရစ်တွင် အမေရိကန်၊ မြောက်ဗီယက်နမ်နှင့် ပါတီအချို့တို့ ကြား ဆွေးနွေးပွဲများ စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းများသည် ရှုပ်ထွေးပြီး ကြာရှည်လျက်ရှိသော်လည်း နိုင်ငံရေး ဖြေရှင်းနည်းကို ရှာဖွေရေး သဘောတူချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အချိန်အတော်ကြာ မတည်ငြိမ်ပေမယ့် 1973 တွင် နောက်ဆုံး အဖြေမီခဲ့သည်။
ဆွေးနွေးမှုများတိုးတက်သွားစဉ် အမေရိကန်သည် စစ်ရေး မဟာဗျူဟာကို ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ 1968 နိုဝင်ဘာ 1 ရက်တွင် အမေရိကန်က မြောက်ဗီယက်နမ်ပေါ်ရှိ ဘုံးကြဲမှုအား အကုန်လုံး ရပ်ဆိုင်းကြောင်း ကြေငြာခဲ့သည်။ ဤအဆင့်သည် ဆွေးနွေးပွဲများအောင်မြင်ရေးနှင့် တင်းမာမှုလျော့ချရေးကို လုပ်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ ထိုအချိန်၌ တိုက်ပွဲများ များစွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံရေး ပေါင်းစည်းရေးအတွက် အန္တရာယ်နှင့် အခက်အခဲများပေါ်တက်နေခဲ့သည်။
1969 နိုဝင်ဘာတွင် သမ္မတ ရစ်ချတ် နစ်ဆွန်က Vietnamization မူဝါဒကို ကြေညာခဲ့သည်။ ဤမူဝါဒအရ အမေရိကန်သည် တစ်ဖြည်းဖြည်း သူတို့၏ တပ်ဖွဲ့များကို ချောင်းထုတ်ပြီး တောင်ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များအား တာဝန်ယူနိုင်စေဖို့ လေ့ကျင့်ထောက်ပံ့မှုများ ပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။ Vietnamization သည် တောင်းဆိုမှုများအရ တောင်ဗီယက်နမ်တပ်ကို ထောက်ပံ့ရေး၊ ပြင်ပထောက်ပံ့ရေးနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ ပြင်ဆင်ရေးတို့ကို အဓိကထားသည်။ ထိုကာလအတွင်း အမေရိကန်တပ်သားအရေအတွက် သက်တမ်းကြာ လျော့နည်းသွားသည်။
ဤကာလတွင် နယ်နိမိတ်ကူးချိန် အတွင်းလှုပ်ရှားမှုများလည်း ကြီးထွားသွားသည်။ 1970 ဧပြီ 30 ရက်တွင် အမေရိကန်နှင့် တောင်ဗီယက်နမ်တပ်များသည် ကမ္ဘောဒီးယားသို့ ဝင်ရောက်၍ မြောက်ဗီယက်နမ်နှင့် Viet Cong တပ်ဖွဲ့များ၏ ထိန်းချုပ်ထားသည့် အခြေစိုက်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြ၍ ဤနောက်ထပ် အ ကြမ်းဖက်မှုအတွက် အပြင်းအထန်ဆန့်ကျင်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့သော် အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယင်းတိုက်ပွဲများသည် နောက်ဆုံး ရှိခကျွမ်းမှုအား ပြောင်းလဲရန် ဖြစ်သည်။
ကြာရှည်အတည်မပြုနိုင်သေးသော်လည်း 1973 ဇန်နဝါရီ 27 ရက်တွင် ပဲရစ် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူစာချုပ်များအား လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး နောက်ပိုင်း သဘောတူချက်များက တိုက်ပွဲကို ဥပဒေရေးရာ အဆင့်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဤသဘောတူချက်များသည် တိုက်ပွဲများကို ကြေငြာသော်လည်း ဗီယက်နမ်အတွင်း ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းမှုမရရှိသေးခဲ့။
ဤကာလ၏ နောက်ဆုံး အရေးပါသည့် ရက်မှာ 1973 မတ် 29 ရက် ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့တွင် အမေရိကန် နောက်ဆုံး မြေပြင်း စစ်တပ်များသည် ဗီယက်နမ်မှ ထွက်ခွာခဲ့ပြီး အမေရိကန် မြေပြင်း စစ်ဆင်ရေး အဓိကအဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် နောက်ထပ် ရာဇဝင်ပုံစံဖြင့် ဒီပိုင်းတွင် နိုင်ငံရေးနှင့် ငွေကြေးစနစ်များဖြင့် ဆက်လက်ပါဝင်နေခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲများတွင် တိုက်ရိုက် ပါဝင်မှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
တောင်ဗီယက်နမ်ကျဆင်းခြင်းနှင့် ဆိုင်ဂွန်ကျခြင်း (1975–1976)
ဗီယက်နမ်စစ်၏ နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် တောင်ဗီယက်နမ်၏ အလျင်အမြန် ကျဆင်းမှုနှင့် အဆုံးသတ်ခြင်းကို တွေ့ရသည်။ ပဲရစ် သဘောတူချက်နှင့် အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များ ထွက်ခွာပြီးနောက် တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရသည် မြောက်၏ စစ်ဖိအားကို ခံနေရင်း အင်အားချို့တဲ့ အခြေအနေတွင် ရောက်ရှိသွားသည်။ 1974 နောက်ပိုင်းနှင့် 1975 အစောပိုင်းတွင် မြောက်ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များက အတက်အကျ ပြင်းထန်စွာ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ စီးပွားရေးဒဏ်ခတ်ခြင်း၊ နိုင်ငံရေး ပြဿနာများနှင့် ပြင်ပထောက်ပံ့မှု လျော့နည်းမှုတို့ကြောင့် တောင်ဗီယက်နမ်၏ တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်း လျော့ကျသွားသည်။
1975 အစောပိုင်းတွင် မြောက်ဗီယက်နမ်သည် တိုက်ခိုက်မှုချော့ကာ အလျင်အမြန် တိုးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။ အဓိကမြို့များ အချို့က အလျင်အမြန် ကျရှုံးသွားပြီး တောင်ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များက နေရာပြောင်းထွက် သို့မဟုတ် အနိုင်ရရှိခြင်းမရှိသော အခြေအနေများတွင် ရှေ့ဆက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိုင်ဂွန်အစိုးရသည် ထိန်းသိမ်းနိုင်မှုနှင့် စိတ်ဓါတ်ကို ထိန်းသိမ်းလိုက်ရန် အခက်အခဲကြုံခဲ့သည်။ ပင်ပန်းအားလုံးက တောင်ဗီယက်နမ်၏ အချိန်ကာလတွင် အမေရိကန် ထောက်ပံ့မှု များအပေါ် အလွန်ီယာကော်ပေါ်ရှိသည့် အခြေအနေကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
မြောက်ဗီယက်နမ်တပ်များ ဆိုင်ဂွန်အနီးကို ရောက်ရှိလာချိန်တွင် နိုင်ငံခြားအစိုးရများနှင့် တချို့ ဗီယက်နမ်ပြည်သူများသည် ထွက်ခြာရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ 1975 ဧပြီ နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်က Operation Frequent Wind အဖြစ် လူမှုသို့့ထွက်ပေးရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို စီစဉ်ခဲ့သည်။ 1975 ဧပြီ 29 နှင့် 30 ရက်တွင် ဟယ်လီကေါပ်တာများနှင့် အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် အမေရိကန် ဝန်ထမ်းများနှင့် ရွေးချယ်ထားသော ဗီယက်နမ်ပြည်သူများကို မြို့မှ ထုတ်ပေးခဲ့ကြသည်။ ဟယ်လီကေါပ်တာပြန်လည်ထွက်ခွာခြင်း၊ ခိုးမကျန် ရုပ်ပုံများသည် ဗီယက်နမ်စစ်၏ အဆုံးသတ်နှင့် သက်ဆိုင်သော အမှတ်တရ အဖြစ် ကျန်ရှိခဲ့သည်။
ဤဖြစ်ရပ်ကို ဗီယက်နမ်စစ်၏ အဆုံးအဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းက တောင်ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များ၏ စနစ်တကျ တုန့်ပြန်မှု အဆုံးသတ်မှုနှင့် ဟနွးအစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ပြည်နယ်ကို ပြန်လည်ချိတ်ဆက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
စစ်အနိုင်ရပြီးနောက် နိုင်ငံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်မှု ပေါင်းစည်းရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဤရက်ကို တချို့ သမိုင်းဇယားများတွင် စစ်အပြီး နိုင်ငံရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ပေါင်းစည်းရေး ပြီးဆုံးသည့် ရက်အဖြစ် ထည့်သွင်းဖော်ပြကြသည်။
ဗီယက်နမ်စစ်အတွင်း အမေရိကန် ပါဝင်မှု ရက်များ
အများပြည်သူအတွက် အဓိကမေးခွန်းက "ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများ ဘယ်လိုလဲ" နှင့် "အမေရိကန် ဘယ်အချိန်ကနေ ပါဝင်ခဲ့ကြသလဲ" ဟူ၍ ခွဲခြားမေးမြန်းကြသည်။ ဤကွဲပြားမှုသည် ကြီးမားသော ဗီယက်နမ်ပဋိပက္ခသည် 1950 မတိုင်မီစတင်ခဲ့ပြီး 1975 ကျော်ပြီးနောက် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားသည့်အရာများကို အထူးပြု၍ ရှင်းလင်းစေသည်။ အမေရိကန်အကြံပေး မစ်ရှင်များ၊ မြေပြင် စစ်ဆင်ရေးနှင့် နောက်ဆုံးထွက်ခွာခြင်းတို့ကို သိရှိခြင်းဖြင့် အမေရိကန်နှင့် ဗီယက်နမ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဥပဒေရေးရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို နားလည်နိုင်မည်။
အမေရိကန် ပါဝင်မှုကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ခွဲနိုင်သည်။ အမှတ်ပေး အဖွဲ့နှင့် ထောက်ပံ့မှု ကာလနှင့် အပြည့်အဝ မြေပြင် တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ထွက်ခွာမှု ကာလ။ အကြံပေး ကာလသည် 1950 တွင် MAAG ပေါ်ပေါက်ကာ 1950 မျိုးနှင့် 1960 များအတွင်း တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။ မြေပြင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကာလဖြစ်သော 1965 မတ်လမှ စ၍ 1973 မတ်လအထိ ဆက်လက်ခဲ့သည်။ မြေပြင် စစ်တပ်များ ထွက်ခွာပြီးနောက် အမေရိကန်သည် နိုင်ငံရေးပိုင်းတွင် နှင့် ငွေကြေးအားဖြင့် ဆက်လက် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း သူတို့၏ တိုက်ပွဲတက်ပျက်မှု သက်သာခဲ့သည်။
အမေရိကန် ပါဝင်မှုအတွက် အဓိက ရက်များအား အောက်ပါအတိုင်း အစုအဝေးအဖြစ် သတ်မှတ်ပြသနိုင်သည်။
- အကြံပေးနှင့် ထောက်ပံ့မှု ကာလ (1950–1964)
- 1950 — အမေရိကန် Military Assistance Advisory Group (MAAG) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
- 1 နိုဝင်ဘာ 1955 — ဗီယက်နမ်စစ် အစပြုရက် အဖြစ် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
- 1961 အလယ်ပိုင်း — ကင်နက်ဒီ အုပ်ချုပ်ရေးက ကူညီမှုများ၊ အကြံပေးများနှင့် ပစ္စည်းများကို တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
- 7 အောက်တိုဘာ 1964 — Gulf of Tonkin Resolution လက်မခံရရှိ၍ စစ်ဆင့်ချဲ့ထွင်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
- အဓိက အမေရိကန် မြေပြင် စစ်နှင့် ထွက်ခွာခြင်း (1965–1973)
- 8 မတ် 1965 — ဒာနန်တွင် အမေရိကန် မေရလင်းများ မြေချင်းဆက် ရောက်ရှိသည်။
- 1965–1968 — အမေရိကန် တပ်သားအရေအတွက် မြင့်တက်ခဲ့သည်။
- 3 နိုဝင်ဘာ 1969 — Vietnamization ကို ကြေညာ၍ တပ်ဖွဲ့လျော့ချမှုများ စတင်ခဲ့သည်။
- 27 ဇန်နဝါရီ 1973 — ပဲရစ် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူစာချုပ်များ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
- 29 မတ် 1973 — အမေရိကန် နောက်ဆုံး မြေပြင်း စစ်တပ် ထွက်ခွာသွားသည်။
ဥပဒေရေးရာနှင့် အမှတ်တရ အသုံးပြုမှုအတွက် အမေရိကန် အစိုးရဌာနများသည် 1 နိုဝင်ဘာ 1955 ကို စတင်ရက်နှင့် 30 ဧပြီ 1975 ကို အဆုံးရက်အဖြစ်အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ သို့သော် "ဗီယက်နမ်စစ်အတွင်း အမေရိကန် ပါဝင်မှု ရက်စွဲများ" သို့မဟုတ် "အမေရိကန် မြေပြင် စစ်ဆင်ရေး ရက်များ" ကို ရည်ညွှန်းသူများသည် မကြာခဏ 1965–1973 ကာလကို ရည်ညွှန်းကြသည်။ သင် ရည်မည်သည်ကို သေချာစွာ ဖော်ပြရန် အမြဲလိုအပ်သည်။
အရေးပါသော ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများ (အမြန်လက်ကျန်ဇယား)
ဗီယက်နမ်စစ်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပျံလွင်ခဲ့ပြီး အဆင့်အတန်း များစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အရေးပါသော ရက်စွဲများကို တစ်နေရာတည်းတွင် စုစည်းထားသည့် အချက်အလက် တစ်ခုရှိရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ဤ အမြန်လက်ကျန်ဇယားသည် ဗီယက်နမ်အတွင်းဖြစ်ခဲ့သည့် အဓိက အခမ်းအနားများနှင့် အမေရိကန် ပါဝင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သော ရက်များကို တွဲဖက်ထားသည်။ ကျောင်းသားများ၊ ဆရာ/ဆရာမများ၊ ခရီးသွားများနှင့် သုတေသနပြုသူများအတွက် ဤဇယားကို အခြေခံချက်အဖြစ် အသုံးချနိုင်သည်။
ဇယားသည် အကုန်လုံး ပါအပ်ခြင်း မရှိသော်လည်း သာမန်ဇယားများတွင် ထည့်သွင်းသော အဓိက ရက်စွဲများကို ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းတွင် နိုင်ငံရေး အမှတ်တရများ၊ စစ်ရေး ဖြစ်ရပ်များနှင့် ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများ သတ်မှတ်ရာတွင် အရေးပါတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးဆုံးဖြတ်ချက်များ ပါဝင်သည်။ ဇယားကို ဖတ်ရှုရာ၌ 1945 အကြောင်းမှ 1976 အထိ ဖြစ်ရပ်များကို တွဲဖက် ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး အမေရိကန် ပါဝင်မှု၏ အဆင့်အတန်းများကိုလည်း အလင်းပေးသည်။
| Date | Event | Phase |
|---|---|---|
| 2 September 1945 | Ho Chi Minh declares independence of the Democratic Republic of Vietnam in Hanoi | Early conflict / anti-colonial struggle |
| 21 July 1954 | Geneva Accords temporarily divide Vietnam at the 17th parallel | End of First Indochina War; start of division |
| 1 November 1955 | Official U.S. Department of Defense start date of the Vietnam War | U.S. advisory involvement |
| 11 December 1961 | Significant escalation of U.S. advisory presence and support in South Vietnam | Expanded advisory phase |
| 7 August 1964 | Gulf of Tonkin Resolution passed by U.S. Congress | Political authorization for escalation |
| 8 March 1965 | U.S. Marines land at Da Nang | Start of large-scale U.S. ground combat |
| 30 January 1968 | Tet Offensive begins across South Vietnam | Turning point in the war |
| 27 January 1973 | Paris Peace Accords are signed | Formal end of direct U.S. involvement |
| 29 March 1973 | Last U.S. combat troops leave Vietnam | End of major U.S. ground operations |
| 30 April 1975 | Fall of Saigon and surrender of South Vietnam | Widely accepted end of Vietnam War |
| 2 July 1976 | Formal reunification as the Socialist Republic of Vietnam | Postwar political consolidation |
ဖတ်ရှုသူများသည် သူတို့၏ မှတ်ချက်များ သို့မဟုတ် အပိုင်းပိုမိုထည့်ချင်သည့် ရက်စွဲများကို ဤဖွဲ့စည်းမှုထဲသို့ ထပ်ထည့်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် သင်၏ စိတ်ဝင်စားမှုအရ အထူးသော တိုက်ပွဲများ၊ ပြည်တွင်း ဆန့်ကျင်မှုများ သို့မဟုတ် စာရင်းကောက် ကံမဲ ပွဲများကို အထူးအချက်အလက်အဖြစ် မှတ်သားနိုင်သည်။ ဤဇယားသည် အရေးပါဆုံးသော ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများအား တစ်နေရာတည်းတွင် ချည်းဖြတ်ထားသည့် အခြေခံ အမြင်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
ဗီယက်နမ်စစ် စာရင်းကောက်နှင့် ကံမဲ ရက်စွဲများ
ဗီယက်နမ်စစ်သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တိုက်ပွဲများတွင် ဝင်ပေါ်သလို အမေရိကန်အတွင်း လူငယ်များအပေါ် တာဝန်ခေါ်ခြင်း (draft) ဖြင့်လည်း အကျိုးသက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်စစ် စာရင်းကောက် ရက်များနှင့် ကံမဲ ရက်များကို နားလည်ခြင်းသည် 1960 များနှင့် 1970 များ စွဲလမ်းမှုဖြစ်သော အမေရိကန်လူမှုရေးကို လေ့လာလိုသူများအတွက် အရေးကြီးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Selective Service System သည် စနစ်ကို ပြောင်းလဲ၍ လက်ခံပြောင်းရွှေ့စနစ် (lottery-based) ဆီသို့ ရောက်လာသည်။
ဤအပိုင်းသည် လက်ကောက် စနစ် မပြောင်းမှုမီကာလတွင် သူတို့ တာဝန်ခေါ်ပုံနှင့် ကံမဲ အစီအစဉ်များ၏ အဓိက ရက်များကို ရှင်းပြထားသည်။ သို့သော် ဗီယက်နမ်စစ်၏ စာရင်းကောက်နှင့် ကံမဲ ရက်စွဲများသည် အမြင့်ဆုံး မြေပြင် စစ်ဆင်ရေး ကာလနှင့် မျှဝေရန် ဖြစ်သည်။
ဗီယက်နမ်စစ် စာရင်းကောက် စနစ် အကျဉ်းချုပ်
ကံမဲ ပြောင်းလဲမှု မပြုမီ ကာလ၌ အမေရိကန် Selective Service System သည် ဒေသခံ ချွတ်ပုံများအား သက်ဆိုင်ရာ ကော်မတီများမှ စီမံဖြန့်ချိသည့် နည်းလမ်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဒေသခံ အဖွဲ့များသည် လူများကို မှတ်ပုံတင်၍ အဆင့်သတ်မှတ်ထားပြီး မည်သူကို ခေါ်သည်ကို ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ် ကာလတွင် လူများသည် အသက် 18 အနီးနှင့် တာဝန်ရှိနိုင်ပြီး ကိုယ်ခံအား၊ ပညာရေး၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် မိသားစုအခြေအနေ အစရှိသည့် အချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ အမျိုးမျိုး အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
မွန်းကြမ်း သတ်မှတ်ချက်များတွင် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သူများ၊ သိပ္ပံပညာပိုင်းပညာတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ သို့မဟုတ် အချုပ်အခြာရှိသူများအား နာမည်မှတ်လွဲ တစ်ခုအဖြစ် အချိန်ဖြင့် ဖြေရှင်းခွင့်ပေးတတ်သည်။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသည် ပညာသင်ကြားခွင့်ကူး၍ ဗီယက်နမ်စစ်အချိန်တွင် ဝန်ဆောင်မှု ခေါ်ယူမှုကို နောက်ကျစေကြနိုင်သည်။ လက်ရှိ အလုပ်များ သို့မဟုတ် မိသားစု တာဝန်များကြောင့်လည်း အချို့ဖက်က သက်သာခွင့်ရနိုင်သည်။ စစ်ပွဲ ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ စနစ်သည် မတရားလှရသလို ထင်မြင်ချက်များလည်း တိုးလာခဲ့သည်။
တိုင်းဒေသခံ ဆုံးဖြတ်ချက်များက အတူတူ မဟုတ်သဖြင့် စနစ်အား မျှတစေရန် ပြည်သူဧပြားများထံမှ ဆန့်ကျင်မှုများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာသည်။ လူဦးရေ ပိုများသူများသည် ဝန်ဆောင်မှဴမှ ရှောင်ရှားနိုင်သလို အခြားတချို့ကတော့ နည်းလမ်းနိမိတ်နည်းများကြောင့် ဝန်ဆောင်မှုပြုသည့် အခြေအနေကို ကြုံတွေ့ရသည်ဟု ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။ ဤလို သံသယများကြောင့် အစိုးရသည် ကံမဲ စနစ်မျိုးကို စဉ်းစားရန် ဦးတည်ခဲ့သည်။
ဤသဘောတရားအရ ကံမဲစနစ်ကို မတူညီသော နိုင်ငံရေးရာမှ ဖြေရှင်းပေးရန် အာမခံချက်အဖြစ် စနစ်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ ကံမဲ စနစ်နှင့် တွဲဖက်သည့် နည်းလမ်းသည် မွေးနေ့တစ်နေ့နှင့် သတ်မှတ်နံပါတ် တစ်ခုစီအား ကံပေါင်အပေါ်မူတည်စေပြီး ငါးနှစ်ပါးလျှင် ရက်နှင့် စာရင်းအမှတ် ဖြန့်ထားမည်ဖြစ်သည်။ ဤကံမဲစနစ်များသည် အမြင့်ကို ထိန်းချုပ်သည့် နှစ်များနှင့် အမြင့်ပြောင်းလဲမှုများနှင့် သက်ဆိုင်သည်။
အဓိက ကံမဲ ရက်များနှင့် ဗီယက်နမ်စစ် စာရင်းကောက်၏ အဆုံး
ဗီယက်နမ် ကာလကာလ၏ ကံမဲများသည် လူအများအတွက် အမှတ်တရဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ကံမဲတွင် မွေးနေ့တစ်ရက်စီသည် ကံအမှတ်နံပါတ်တစ်ခုကို ရရှိခဲ့ပြီး အနည်းဆုံးနံပါတ်ရရှိသူများကို ပထမဦးဆုံး ခေါ်ယူချင်သည့် စနစ်ဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် 1969 ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
1969 ဒီဇင်ဘာ 1 ရက်တွင် ပထမဆုံး ဗီယက်နမ်ကာလ ကံမဲအကြီးဆုံးကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းက 1944 မှ 1950 ခုနှစ်အတွင်း မွေးဖွားသော လူများအတွက် မွေးနေ့များအား 1 မှ 366 အထိ နံပါတ်များ ခန့်အပ်ခဲ့သည် (ချွန်နှစ်အတွင်း အနည်းစုပါဝင်သည့်အတွက် 366)။ ဤကံမဲ ဆွဲခြင်းသည် အချိန်တိုင်းတွင် လူများကို ခေါ်ယူခြင်း မဟုတ်ဘဲ နောက်နှစ်များအတွင်း ဘယ်မွေးနေ့များကို ပထမဦးဆုံး ခေါ်ယူမည့် အစီအစဉ်ကို သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ လူတစ်ဦး၏ မွေးနေ့နှင့် ဆိုင်သော ကံအမှတ်နံပါတ်သည် သူ၏ ခေါ်ယူခြင်း ဝါဒကို သတ်မှတ်ပေးသောကြောင့် များစွာသည် ၎င်းကို နှင်းကောက်မွေးနေ့အဖြစ် သတိရကြသည်။
နောက်ထပ် ကံမဲများသည် သက်ငယ်လာသော မွေးနှစ်များအတွက် ဆက်လက်ကျင်းပခဲ့သည်။ 1970 ဇူလိုင် 1 တွင် 1951 မွေးနှစ်သူများအတွက် ကံမဲကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ 1971 သြဂုတ် 5 ရက်တွင် 1952 မွေးနှစ်သူများအတွက် နှင့် 1972 ဖေဖော်ဝါရီ 2 ရက်တွင် 1953 မွေးနှစ်သူများအတွက် ကံမဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဤကံမဲအားလုံးမှာ တစ်နေ့ဖြစ်ပြီး မွေးနေ့များအား ကံနံပါတ် သတ်မှတ်ပေးခြင်းသာ ဖြစ်သည်၊ ခေါ်ယူမှုပြုလုပ်ခြင်းကို မပြီးစီးခဲ့ပါ။
ကံမဲ ရက်များနှင့် အများအားဖြင့် ခေါ်ယူမှုများ ဖြစ်ပွားသည့် ကာလများသည် ကွဲပြားကြောင်း သတိထားရန် အရေးကြီးသည်။ ကံမဲ ဆွဲခြင်းများသည် တစ်ရက်ပဲဖြစ်ပြီး နံပါတ်များကို ခန့်အပ်ပေးသည်။ ခေါ်ယူမှုများသည် ၎င်းနောက်တွင် အလိုအလျောက် ဖြစ်ပွားပြီး တပ်တော်၏ လိုအပ်ချက်များ၊ deferment များနှင့် အခြားအခြေအနေများပေါ် မူတည်၍ ဆောင်ရွက်သည်။ အမေရိကန်၏ အမေရိကန် ပါဝင်မှု ကာလလျော့ကျလာသဖြင့် အလိုအလျောက် ခေါ်ယူမှု လိုအပ်ချက်လည်း လျော့နည်းသွားပြီး တချို့သော ကံမဲနှစ်များတွင် လက်ခံချိန်က နိမ့်သွားသည်။
ဗီယက်နမ်စစ် ခေတ်ကာလ၏ တာဝန်ခေါ်ခြင်းသည် စစ်တပ်၏ ဥပဒေရေးရာ အဆုံးအဖြတ်ထိ မကန့်သတ်ခဲ့ပေ။ အဆုံးဆုံးအတွက် 1972 တွင် နောက်ဆုံး draft ခေါ်ယူမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ 1973 ဇူလိုင် 1 ရက်မှစ၍ အမေရိကန်သည် စရံအာမခံ အင်အားပေါ် အခြေခံသော တပ်ဖွဲ့ တစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး တာဝန်ခေါ်ခြင်း မရှိတော့ပေ။ ၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် စာရင်းသင့်ရေးစနစ်များ ပြောင်းလဲခဲ့သော်လည်း ဗီယက်နမ်စစ် ကာလ၏ နှစ်များကို 1960 များနှင့် 1970 များအဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။
ဤစာရင်းကောက်နှင့် ကံမဲ ရက်များသည် အမေရိကန် မြေပြင် စစ်ဆင်ရေးနှစ်များနှင့် နီးစပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။ ၎င်းတို့သည် မိသားစုအများအတွက် စစ်ပွဲ ရက်စွဲများကို သာမန်အားဖြင့် တိုက်ရိုက် ထိခိုက်သွားစေခဲ့သည်။ ဤအိမ်ခန်းမူညီခြင်းများသည် ထိုကာလ၏ လက်တွေ့သက်ရောက်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေသည်။
မကြာခဏမေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
ဗီယက်နမ်စစ်၏ ရက်စွဲ စတင်နှင့် အဆုံးရက်များမှာ ဘာတွေလဲ?
အမေရိကန်၏ ယေဘုယျသတ်မှတ်ချက်အရ ဗီယက်နမ်စစ်သည် 1 နိုဝင်ဘာ 1955 မှ 30 ဧပြီ 1975 ဖြစ်သည်ဟူ၍ အများအားဖြင့် သတ်မှတ်ကြသည်။ စတင်ရက်သည် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာန၏ အတွက် တပ်သားမှတ်တမ်းနှင့် ရိုင်းနိုင်မှုဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဆုံးရက်မှာ ဆိုင်ဂွန် ကျရောက်ခြင်းနှင့် တောင်ဗီယက်နမ်၏ လက်လွှတ်ခြင်းကို ကိုးကားသည်။
အမေရိကန်သည် ဗီယက်နမ်စစ်တွင် တရားဝင် ဘယ်အချိန်မှာ ကူးသန်းပါဝင်ခဲ့သလဲ?
အမေရိကန်သည် 1950 မျိုးကာလမှ အကြံပေး မစ်ရှင်များစတင် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး 1 နိုဝင်ဘာ 1955 ကို တရားဝင် စတင်ရက်အဖြစ် အများအပြား မှတ်သားကြသည်။ အကြီးစား မြေပြင် တိုက်ခိုက်မှုက 1965 မတ်လ 8 တွင် ဒာနန်တွင် မေရလင်းများ ရောက်ရှိကာ စတင်ခဲ့ပြီး 29 မတ် 1973 တွင် အမေရိကန် နောက်ဆုံး မြေပြင်း စစ်တပ် ထွက်ခွာသည်။ ပဲရစ် သဘောတူစာချုပ်များအရ အမေရိကန်၏ တိုက်ရိုက် ပါဝင်မှုကို 1973 တွင် တရားဝင် အဆုံးသတ်သော်လည်း 1975 ထိ စစ်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဘာကြောင့် မတူညီသော အရင်းအမြစ်များက စတင်ရက် မတူညီသလဲ?
မတူညီသော အရင်းအမြစ်များသည် အမြင်နှင့် သတ်မှတ်ချက် အပေါ် မူတည်၍ စတင်ရက်ကို ရွေးချယ်ကြသည်။ တချို့က ကိုလိုနီဆန့်ကျင်ရေးကို အလေးပေး၍ 1945 သို့မဟုတ် 1946 ကို ဆိုလိုကြသော်လည်း အချို့က 1950 သို့မဟုတ် 1955 တွင် အမေရိကန် အကြံပေး သာဝင်မှုကို အနက်ထားကြသည်။ အခြားများက 1964 Gulf of Tonkin ဖြစ်ရပ် သို့မဟုတ် 1965 တွင် မြေပြင် တပ်အရောက်ကို အဓိကထားကြသည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ကို အမျိုးမျိုးနည်းဖြင့် အဓိကထားမည်ကို ပြသသည်။
ဗီယက်နမ်စစ် ကံမဲ အဓိက ရက်များ ဘာတွေလဲ?
ပထမ ဗီယက်နမ် ကာလက ကံမဲများကို 1969 ဒီဇင်ဘာ 1 တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်၊ ၎င်းသည် 1944 မှ 1950 မွေးနှစ်သူများအား 1 မှ 366 အထိ နံပါတ်များ ခန့်အပ်သဖြင့် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် 1970 ဇူလိုင် 1 (1951 မွေးနှစ်သူများအတွက်), 1971 သြဂုတ် 5 (1952 မွေးနှစ်သူများအတွက်) နှင့် 1972 ဖေဖော်ဝါရီ 2 (1953 မွေးနှစ်သူများအတွက်) တို့တွင် ကံမဲများ ဆက်လက်ကျင်းပခဲ့သည်။
အမေရိကန်တွင် ဗီယက်နမ် စာရင်းကောက် အဘယ်သို့ အဆုံးသတ်သနည်း?
ဗီယက်နမ်ကာလအတွက် နောက်ဆုံး draft ခေါ်ယူမှုများသည် 1972 တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ 1973 ဇူလိုင် 1 မှစ၍ အမေရိကန်သည် အကုန်လုံး စေ့ဆောင်အလစီ တပ်ဖွဲ့ (all-volunteer force) ကို စတင်ခဲ့ပြီး တာဝန်ခေါ်မှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
အမေရိကန် မြေပြင် တိုက်ပွဲများ ကာလ ဘယ်လောက်ကြာမြင့်ခဲ့သလဲ?
အမေရိကန် မြေပြင် တိုက်ပွဲများမှာ မကြာခဏ 1965 မတ်မှ 1973 မတ်အထိ သုံးနှစ်ချုပ် မဟုတ်ပေမယ့် ရေတွက်လျှင် အနီးကပ်လျက် စုစုပေါင်း ခန့်မှန်းခြေ နှစ် 8 ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ဒါနန် တွင် မေရလင်းများ ရောက်ရှိသည့် 1965 မတ် 8 ကာလမှ ပဲရစ် သဘောတူစာချုပ်ကို မီ 1973 မတ် 29 အထိ အမေရိကန် မြေပြင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဗီယက်နမ်စစ်၏ အဆုံးကို အတိအကျ သတ်မှတ်သည့် တစ်ရက်က ဘယ်ရက်လဲ?
30 ဧပြီ 1975 သည် ဗီယက်နမ်စစ်၏ အဆုံးရက်အဖြစ် အများအားဖြင့် သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုနေ့တွင် မြောက်ဗီယက်နမ် တပ်ဖွဲ့များက ဆိုင်ဂွန်ကို ဝင်ရောက်၍ တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရသည် လက်လွှတ်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်က စစ်ပွဲ၏ အဖျက်သိမ်းအဆုံးဖြစ်သည်ဟု တွက်ချက်ကြသည်။
သတ်မှတ်ချက်နှင့် နောက်တစ်ခြေအနေများ — ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများအပေါ် လေ့လာရန် နည်းလမ်းများ
ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများကို 1940 မျိုးကာလမှ စတင်သည့် ရှည်လျားသော ဗီယက်နမ်လူမျိုးရေး ပဋိပက္ခအနေဖြင့်၊ အမေရိကန် အကြံပေးနှင့် တိုက်ပွဲနှစ်များအနေဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည့် ဥပဒေရေးရာ ကာလများအနေဖြင့်၊ 1965 မှ 1973 အထိ ပြင်းထန်သော မြေပြင် တိုက်ပွဲများအနေဖြင့် ခွဲခြားကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ၎င်းတိုင်းသည် စတင်ရက်ကို ဘယ်နည်းဖြင့် သတ်မှတ်သည်ကို ဖော်ပြပေးသည်။ အများအားဖြင့် 30 ဧပြီ 1975 ကို ဗီယက်နမ်စစ်၏ အလုပ်ကောင်းဆုံး အဆုံးရက်အဖြစ် သဘောတရားရှိသည်။ မတူညီသော ဇယားများသည် 1976 ဇူလိုင် 2 ကို ပြည်ပေါင်းစည်းရေး အဆုံးအဖြစ် ထည့်သွင်းကာ ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
ပထမ အင်ဒိုချိုင်နာ စစ်မှ Vietnamization၊ တောင်ဗီယက်နမ်၏ ကျဆုံးစည်းကမ်းသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် နောက်ဆုံး ပေါင်းစည်းရေး ထိသွားသည့် အဆင့်များအထိ ဗီယက်နမ်စစ်၏ အဆင့်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် "ဗီယက်နမ်စစ် ရက်စွဲများ ဘာတွေလဲ" ဟူသော မေးခွန်းကို တစ်ခုတည်းသော ရလဒ်မဟုတ်ဘဲ အများကြီး ရွေးချယ်ခွင့်ရှိကြောင်း သိရှိနိုင်မည်။ အကြံပေး မစ်ရှင်များ၊ အရေးပါသော နိုင်ငံရေး ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် စာရင်းကောက်/ကံမဲ ရက်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် အမေရိကန် ပါဝင်မှုကို ပို၍ နက်နဲစွာ နားလည်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ သက်ရောက်မှုကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေသည်။
ဒေသ ရွေးချယ်ပါ
Your Nearby Location
Your Favorite
Post content
All posting is Free of charge and registration is Not required.