ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များ အချိန်ဇယား — စတင်မှ အဆုံးထိ ရှင်းလင်းသော အချိန်ဇယား
လူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းတဲ့အခါ ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များကို မေးတဲ့အခါ တစ်စုတစ်ပိုင်း တစ်ခုချင်းစီအတွက် သတ်မှတ်ချက်များကွာခြားနိုင်သောကြောင့် တစ်ခုတည်းသော ရိုးရှင်းတဲ့ ရက်စွဲစနစ်ကို မျှော်လင့်နေတတ်ကြသည်။ တချို့က ဗီယက်နမ်အတွင်းဖြစ်ပွားသည့် အဖြစ်အပျက်များကိုအခြေခံ၍ ရက်စွဲတွေကို သတ်မှတ်ကြပြီး၊ တချို့က အမေရိကန်တို့၏ အဓိက စစ်ဆင်ရေး ပါဝင်သည့် နှစ်များကို ဦးစားပေးကြသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ရက်စွဲများကို တွက်ချက်သည့် အဓိက နည်းလမ်းများကို သတ်မှတ်၍ စတင်နှင့် အဆုံးသတ်အချက်များက ဘာကြောင့် ကွာခြားသလဲဆိုတာ ရှင်းပြပေးထားသည်။ ထိုအပြင် 1975 ကို အဆုံးသတ်သည့်အခါထိ စဉ်လိုက် အချိန်ဇယားတစ်ခုကိုလည်း တွဲဖော်ပြထားသည်။
တိုချုပ်ဖြင့်: ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲက ဘယ်နှစ်နှစ်များလဲ?
ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များအတွက် ရှာဖွေသူအများစုသည် မိသားစုဇာတ်လမ်း၊ ကျောင်းသင်ခန်းစာ သို့မဟုတ် ပြတိုက်တစ်ခု၏ ရှာဖွေရေးတံဆိပ်နှင့် တွက်ဆတတ်ရန် ရိုးရှင်းသော ရက်စွဲတစ်ခုလိုချင်ကြသည်။ ပြဿနာမှာ “ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ” ဆိုသည်မှာ ဗီယက်နမ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကျယ်ပြန့်သည့် တိုက်ပွဲကို ရည်ညွှန်းနိုင်သလို၊ အမေရိကန်တို့က များပြားစွာတက်ရောက်၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ကာလငယ်တစ်ခုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ နှစ်ခုစလုံး သာမန်အသုံးအနှုန်းများဖြစ်ပြီး သင်လေ့လာလိုသည့် အကြောင်းအရာပေါ်မူတည်၍ တိုက်ဆိုင်မှန်ကန်နိုင်သည်။
အသုံးဝင်စေရန် နောက်ပိုင်းအစိတ်အပိုင်းများတွင် ပိုမိုနှစ်ခြိုက်ခံရသော ရက်စွဲစုများကို အရင်ဆုံး ထုတ်ဖော်ပြီး၊ ထိုစနစ်များ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ပြောပြထားသည်။ ရိုးရှင်းသည့် တစ်ကြောင်းတည်းကို လိုအပ်လျှင် ဗီယက်နမ်ကို အခြေပြုသော ကျယ်ပြန့်သော ကာလကာလကို အသုံးပြုပါ။ အမေရိကန် သမိုင်းသင်ခန်းစာ သို့မဟုတ် တပ်သားဝန်ဆောင်မှု စာရင်းအတွက် ရက်စွဲလိုအပ်ပါက အမေရိကန်တို့၏ စစ်ဆင်ရေး ပါဝင်မှုများပေါ် အခြေခံသည့် ကန့်သတ်စုကို အသုံးပြု၍၊ ထို့နောက် အမေရိကန်ထွက်ခွာချိန်အပြီး ဗီယက်နမ်အတွင်း အတိုက်ပွဲတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းထဲ ထည့်ပါ။
ဗီယက်နမ်၌ စစ်ပွဲအများဆုံး သတ်မှတ်ရသော ရက်စွဲများ
အသုံးအနှုန်းရိုးရှင်းစွာ ဆောင်းပါးသည် “ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ” ကို ဗီယက်နမ်ကို နှစ်ပိုင်း ခွဲထားသောအောက်တွင် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး 1975 တွင် တောင်ဗီယက်နမ် အစိုးရကျရှုံးသောအချိန်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည့် ရာချိန် နှင့် ရပ်တန့်သော ပဋိပက္ခကို ရည်ညွှန်းသည့် ကြာရှည်တိုက်ပွဲဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤသတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုပါက ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များကို အများအားဖြင့် 1950s အလယ်နှစ်များမှ 1975 ထိ ဟု ဖော်ပြကြသည်။ စာအုပ်များနှင့် သင်တန်းများတွင် “စတင်နှစ်” သေးငယ်စွာကွာခြားမှုများ တွေ့မြင်ရနိုင်သော်လည်း ၎င်းသည် တစ်ခါတစ်ရံ တစ်နေ့တည်းစတင်ခြင်းမရှိဘဲ အဆင့်ဆင့် ပြင်းထန်လာမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဖတ်ရှုသူများသည် 1954 ပြီးနောက်ကာလကို စတင်ဘက်စာဖြစ်စေသည်ဟု သဘောယူတတ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ နိုင်ငံတကာ သဘောတူညီချက်များက ဗီယက်နမ်ကို အချိန်မှီခွဲဝေပြီး နောက်ပိုင်းတိုက်ပွဲများကို သတ်မှတ်ပေးသည့် နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံကို ဖန်တီးပေးခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အဆုံးသတ်ဘက်စာအဖြစ် လူသတ်ပိန့်အများဆုံး ပြန်လည်ရယူသည့်အချိန်မှာ 1975 ပြီဖြစ်ပြီး အဲဒီနှစ်တွင် တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရကျရှုံးခဲ့သဖြင့် စစ်ပွဲ၏ အဓိက စစ်ဆင်ရေးအဆင့်ဆုံးသတ်သည်။
အမေရိကန်တို့၏ အဓိက စစ်ဆင်ရေးပါဝင်မှုနှစ်များ
အမေရိကန် သမိုင်းအမြင်အတွက် လူအများက သက်တမ်းတိုး၍ ရိုးရှင်းစွာအမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ ပဋိပက္ခ ရာဇ၀တ်မှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေခဲ့သည့် ကာလကို ရေးသားတတ်ကြသည်။ ခေတ်အရ ပုံမှန်သတ်မှတ်ချက်တစ်ခုမှာ 1965 မှ 1973 ဖြစ်သည်။ 1965 သည် အမေရိကန် မြေယာတပ်ဖွဲ့ စတင်၍ အစဉ်မပြတ် တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အဓိက လေကြောင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများစတင်ချိန်ဖြစ်ပြီး၊ 1973 သည် ပယ်ရစ်း ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်နောက်ပိုင်း အမေရိကန် စစ်တပ်များ ထွက်ခွာသည့်နှစ်ဖြစ်သည်။ ဤကြောင့် "vietnam war years us involvement" ကဲ့သို့သော ရှာဖွေမှုများတွင် ဗီယက်နမ်အရင်းအမြစ် အချိန်ဇယားထက် ကန့်သတ်တန်းသေးငယ်သော ရက်စွဲစနစ် သာ ပြန်လည်ထွက်ပေါ်တတ်သည်။
ဤကန့်သတ်စုသည် ကျောင်းများ၊ တပ်သားများအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပြတိုက်များနှင့် မိသားစု သမိုင်းများတွင် ပုံမှန် တွေ့ရတတ်သည်၊ ၎င်းသည် အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့ဦးရေ မြင့်တက်လာချိန်၊ တာဝန်ခေါ်စာရင်း (draft) သက်ရောက်မှုများနှင့် အမေရိကန် ရောဂါပျက်မှုများ အများအားဖြင့် စုစုပေါင်းပြဿနာများနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ သင် အမေရိကန် သမိုင်းစာမေးပေါ်အတွက် လေ့လာနေပါက 1965–1973 ကို မူလအဖြစ်မှတ်ယူသင့်သည်။ သို့သော် ဗီယက်နမ်၏ အမျိုးသားသမိုင်းကို သုတေသနလုပ်နေပါက 1950s အလယ်နှစ်များမှ 1975 တွင် ပြီးဆုံးသည့် ပိုရှည်စွာသော ချဉ်းကပ်မှုကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ နောက်ပိုင်းအပိုင်းတွင် ဤ ရက်စွဲစုနှစ်များ ဘာကြောင့် တပ်ဆင်ထားခဲ့ကြောင်း နှင့် မည်သည့်အလားအလာများရှိသလဲဆိုတာ ရှင်းပြထားသည်။
ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ ကြာမြင့်ချိန်ကာလ ဘယ်လောက်လဲ?
သတ်မှတ်ချက်များပေါ်မူတည်၍ ကြာမြင့်ချိန်ကာလ ကွာခြားသည်။ ဗီယက်နမ်အခြေပြု ကျယ်ပြန့်သော အချိန်ဇယား (1950s အလယ်နှစ်များမှ 1975) ကို အသုံးပြုပါက အများအားဖြင့် တိုက်ပွဲကို နှစ်နှစ်ဆယ်လောက် ကြာမြင့်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။ အမေရိကန်အခြေပြု စစ်ဆင်ရေးကာလ (1965 မှ 1973) ကို အသုံးပြုပါက ကာလသည် တစ်နှစ်အောက် ဆယ်လောက်သာ ရှိသည်။ နှစ်နှစ်လုံးကို တိုက်ဆိုင်သည့် အရာများကို တိုင်းတာနေကြသည့် အချက်များက မတူညီသောကြောင့် နှစ်နှစ်လုံးကို တိကျစွာ မှန်ကန်နိုင်သည်။
သင်ကာလအသေးစိတ်တွက်ချင်ပါက စတင်နှစ်နှင့် အဆုံးနှစ်ကို ထည့်တွက်ရာတွင် နှစ်နှစ်နှစ်ကို ဖမ်းစဉ် (start and end years inclusive) ဟု ရေတွက်မည်မဟုတ်သော်လည်း ရိုးရှင်းစွာ (end year minus start year) ဖြင့် ဖျက်တုံ့လျှင် ကွာခြားချက် ရနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် "1965 မှ 1973" သည် ကိန်းဂဏန်းဖြင့် ဖြုတ်ကြည့်လျှင် ၈ နှစ် ရှိပြီး၊ 1965 မှ 1973 ထိ တစ်ခုချင်းစီနှစ်ပေါင်းကို စာရင်းပြုပါက ၉ ခုနှစ် ထိ ပြန်လည်ထင်မြင်နိုင်သည်။ အများအားဖြင့် လူထုနှင့် စာအုပ်များတွင် လေးလံသော အချိန်တိုင်းတာမှု ထက် အနည်းငယ် လျှော့ချထားသော ဖော်ပြချက်ကို အသုံးပြုကြသည်။
အမြန်နှုန်းဖြင့် နှိုင်းယှဉ်လိုပါက အောက်ပါ နှစ်ကြောင်းစာစုနှစ်ခုကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဗီယက်နမ်အခြေပြု အချိန်ဇယား (1950s အလယ်နှစ်များမှ 1975) အရ သည် စစ်ပွဲကို သူ့အားဖြင့် အနီးကပ်အားဖြင့် နှစ်နှစ်ဆယ် ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြရသည်။ အမေရိကန် အဓိက စစ်ဆင်ရေး ပါဝင်မှု အချိန်ဇယား (1965 မှ 1973) အရ အမေရိကန်၏ အဓိက စစ်ဆင်ရေး ကာလသည် ခန့်မှန်းလျှင် ၈ နှစ် ခန့် ဖြစ်သောကြောင့် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ ထွက်ခွာပြီးနောက်လည်း ဗီယက်နမ်အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။
ဘာကြောင့် ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ၏ စတင်နှင့် အဆုံး ရက်စွဲများကွာခြားသနည်း
စတင်နှင့် အဆုံး ရက်စွဲများ ကွာခြားခြင်းအကြောင်းရင်းမှာ ပဋိပက္ခသည် တစ်ချက်တည်းဖြင့် စတင်ခြင်းမဟုတ်ခဲ့၊ နိုင်ငံတကာနဲ့ တိုင်းပြည်အလိုက် အဆုံးသတ်ပုံလည်း တူညီစွာ မဖြစ်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်အတွက် အဓိကပြသာနာမှာ နိုင်ငံ၏ ခွဲခြားမှုနှင့် ၎င်းနောက်တက်သော နိုင်ငံရေး ထိန်းချုပ်မှုအပေါ် ဆက်လက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်အတွက် အဓိကအချက်မှာ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ ဘယ်အချိန်မှာ စစ်ဆင်ရေး အချိုးအစားဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သလဲနှင့် ဘယ်အချိန်မှာ ထွက်ခွာသလဲဖြစ်သည်။ အအေးစစ်ကာလ သမိုင်းအတွက်တော့ နိုင်ငံတကာ ပါဝင်မှုများ ဘယ်အချိန်တွင် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ထိရောက်စေခဲ့သလဲနှင့် တိုက်ပွဲများကို ပြည်နယ်အဆက်အသွယ်နှင့် မဟာမိတ်မူဘက်က ဘယ်လို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်ကို အာရုံစိုက်သည်။
ဤမြင်ကွင်းများကို နားလည်ခြင်းဖြင့် "ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ ဘယ်နှစ်နှစ်များဖြစ်ခဲ့သနည်း" ဟု မေးလျှင် မေးတဲ့ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသည့် ဖြေကြားချက်ကို ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ အချိန်ဇယားများကို ထင်ရှားမိတ်ဆက်ထားခြင်းက ဖြန့်ဝေထားသည့် ရည်ရွယ်ချက်များကြောင့် စိတ်ပျက်မရဘဲ ဖတ်နိုင်စေသည်။ အောက်တွင် များစွာသုံးသော သတ်မှတ်ချက်များနှင့် အဓိက ရက်စွဲအမှတ်အသားများကို ခွဲခြမ်းဖော်ပြထားသည်။
သမိုင်းပညာရှင်များ၊ အစိုးရများနှင့် ပြည်သူများ အသုံးအနှုန်း မတူခြင်း
ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များ မတူခြင်းတစ်ခု၏ အကြောင်းတရားမှာ သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ပြည်သူများသည် “စစ်ပွဲ” ကို အခြားအခြေပြုချက်များဖြင့် သတ်မှတ်တတ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်အခြေပြု အမြင်ဖြင့် 1954 ပြီးနောက် ခွဲခြားမှု၊ စစ်၏ အစီအစဉ်တိုးတက်မှုနှင့် 1975 တွင် တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရ ကျရှုံးသည့် အဆုံးသတ်ကို အထူး အလေးထားသည်။ အအေးစစ်အရ ဘာသာရပ်ကတော့ ပြင်ပနိုင်ငံများ ပါဝင်မှု များလာသောအချိန်နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယှဉ်ပြိုင်မှုနှင့် မဟာမိတ်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် တိုက်ပွဲများ ပိုမို အရေးပါလာသည့် ကာလကို ဦးစားပေးသည်။
အမေရိကန်အခြေပြု အမြင်မှာ အမေရိကန် စစ်ဆင်ရေး ပါဝင်မှုများကို အထူးဖော်ထုတ်သည်၊ အထူးသဖြင့် အမြဲတမ်း မြေယာ တိုက်ခိုက်မှုနှင့် အဓိက လေကြောင်း လှုပ်ရှားမှုများဖြစ်ခဲ့သည့် နှစ်များကို လေ့လာသည်။ အခြားအမျိုးမျိုးသောအခြေအနေများတွင် ဤပဋိပက္ခကို အမျိုးမျိုးသော အမည်များဖြင့်လည်း အသိအမှတ်ပြုကြပြီး ၎င်းသည် နိုင်ငံအသီးသီး၏ အတွေ့အကြုံနှင့် ဇာတ်လမ်း ဦးစားပေးချက်များကို ပြသသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် အဓိကအာရုံသည် ရက်စွဲများနှင့် အမှတ်အသားများ၌ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုရာ တွင် ဘာတွေပြောင်းလဲသွားသနည်းဆိုတာပေါ်မှာ ရှိပြီး အမည်တစ်ခုအား ရွေးချယ်ခြင်းမဟုတ်ပါ။
ကိုယ့်ဘက်က မေးသည့်လူက မည်သည့်အရာကို ရည်ရွယ်လဲဆိုတာ မေးစရာရှိပါက ရက်စွဲပေးမီ တစ်ခုသာရှင်းရပါမည် — "သင်ဤမေးခွန်းဖြေနေသည်မှာ ဗီယက်နမ်အတွင်းဖြစ်ပွားသော စစ်ပွဲအား ရည်ညွှန်းတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် အမေရိကန်တို့၏ အဓိက စစ်ဆင်ရေး ပါဝင်မှုနှစ်များကို ရည်ညွှန်းတာလား?" မေးခွန်းမမေးနိုင်ပါက မျှတသော ဖြေကြားချက်တစ်ခုမှာ — "ဗီယက်နမ်အတွင်း ပဋိပက္ခကို အများအားဖြင့် 1950s အလယ်နှစ်များမှ 1975 အထိ ရက်စွဲထားကြပြီး၊ အမေရိကန်အဓိက စစ်ဆင်ရေးနှစ်များကို 1965 မှ 1973 အထိ သတ်မှတ်ကြသည်" ဟု ဖော်ပြပါ။ ၎င်းက ဖြေရှင်းချက်ကို မတောင့်တဆစ် ဖြစ်စေဘဲ မှန်ကန်စေရန် ကူညီပေးသည်။
သမိုင်းပညာရှင်များ၊ အစိုးရများနှင့် ပြည်သူတို့ အသုံးပြုသည့် သတ်မှတ်ချက်များ
အများဆုံး အချိန်ဇယားများသည် 1954 မျိုးတွဲထားသည့်ကာလအပြီးမှ စတင်ကြသည်။ ၎င်းမှာ ပထမအင်းဒိုချိုင်နာ စစ်ပွဲ ရပ်စဲခြင်းနှင့် ဗီယက်နမ်ကို ငြိမ်းချမ်းသတ်မှတ်ချက်များဖြင့် ခွဲခြားခြင်းကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ၎င်းကြောင့် နောက်ပိုင်း တိုက်ပွဲများအတွက် နိုင်ငံရေး ဖွဲ့စည်းပုံကို ဖန်တီးပေးခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ တစ်ချို့သမိုင်းပညာရှင်များက 1950s အလယ်နှစ်များနောက်ပိုင်း အဖွဲ့ဖွဲ့စည်းမှုချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် အဖွဲ့ထူထောင်မှုတိုးလာမှုကို စတင်အချက်အဖြစ် မျှဝေသည်၊ သို့သော် အလေးမှာ တစ်နေ့တည်း "ဖွင့်ပွဲ" တစ်ခုက မရှိခဲ့၏။
အမေရိကန်တိုးချဲ့မှုနှင့် ဆက်စပ်သည့် စတင်အချက်အချာများအနက် တချို့သောအချိန်တွင် 1964 သည် ဂလ်ဖ်အော့ဖ်တုန်ကင် ဖြစ်ရပ်များနှင့် ဆက်စပ်ပြီး အမေရိကန် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ များပြားလာစေခဲ့သည်။ အခြားတစ်ခုသောအားသာချက်မှာ 1965 ဖြစ်ပြီး ဤနှစ်တွင် ဆက်တိုက်ဗုံးချမှုများနှင့် အမေရိကန် မြေယာ တပ်ဖွဲ့များ၏ အစဉ်မပြတ် တိုက်ခိုက်ရေးများ စတင်ခဲ့ပါသည်။ ဤအမှတ်အသားများသည် ပမာဏနှင့် ပြည်နယ်အဆင့်သို့ တိုက်ပွဲများဝင်ရောက်မှုအဆင့် တိုးချဲ့သွားသည်ကို အဓိက ဖော်ပြသည်။
| စတင်အမှတ်အသား | အဓိပ္ပါယ် | ဘယ်သူများ ပုံမှန် အသုံးပြုသလဲ |
|---|---|---|
| 1954 (ခွဲခြားပြီးနောက်ကာလ) | ယာယီခွဲခြားမှုသည် ဆန့်ကျင်သော အစိုးရများကို ဖန်တီးပြီး ကြာရှည်လက်ထားရသော ပဋိပက္ခ၏ အသွင်အပြင်ကို ရှိစေသည်။ | ဗီယက်နမ်အခြေပြု အချိန်ဇယားများနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အနှစ်ချုပ်များ။ |
| 1964 (ဂလ်ဖ်အော့ဖ်တုန်ကင် အချက်) | အမေရိကန် တိုးချဲ့မှုဖြစ်နိုင်ခြေ နှင့် အာဏာတည်ဆောက်ခွင့် ပိုမိုအသုံးပြုနိုင်လာခြင်း; စစ်ပွဲသည် ပိုမို အပြည်ပဖြစ်လာသည်။ | အမေရိကန် နိုင်ငံရေးတည်ကြပ်ရေးဇယားများနှင့် အချို့ သမိုင်းသင်ခန်းစာများ။ |
| 1965 (အမေရိကန် အစဉ်မပြတ် တိုက်ပွဲ) | ကြီးမားသော မြေယာ တိုက်ခိုက်ရေးနှင့် အဓိက ဗုံးချမှုများ စတင်၍ တိုက်ပွဲ၏ တင်းမာမှု ပြောင်းလဲသည်။ | အမေရိကန် စစ်ဆင်ရေး အချိန်ဇယားများနှင့် အများပြည်သူ စာရင်းများ။ |
အဆုံးသတ်အမှတ်အသားများနှင့် ၎င်းတို့၏ အဓိပ္ပါယ်
ဘယ်အရာမဆို တစ်ချိန်တွင် အဆုံးသတ်အချို့ကောက်ချများနှင့် မတူညီသော အရာများ ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ 1973 တွင် ပယ်ရစ် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်များက အမေရိကန် စစ်တပ်များ ထွက်ခွာရန် ချမှတ်ခဲ့သဖြင့် အမေရိကန် ဗဟိုပြု အချိန်ဇယားများတွင် 1973 ကို အဆုံးသတ် အဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ၎င်းသည် အမေရိကန်များ "ဗီယက်နမ်တွင် တိုက်ခဲ့သည့် နှစ်များ" ကို မှတ်သားလိုသောအခါ အထူးသဖြင့် အသုံးများသည်၊ အာဏာရှင် ပျက်ကွက်သောအချိန် သို့မဟုတ် အမေရိကန် တိုက်ခိုက်ရေး တိုက်ရိုက် ပယ်ဖျက်သည့် ကာလကို ပြန်လည်သတ်မှတ်စေသည်။
1975 တွင် တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရ ကျရှုံးခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ဗီယက်နမ်အတွင်း စစ်ပွဲ၏ အဓိက တိုက်ပွဲအဆင့်ကို ဆုံးဖြတ်သတ်မှတ်သောအချိန်ဖြစ်သဖြင့် ကမ္ဘာ့အချိန်ဇယားများနှင့် ပညာရေး အရင်းအမြစ်များတွင် 1975 ကို တိုက်ပွဲ၏ အဆုံးအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုအချိန်မှာတောင် ထိရောက်မှုများဟာ တစ်နေ့တည်း အဆုံးသတ်သော်လည်း နိုင်ငံရေးပြောင်းလဲမှု၊ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး၊ လူထု ရွေ့ပြောင်းမှုများနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အတင်းအကျပ်များ ကလည်း ဆက်လက်ထိခိုက်နေသဖြင့် "အဆုံး" ကိုလည်း မည်သူကိုမဆို မတူညီစေသည်။
သင်ဘယ်ရက်စွဲကို အသုံးပြုရမည်ကို မသေချာပါက ဆုံးဖြတ်ရန် ကိုယ့်ကိုယ်ကို တစ်ခုတည်းသော မေးခွန်းမေးပါ — "သင်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ အမေရိကန်တိုက်ခိုက်မှု တိုက်ရိုက်ဆုံးသတ်မှုလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဗီယက်နမ်တွင် စစ်ပွဲ၏ အဆုံးအဖြစ်ကို ရည်ညွှန်းတာလား?" အမေရိကန် စစ်တပ်များအတွက် 1973 ကို အသုံးပြုပါက သင့်အဖြေသည် ပိုမို သေချာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဗီယက်နမ်တွင် ဖြစ်ပွားသည့် နောက်ဆုံးရလဒ်ကို ရည်ညွှန်းပါက 1975 ကို အသုံးပြုပါ။ ထိုနှစ်များမကြာခဏ အရေးပါသည့် ဖြစ်ရပ်များ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်းလည်း မှတ်သားပါ။
ရဲဒ်ယာဉ်မှ ခွဲခြားခြင်းထိ ချုပ်ဆိုနှစ်များအတွင်း အချိန်ဇယား
ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ၏ အချိန်ဇယားบางခုကို 1950s အလယ်နှစ်များမတိုင်မီကာလထိ သယ်ဆောင်သင့်သည်၊ အကြောင်းအရင်းမှာ စစ်ပွဲတစ်ခု သက်တမ်းရှည် ဖြစ်လာရန် မူလကောလဟာလကအုပ်ချုပ်မှု ပြင်ပကနေ အတက်အကျများ ရှိခဲ့သည်။ ဤအစပိုင်းတွင် ကိုလိုနီ အချိန်ကာလ၏ အုပ်ချုပ်မှုက ထွက်ပေါ်ပြီး လွတ်လပ်ရေး ရှေ့ဆောင်များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဤအရင်စစ်ပွဲ (ပထမ အင်းဒိုချိုင်နာ စစ်ပွဲ) က နောက်ပိုင်း တောင်နှင့် မြောက်အကြား ယှဉ်ပြိုင်မှုနဲ့ ဆက်လက်သက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤနောက်ခံသမိုင်းကို နားလည်ခြင်းဖြင့် အသစ်တိုးချဲ့လာသော နိုင်ငံတကာ ပါဝင်မှုများအကြောင်း ရှင်းချင်သည်ကို ဖော်ပြနိုင်စေသည်။
ဤအပိုင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကိုလိုနီ သမိုင်း၏ အသေးစိတ်အားလုံးကို ဖုံးကွယ်ခြင်းမဟုတ်ပဲ 1954 ကို အမှတ်အသားအဖြစ် အရေးပါစေသည့် အဓိကအချက်များကို ထည့်သွင်း ပြသပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံပိုင်ဆိုင်မှုမျိုးစုံနှင့် အရေးပါသော ဖြစ်ရပ်များကြောင့် 1954 မှစ၍ "ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ" ဟု လူအများဆီတွင် မှတ်ယူကြရသည်ကို ရှင်းလင်းစေသည်။
အစိုးရအုပ်ချုပ်မှု အဆုံးသတ်ရာမှ ပထမ အင်းဒိုချိုင်နာ စစ်ပွဲထိ
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ဝန်း၌ နိုင်ငံရေး ထိန်းချုပ်မှုများ အလျင်အမြန် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်လည်း ၎င်း၏ အပြင်အဆင်ရှိရာအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကိုလိုနီ အာဏာ အနည်းငယ်ကျဆင်းသော်လည်း လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ တိုးကာ စစ်ပွဲများ ပိုမို ဖျတ်ဖြာလာခဲ့ပြီး ၎င်းကို ပထမ အင်းဒိုချိုင်နာ စစ်ပွဲဟု ချီးမြှင့်ကြသည်။ ဤအစပိုင်းအချိန်ကာလသည် နောက်ပိုင်း အမေရိကန် ပါဝင်မှုနှင့် စစ်ပွဲ အမျိုးအစားများကို ပုံဖော်ခဲ့သဖြင့် အရေးပါသည်။
ဤအစပိုင်းသည် နိုင်ငံပိုင် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် နိုင်ငံတကာ ထင်မြင်ချက်များကို ပုံဖော်ခဲ့သဖြင့် နောက်ပိုင်း အမေရိကန် ပါဝင်မှုကို နားလည်ရန် အရေးကြီးသည်။ ထို့အပြင် ဤကာလသည် နိုင်ငံတကာ ညှိနှိုင်းချက်များကို ပုံဖော်ပေးခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်ကို ယာယီ ခွဲဝေသည့် သဘောတူချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ 1954 မတိုင်မီ စတင်ထားသော အချိန်ဇယားများကို တွေ့ရသောအခါ ၎င်းတို့သည် နောက်ပိုင်း စစ်ပွဲသည် ငြိမ်းချမ်းသော အခြေအနေမှ မပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါဘူး၊ သို့သော် ရှည်လျားသော ပဋိပက္ခနှင့် နိုင်ငံရေး ပြောင်းလဲမှုများမှ ကူးစက်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ကြောင်း ပြသရန် ရည်ရွယ်သည်။
1954 ခုနှစ် ခွဲဝေခြင်းနှင့် ယှဉ်ပြိုင် အစိုးရနှစ်ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း
1954 သတ်မှတ်ချက်သည် ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များ အချို့တွင် အဓိက လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤနောက်ခံတွင် "ခွဲဝေခြင်း" ဆိုသည်မှာ တစ်နိုင်ငံကို ကျယ်ပြန့်စွာ ထိန်းချုပ်သည့် ပြင်ပိုင်းကွက်များတွင် ခွဲထွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဇာတိမြေဘတ်ကန့် အတိုင်း မဟုတ်ဘဲ ယာယီ စီမံချက်အဖြစ် ထားရှိခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ 1954 ပြီးနောက် ဗီယက်နမ်ကို မြောက်နှင့် တောင် ဒိုင်းဌာနနှစ်ခုအဖြစ် ခွဲခြားခဲ့ပြီး ယှဉ်ပြိုင်သော နိုင်ငံရေးအာဏာများသည် တိုင်းပြည်အပေါ် အခွင့်အာဏာကို မူဘယ်သူ့ထံမှပင် ဆိုင်းငံ့ထားကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းဖွဲ့စည်းပုံက ပြန်လည် မမြှုပ်စရာ ပြတ်တောက်မှုများဖြစ်ရန် အခြေအနေဖန်တီးပေးခဲ့သည်။
ဒါကြောင့် အများအားဖြင့် အကျယ်ပြန့်သော အချိန်ဇယားများတွင် 1950s အလယ်နှစ်များကို ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ စတင်ချိန်အဖြစ်မှတ်သားကြသည်။ ကြီးမားသော ပြင်ပ စစ်တပ်များ မပါဝင်သေးသော ကာလများတွင်လည်း ဤခွဲခြားမှုသည် နိုင်ငံရေး လုံခြုံရေးနှင့် စစ်အဖွဲ့အစည်း ပုံစံများကို သတ်မှတ်ပေးသဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် ပဋိပက္ခချဲ့ထွင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
မှတ်သားရန် အဓိက ရက်စွဲများမှာ အောက်ပါ တစ်ခုချင်းစီ စာကြောင်းများဖြစ်သည်။
- 1954 တွင် ပထမ အင်းဒိုချိုင်နာ စစ်ပွဲနောက်ပိုင်း သဘောတူချက်များက ဗီယက်နမ်ကို မြောက်နှင့် တောင် ဟာယာယီခွဲခြားစေခဲ့သည်။
- 1954 ပြီးနောက် မြောက်နှင့် တောင်၌ ယှဉ်ပြိုင်သော အစိုးရများ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပြီး တိုင်းပြည်၏ အနာဂတ်အပေါ် အာဏာကို ကြမ်းတမ်းသက်မွတ်စွာ အာဏာယူခိုင်းရရှိနိုင်ကြောင်း မျှော်လင့်ကြသည်။
- နောက်နှစ်များတွင် နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခနှင့် လက်နက်ကိုင်သူအဖွဲ့ရဲ့ တိုးချဲ့မှုကြောင့် အကြမ်းဖက်မှု ပိုမိုဖြစ်လာကာ နောက်ပိုင်း နိုင်ငံတကာ ပါဝင်မှု တိုးလာရန် အခြေပြုခဲ့သည်။
1950s နောက်ပိုင်းနှင့် 1960s အစောပိုင်း: အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့ မကြီးမားခင် ကဲ့သို့ တိုးထွားလာသော ပဋိပက္ခ
1950s နောက်ပိုင်းနှင့် 1960s အစောပိုင်းတွင် တောင်ဗီယက်နမ်အတွင်း ပဋိပက္ခများ တိုးပွားလာခဲ့သည်၊ အမေရိကန် စစ်တပ်ကြီးများ မဟုတ်သေးချိန်ကတည်းကလည်း ပဋိပက္ခအခြေအနေများ ကြီးထွားလာသည်။ တောင်ဗီယက်နမ်တွင် နိုင်ငံရေး အတားအဆီးများ၊ လုံခြုံရေး ချို့ယွင်းမှုများနှင့် လက်နက်ကိုင် လူစုများ၏ တိုးချဲ့မှုများ မြင်တွေ့ရသည်။ ရိုးရှင်းစွာပြောရသော်လည်း “အင်ဆာဂျင်စီ” ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခု၏ အစိုးရအား ချေမှုန်းရန် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များက ဝါဒနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ နယ်မြေတွင် ထိန်းချုပ်မှုယူရန် ကြိုးစားကြခြင်းဖြစ်ပြီး သာမန် စာရင်းကိုင်ယာဉ်လိုင်း မရှိပဲ လှုပ်ရှားကြသည်။
ဤကာလသည် တစ်နိုင်ငံ တစ်ယောက်သား အိမ်ခြံမြေ ပေါ်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနိုင်သည်ကို ပြသထားသည်၊ ပြင်ပစစ်တပ်များ မပါဝင်သေးသော်လည်း နိုင်ငံအတွင်း အလုပ်အမှု့နှင့် လုံခြုံရေးကို ဖျက်ဆီးနေခဲ့သည်။ ဤကာလသည် နောက်ပိုင်း တိုးချဲ့မှု၏ အခြေခံဖြစ်လာ၍ ပြင်ပပံ့ပိုးမှုများ တိုးလာနိုင်စေခဲ့သည်။ ယခုအချိန်ဇယားသည် အမေရိကန် ထိုးဖောက်မှုများဖြစ်ပွားသည့် နှစ်များသို့ တိုက်ရိုက် ထိတွေ့လာသည်။
အမေရိကန် ပါဝင်မှုအတွက် အချိန်ဇယား
လူများက "years U.S. in Vietnam war" ဟု မေးလျှင် အများအားဖြင့် အမေရိကန် ပါဝင်မှု ဘယ်အချိန်စတင်ခဲ့သည်၊ ဘယ်အချိန်မှာ ကာလတစ်ခု အဖြစ် ပြင်းထန်လာခဲ့သည်နှင့် ဘယ်အချိန်မှာ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်ကို သိလိုကြသည်။ ဗဟိုအချက်မှာ "ပါဝင်မှု" သည် တပ်သား အရေအတွက် များစွာ ပစ်သွားမှသာ မစတင်ခဲ့ဘဲ အစောပိုင်းတွင် ငွေကြေး၊ လေ့ကျင့်ရေး၊ လိုဂျစ်စတစ် နှင့် အကြံပေး အခန်းကဏ္ဍများမှ စတင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စဉ်ဆက်မပြတ် လေကြောင်းလှုပ်ရှားမှုများနှင့် မြေယာ တိုက်ခိုက်ရေးများ၊ ညှိနှိုင်းရေးနဲ့ ထွက်ခွာရေးများပါဝင်လာသည်။
ဤအပိုင်းသည် ရက်စွဲအလိုက်စဉ်လိုက်ထား၍ သင်သည် အဓိကအချက်များကို ရက်စွဲပေါ်တွင် တည်နေရာချနိုင်မည်။ ထို့အပြင် "အကြံပေးများ" "တိုက်ပွဲတပ်ဖွဲ့များ" နှင့် "လေကြောင်း လှုပ်ရှားမှုများ" ဟူသော သုံးမျိုးကို သီးခြားဖော်ပြထားသည်။ ဤအကြောင်းအရာများကို ရှင်းလင်းစွာ ထားခြင်းဖြင့် အမေရိကန် ပါဝင်မှုဟာ အမြဲတမ်း တူညီသော အဆင့်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း မဟုတ်ကြောင်း သဘောပေါက်စေမည်ဖြစ်သည်။
အကြံပေးများ၊ အကူအညီနှင့် 1960s အစောပိုင်း တိုးချဲ့မှု
1960s အလယ်ပိုင်းမတိုင်မီ အမေရိကန်သည် အများအားဖြင့် အကြံပေးများနှင့် အကူအညီဖြင့် ပါဝင်မှုကို တိုးချဲ့သည်၊ မဟုတ်တော့ စစ်တပ်ကြီးများဖြင့် မဟုတ်သေးပါ။ ဤအကြံပေးအဆင့်တွင် တောင်ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များကို လေ့ကျင့်ပေးခြင်း၊ စီမံကိန်းဆွဲကောက်ခြင်း၊ ပစ္စည်းပေးပို့ခြင်းကဲ့သို့ အကူအညီပေးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ပါဝင်မှုအဆင့်များတိုးလာသည့်အတွက် အချို့အချိန်ဇယားများတွင် အမေရိကန် ပါဝင်မှုကို အစောပိုင်းယေဘုယျ တွက်ချက်များအရ ဦးစားပေးစတင်ထားကြသည်။
အချို့သော အခြေခံ အသုံးအနှုန်းများကို အနည်းငယ် ရှင်းပြပါမည်။ "အကြံပေး" ဆိုသည်မှာ တခြားတပ်ဖွဲ့ကို လေ့ကျင့် သို့မဟုတ် အကူအညီပေးရန် ပို့ဆောင်သော စစ်သားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပဋိပက္ခဦးတည်ချက်အတွက် အဓိက တိုက်ခိုက်မှု မဟုတ်သော အခန်းကဏ္ဍရှိသည်။ "တိုက်ပွဲတပ်ဖွဲ့" ဆိုသည်မှာ တိုက်ခိုက်ရေး အဓိကတာဝန် အပါအဝင် စစ်သား သို့မဟုတ် တပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ "ထုတ်ထားမှု" (deployment) ဆိုသည်မှာ တပ်ဖွဲ့များကို လုပ်ငန်းလုပ်ငန်းနယ်မြေသို့ တင်ပို့ပေးခြင်း ဖြစ်ပြီး အကြံပေးများ၊ တိုက်ပွဲတပ်ဖွဲ့များ သို့မဟုတ် အထောက်အပံ့ ပုဂ္ဂိုလ်များတို့ပါဝင်နိုင်သည်။
1964 မှ 1965: တိုးချဲ့မှုနှင့် အစဉ်မပြတ် တိုက်ပွဲ စတင်ခြင်း
အမေရိကန် အခြေပြု အချိန်ဇယားများတွင် 1964 နှင့် 1965 ကို အဓိက တိုးချဲ့ခြင်းကာလအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ 1964 တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂလ်ဖ်အော့ဖ်တုန်ကင် ဖြစ်ရပ်များနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြောကြားချက်များက အမေရိကန်၏ အာဏာသုံးစွဲမှုကို တိုးချဲ့စေခဲ့သည်။ 1964 တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အချက်အလက်အချို့သည် သမိုင်းပညာရှင်များ ကြားတွင် ဆွေးနွေးမှုများရှိသော်လည်း၊ အဖြစ်အပျက်များနှင့် ၎င်းတို့အား သတင်းထုတ်ပြန်ပုံသည် မူဝါဒ ချမှတ်မှုပေါ် သက်ရောက်မှုရှိစေခဲ့သည်။
1965 တွင် စစ်ပွဲသည် ပမာဏအရ ပြောင်းလဲသွားသည်။ Operation Rolling Thunder သည် 1965 တွင် စတင်ပြီး ဆက်တိုက်ဗုံးချမှုအစီအစဉ်တစ်ခုအဖြစ် တာဝန်ရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန် မြေယာ တပ်ဖွဲ့များကလည်း အစဉ်မပြတ် တိုက်ခိုက်ရေးများစတင်ခဲ့ကြသည်။ ဤနှစ်သည် အမေရိကန်အရ "ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များ" ကို စတင်ချိန်အဖြစ် များပြားစွာ သတ်မှတ်သည့် အကြောင်းရင်းက တိုက်ပွဲသည် အကြံပေး အဆင့်မှ အမြဲတမ်း တိုက်ခိုက်ရေး လုပ်ငန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခြင်း ဖြစ်သည်။
1965 မှ 1969: တပ်ဖွဲ့ ဦးရေ အများဆုံးနှင့် အလွဲမကြာဘဲ သတ်မှတ်ချက်အပေါ်တိုက်ပွဲ
1965 မှ 1969 အတွင်း အမေရိကန် ပါဝင်မှုသည် မြန်ဆန်စွာ တိုးလာခဲ့ပြီး တပ်ဖွဲ့ ဦးရေသည် ထိပ်ဆုံးအဆင့်များသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မဟာဗျူဟာကို အလဲအလှယ်ပျက်သိမ်းမှု သီအိုရီအရ ရှေ့နိုင်အားကို လျော့နည်းစေခြင်းဖြင့် ရန်တပ်တစ်ဖက်၏ တိုက်နိုင်စွမ်းကို နှိုင်းယှဉ်ချလိုက်သည့်နည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဤကာလသည် စစ်ဆင်ရေးများ ကြီးမားစွာလုပ်တတ်သော အချိန်ဖြစ်လို့ တိုက်ပွဲပုံစံသည် နိုင်ငံအနှံ့ ဆက်လက်နက်ရွာလာသည်။
ဤကာလက လူတွေ၏ မှတ်ဉာဏ်ထဲတွင် 1960s နောက်ပိုင်းကို "ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များ" အဖြစ် မှတ်မိစေပြီး တာဝန်ခေါ်စာရင်း၊ သတင်းမီဒီယာ ဖော်ပြချက်များတိုးလာမှုနှင့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားမှုတို့ကြောင့် လူအများ၏ သတိတွဲမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ကာလပိုင်းအားဖြင့် အချိန်နှစ်များကို တိကျစွာ အတိအကျဆိုင်ရာထဲသို့ ညွှန်ပြရန်မလိုဘဲ ကန့်သတ်ထားသော အပိုင်းများအဖြစ် တွေးမိနိုင်သည်။
| အဆင့် | ခန့်မှန်းနှစ်များ | ဘယ်လိုဖော်ပြလေ့ရှိသည် |
|---|---|---|
| တိုးချဲ့မှု | 1965–1966 | အမေရိကန် မြေယာ တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ဆက်တိုက် လေကြောင်း လှုပ်ရှားမှုများ မြန်စွာ လက်ရောက်ခြင်း။ |
| ထိပ်ဆုံး ပါဝင်မှု | 1967–1969 | တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ပြီး မီးအားနှင့် သယ်ယူရေးကို များစွာ အားထား၍ ပြုလုပ်ခြင်း။ |
| ထွက်ခွာသို့ ရွေ့ပြောင်း | 1969 နောက်ပိုင်း | တချို့နှစ်များအလို လိုက်လျော်စွာ အမေရိကန် စစ်ဆင်ရေးကို လျော့ချခြင်းနှင့် ညှိနှိုင်းမှုများ။ |
1969 မှ 1973: ဗီယက်နမိုက်ဇေရှင်း (Vietnamization), ညှိနှိုင်းရေးနှင့် ထွက်ခွာခြင်း
1969 မှ 1973 အတွင်း အမေရိကန် မူဝါဒသည် တိုက်ပွဲ တာဝန်များကို တောင်ဗီယက်နမ်တပ်အား ပေးအပ်ပြီး အမေရိကန် တပ်များကို ဖြုတ်ချရန် ဦးတည်ခဲ့သည်။ "Vietnamization" ဆိုသည်မှာ တောင်ဗီယက်နမ်တပ်ကို ဓာတုပညာပေး၊ လေ့ကျင့်ရေးနှင့် အဆင့်မြှင့်ပစ္စည်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်တာဝန်များ ပေးပို့စေခြင်းဖြစ်ပြီး အမေရိကန် တပ်များကို နည်းနည်းလျော့ချသွားသည်။ လက်တွေ့တွင် အချိန်ကာလသည် ဆက်လက်တိုက်ပွဲများနှင့် ညှိနှိုင်းရေးများပေါင်းစပ်နေသည့် အဆင့်မျိုးဖြစ်သည်။ တပ်ငယ်များ လျော့ချသော်လည်း တိုက်ပွဲများ ချက်ချင်း ရပ်တန့်သွားခြင်း မဟုတ်ပါ။
ဤကာလတွင် နှစ်ခုသော အချိန်ဇယားများ တပြိုင်နက် လည်ပတ်နေသည်။ အမေရိကန် ပါဝင်မှု အတွက် အဓိက အဆုံးစွန့်ချက်မှာ 1973 ဖြစ်ပြီး ပယ်ရစ် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်များ လက်မှတ်ထိုးကာ အမေရိကန် စစ်တပ်များ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ် ပဋိပက္ခ အတွက်ကတော့ 1973 အပြီးတွင်လည်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် 1975 ကို အထက်တန်း အဆုံးသတ်နှစ်အဖြစ် ထင်မြင်ကြသည်။ နှစ်ခုလုံးကို တွေးပါက သင့်အား သက်ဆိုင်ရာ ရက်စွဲများအပေါ် ကိုက်ညီစွာ ဖတ်ရှုနိုင်စေမည်ဖြစ်သည်။
စစ်ပွဲ သမားရိုးကျ အမိန့်များသည် စစ်နှစ်များကို မည်သို့ ဖွဲ့စည်းသလဲ
စစ်ဆင်ရေးများကို အချိန်ဂဏန်းများအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းသည် အချိန်ဇယားများကို ဖတ်ရှုသူများအတွက် အထားတံဆိပ်ကဲ့သို့ အသုံးဝင်သည်၊ ၎င်းတို့သည် တစ်နှစ်ကို ထိပ်ဆောင်သော ပြောင်းလဲမှု သို့မဟုတ် ညွှန်ပြချက်တစ်ခုနှင့် လက်ကမ်းပေးနိုင်သည်။ မင်းသည် စစ်ပွဲ၏ အမည်တိုင်းကို မှတ်မိရန် မလိုအပ်ပေ။ အဓိကအရာမှာ ဘယ်ကာလများတွင် များပြားသော ပြောင်းလဲမှုများ၊ မူဝါဒ ပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှုများနှင့် မျှော်မှန်းချက်များ ပြောင်းလဲသွားသလဲဆိုသည့် အချက်များကို သိထားရုံပင် ဖြစ်သည်။
ဤအပိုင်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးခံသော စစ်ဆင်ရေး အချို့ကို အဓိကပြထားကာ ဘယ်အချိန်တွင် ဘာတွေ ပြောင်းလဲသွားသလဲကို သက်သေပြထားသည်။ အထူးသဖြင့် 1968 နှင့် 1972 တို့ကို အချိန်ဇယားများပေါ်တွင် မကြာခဏ တွေ့ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများကို ဖော်ပြထားသည်။
အစောပိုင်း ကြီးမားသော တိုက်ပွဲများနှင့် တိုက်ပွဲပုံစံ ပြောင်းလဲခဲ့ပုံ
1965 တွင် အမေရိကန် မြေယာ တပ်ဖွဲ့များ စတင် ထိုးဝင်လာချိန်မှစ၍ တိုက်ပွဲများတွင် ကြီးမားသော တပ်ဖွဲ့ တိုက်ခိုက်မှုများ ပိုမို မြင်သာလာပြီး ဤတိုက်ပွဲများသည် တိုက်ပွဲပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဤအစောပိုင်း ကြီးမားသော တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ရှေ့အချို့သည် နာရီ၊ ရက် သို့မဟုတ် ပိုမိုကြာမြင့်စွာ ကြာမြင့်နိုင်သည့် စီမံချက်ကြီးများအဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့ကလည်း လေကြောင်းထောက်ပံ့မှု၊ တိုက်ပစ်ခတ်များနှင့် မြန်ဆန်သွားလာမှုများအပေါ် များစွာ အားထားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် တိုက်ပွဲများသည် ယနေ့ခေတ် စံသတ်မှတ်ချက်အရသာ ပုံမှန်တစ်ခုတည်းဖြစ်လာသော်လည်း တိုက်ပွဲများသည် အလုံးစုံစစ်အုပ်စုများဖြစ်သမျှ မဟုတ်ခဲ့ပါ။ ဂျူယာနာ မျိုးနွယ်အင်အားဖြင့် ပါဝင်သည့် ရာဇဝတ်မှုများ၊ အဖွဲ့ခွဲဖျက်ဆီးခြင်းများနှင့် နိုင်ငံရေး-စစ်ဆင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများက တိုက်ပွဲ၏ ရှည်လျားမှုကို ထိန်းထားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ နှစ်များကို ပင်မ တိုက်ပွဲများ အရသာဖြင့်သာ မတွက်နိုင်ဘဲ အမျိုးအစားများပေါင်းစပ်နေမှုကြောင့် ရှည်လျားခဲ့သည်။
1968 သည် ပြည်သူ့ မျှော်လင့်ချက်နှင့် စစ်ဆင်ရေး စီမံချက်များတွင် ပြောင်းလဲမှု တစ်ခု
1968 နှစ်ကို အများအားဖြင့် သဘောထားပြောင်းလဲခြင်း အချက်အလက်အဖြစ် အရေးပါသော နှစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်၊ အထူးသဖြင့် Tet တိုက်ခိုက်မှုကဲ့သို့ သဟဇာတ စတုတျိုက်ခေါ်များက တိုက်ပွဲ၏ လမ်းစဉ်ကို ပြောင်းလဲစေသော အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။ ရက်တိုင်းတြင် မတည်ငြိမ်ပါက ကာလကို အနာဂတ် အလားအလာအပေါ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ရန် အလွန် များစွာ ထိခိုက်စေခဲ့သည်။
"ပြောင်းလဲမှု" ဆိုသည်မှာ အမျိုးမျိုးသော အရာများကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ စစ်အသိုက်အဝန်းတွင် ပြောင်းလဲမှုဦးစားပေးဖြစ်နိုင်ပြီး အရေးယူမှု၊ ဦးစားပေးမှုများ သို့မဟုတ် နေရာကို ထိန်းနိုင်မှု အရင်းအမြစ်တို့ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။ နိုင်ငံရေးသည် ဦးဆောင်သူ ဆုံးဖြတ်ချက်များ၊ ညှိနှိုင်းရေး မူဝါဒများ သို့မဟုတ် မဟာမိတ် စီမံကိန်းများ တွင် ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ပြည်သူ့ သဘောထားအရ ဤကာလသည် လူများ၏ ကြည့်မြင်ချက်များ ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ 1968 သည် တိုက်ပွဲဖြစ်ရပ်များအတွက်သာမက ဆက်လက် ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းနှင့် လူထု သဘောထားပုံရိပ်များကိုလည်း ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။
လေကြောင်း စစ်ရေး အမှတ်အသားများနှင့် အချိန်ဇယားပေါ်တွင် ၎င်းတို့၏ တည်နေရာ
လေကြောင်း စစ်ရေးသည် အချိန်ဇယားပေါ်တွင် ပိုမို သေချာမြင်သာတဲ့ အမှတ်အသားများကို ပေးနိုင်သည်၊ အဓိက ဗုံးချမှု အဆင့်များကို အမည်ပေးထားသော စစ်ဆင်ရေးများနှင့် အစိုးရ ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် ဆက်စပ်၍ သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ Operation Rolling Thunder သည် 1965 မှ 1968 အတွင်း ဆက်တိုက် ဗုံးချမှုများကို ကိုယ်စားပြုပြီး အဓိက အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲ များ အားလုံးကို တွဲဖက်ထားသည့် ကာလများကို လိုက်လံ ကြည့်ရှုသူများအနေနှင့် ဤအဆင့်များကို စောင့်ကြည့်ရလွယ်ကူသည်။
လေကြောင်း စစ်ဆင်ရေးအဆင့်များသည် ညှိနှိုင်းရေးနှင့် နိုင်ငံတကာ သတိပေးမှုနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေပြီး ထို့ကြောင့် မူဝါဒနှင့် စစ်ဆင်ရေး ဇယားများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ရာတွင်လည်း တွေ့ကြရသည်။ ဘာသာရပ်နည်းပညာပိုင်းကို မျက်နှာချင်းဆိုင် မလုပ်ဘဲ ရည်ရွယ်ချက်ပေါ် အာရုံစိုက်ပါက အဆင့်တစ်ခုချင်းစီသည် ဆုံးဖြတ်ချက်ဖိအားပေးရန်၊ ထောက်ပံ့မှုဖြတ်တောက်ရန် သို့မဟုတ် မြေကြီးပြေပြစ်မှုများကို မျှော်လင့်၍ ရည်ရွယ်ချက်ကွဲပြားကြသည်။ အောက်တွင် ရိုးရှင်းသည့် နှိုင်းယှဉ်ဇယား တစ်ခုကို အချိန်ဇယားအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။
| စစ်ဆင်ရေး | နှစ်များ | ရည်ရွယ်ချက် | တစ်ကြောင်းဖြင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု |
|---|---|---|---|
| ဆက်တိုက် လေကြောင်းဗုံးချ တိုက်ခိုက်ရေး | 1965–1968 | တိုက်ပွဲ၏ လမ်းစဉ်ကို အကျိုးသက်ရောက်စေခြင်းနှင့် ဖိအားပေးရန် ရည်ရွယ်သော ဆက်တိုက်ဗုံးချမှု။ | ဤကာလသည် တိုက်ပွဲ၏ တင်းမာမှုကို ကြီးမားစေပြီး အချိန်ဇယားတွင် အဓိက အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုအဖြစ် ချမှတ်ထားသည်။ |
| လိုင်းဘက်ကာ ၁ စစ်ဆင်ရေး | 1972 | တိုက်ပွဲများနှင့် ညှိနှိုင်းရေးအပေါ် ဖိအားပေးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ရေး။ | ၎င်းသည် 1973 စာချုပ်သို့ ဦးတည်သည့် အရေးကြီး နှစ်တစ်နှစ်အဖြစ် ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ |
| လိုင်းဘက်ကာ ၂ စစ်ဆင်ရေး | 1972 | ညှိနှိုင်းရလဒ်များကို ထိန်းချုပ်ရန် ရည်ရွယ်သဖြင့် ပြင်းထန်သော ဗုံးချမှု အဆင့်တက်။ | ၎င်းသည် 1972 ခုနှစ်၏ အဆုံးပိုင်းကို 1973 အထိ ဆက်လက်ဖြတ်သန်းရသည့် အဆင့်အဖြစ် သတ်မှတ်စေခဲ့သည်။ |
1972 နှင့် 1973 သို့ ဦးတည်သော လမ်းလျှောက်ပုံ
1972 သည် အဓိက ယဉ်ကျေးသော တိုက်ပွဲများနှင့် မဟာဗျူဟာ ဆန္ဒနှင့် အရေးကြီးဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် တွဲလျှက် ရှိနေသည့်နှစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်တွင် ကြီးမားသော တိုက်ဖန်ခါများနှင့် မျှော်မှန်းထားသည့် ညှိနှိုင်းမှုများ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းက 1972 ကို ပြီးဆုံးသတ်ကာလသို့ မျှော်လင့်ရသည့် သဘောထားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး နောက်လက်ကျသော နိုင်ငံရေးရလဒ် မချမှတ်သေးသည့်အချိန် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဒါကြောင့် အချို့ ဖတ်ရှုသူများသည် 1972–1973 အနီးတွင် စစ်ပွဲ ပိတ်သိမ်းသလို ထင်မြင်တတ်ကြသည်။ ပယ်ရစ် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်များကို 1973 ဇန်နဝါရီတွင် လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပြီး အမေရိကန် စစ်တပ်များသည် အချိန်တိုအတွင်း ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထိုကာလမှတဆင့် 1975 သို့ ဆက်လက်တက်ရှိသည့် ဗီယက်နမ် အတွင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် 1975 သည် ကျယ်ပြန့်သော အဆုံးသတ်အဖြစ် ဆက်လက်အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ဤကာလသည် အဓိကစစ်ယဥ်ကျေးမှုမှ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုအကျိုးသက်ရောက်မှုများသို့ အလျားလိုက် ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို ဖော်ပြသည်။
ပစ်မှတ်လူမှုရေးနှင့် အိမ်နယ်မြေ (Home front) အပေါ် ထိခိုက်မှုများ
အများအပြား မိသားစုများအတွက် ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များကို တာဝန်ခေါ်စနစ် (draft), ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် ရှည်လျားသည့် စစ်ပွဲ၏ လူမှုဆက်ဆံရေး ထိခိုက်မှုများမှ သတိရကြသည်။ ဤအတွေ့အကြုံများသည် အဓိက တိုးချဲ့မှု ကာလများနှင့် ထင်ရှားစွာ ဆက်စပ်နေသည်။ တပ်人数များတိုးလာကာ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာသည့် 1960s အလယ်မှ နောက်ပိုင်းတွင် တာဝန်ခေါ်မှု ဦးတည်ချက်များဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထွက်ခွာမှုစတင်ချိန်ဖြစ်သည့် 1970s အစပိုင်းတွင်လည်း ပြည်သူ့ဆွေးနွေးမှုများ ပြောင်းလဲသွားသည်။
ဤအပိုင်းသည် လူမှုရေးသမိုင်း အပြည့်အစုံကို မဖော်ပြချင်ပါ၊ ပြင်ပသို့ မဟုတ် မူလမေးခွန်းများနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရက်စွဲများကို ချိတ်ဆက်ပေးချင်သည် — တာဝန်ခေါ်မှု ဘယ်နှစ်နှစ်အတွေ့ ပိုမိုဆက်စပ်ခဲ့သလဲ၊ ဆန္ဒပြ ရာဇဝတ်အဖွဲ့များ ဘယ်အချိန်တွင် ကြီးထွားလာသလဲ၊ သေဆုံးမှုများသည် ထိပ်တန်းတိုက်ပွဲနှစ်များနှင့် ဘယ်လောက် မျှဝေခဲ့သလဲ ဆိုသည့် အကြောင်းများကို ဖော်ပြသည်။ ဤသည်က ကိုယ့်ရက်စွဲများကို ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းများ၊ ကျောင်းစာတမ်းများနှင့် ပြည်သူ့ အမှတ်တရ အစည်းအဝေးများတွင် ဖတ်ရှုရာတွင် အကူအညီဖြစ်စေမည်။
တာဝန်ခေါ်မှု (draft) သည် ဘယ်လို လူများကို ဝင်စေခဲ့ပြီး ဘယ်အချိန်များတွင် သက်ရောက်ခဲ့သလဲ
တာဝန်ခေါ်မှုသည် များအားဖြင့် 1960s နောက်ပိုင်း အချိန်များနှင့် ကိုက်ညီလေ့ရှိသည်၊ ၎င်းကာလတွင် တပ်ဖွဲ့လိုအပ်မှုနှင့် manpower လိုအပ်ချက်များ ပြင်းထန်သဖြင့် ကာလတစ်ခုလုံးတွင် တာဝန်ခေါ်မှုသည် ပိုမို ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ "vietnam war years draft" ဟု ရှာဖွေသူများအများစုသည် တာဝန်ခေါ်မှုသည် အမြဲတမ်းတည်ကြောင်း မဟုတ်ဘဲ တိုက်ပွဲအဆင့်များနှင့်အညီ တိုးချဲ့လျော့ချ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု သိလိုကြသည်။ အထွေထွေအခြေအနေဖြင့် တာဝန်ခေါ်မှု၏ ဖိအားသည် 1965 အပြီး တပ်ဖွဲ့ ဝင်ရောက်မှု တိုးလာချိန်နှင့် ကိုက်ညီစွာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။
အချို့သော အခြေခံ စာရင်းစစ်သိကောင်းစရာများဖြစ်သည့် "lottery" ဆိုသည်မှာ တာဝန်ခေါ်မှု အစီအစဥ်တွင် လူများကို ဘယ်အမည် အစဉ်အတန်းဖြင့် အဝင်ခေါ်မည်ကို သတ်မှတ်ရန် အသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ "deferments" ဆိုသည်မှာ ပညာရေး၊ မိသားစုအခြေအနေ သို့မဟုတ် အခြားသတ်မှုပုဂ္ဂိုလ်များအလိုက် တာဝန်ခေါ်မှုကို နောက်ဆုတ်ခွင့် ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး စည်းကမ်းများသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာသည်။ ရက်စွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လိုပါက တာဝန်ခေါ်မှု အပေါ် တိုက်ပွဲ တိုးချဲ့မှုနှင့် လိုက်နာမှုအပေါ် အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။ ဤကြောင့် နှစ်စဉ် စာရင်းကိန်းများကို မှတ်မိရန်မလိုပဲ ပမာဏနှင့် လက်တွေ့ ဆက်စပ်မှုကို တွေးရန် ပိုမို အရေးကြီးသည်။
ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် ၎င်း၏ တိုးတက်မှု
စစ်ကို ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုသည် တစ်ချက်တည်းတွင် ပေါ်ပေါက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ 徐々に တိုးတက်လာခဲ့သည်။ 1960s အလယ်ပိုင်းတွင် အမေရိကန် စစ်ဆင်ရေး တိုးချဲ့လာချိန်တွင် ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ကတိုးလာခဲ့ပြီး 1960s နောက်ပိုင်းတွင် ကျောင်းသားများ၊ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများ၊ ဘာသာရေး အဖွဲ့များ၊ တပ်သား အဖွဲ့များနှင့် အခြား လူထုအုပ်စုများပါဝင်သည့် ကျယ်ပြန့်သည့် လူမှုလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤတိုးတက်မှုကြောင့် 1965–1969 ကို အမေရိကန် ပြည်သူ့ဘဝတွင် "ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များ" အဖြစ် များစွာ ဖော်ပြကြသည်။
တိကျသော ဥပမာများသည် လှုပ်ရှားမှုကို အချိန်ဇယားပေါ်တွင် တည်နေရာချရန် ကူညီပေးသည်။ တက္ကသိုလ်များတွင် ဆန့်ကျင်ရေးပွဲများ ဖက်လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်ပွားလာပြီး တာဝန်ခေါ်မှုကို ဗဟိုပြု၍ ကာကွယ်ရေး ဥပဒေများကို ချိုးဖောက်၍ တင်ပြမှုများ ဖြစ်လာသည်။ တပ်သားမှ ပြန်လာသူများ အသင်းများကလည်း ပိုမို ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ သတင်းမီဒီယာမှ အဓိက ဖြစ်ရပ်များနှင့် သေဆုံးမှုများကို ဖော်ပြခြင်းက လှုပ်ရှားမှုကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပိုမို ကျယ်ပြန့်စေသော်လည်း ၎င်းကို အချိန်နှင့်အမျှ တိုးမြင့်လာသော အုပ်ချုပ်မှုတစ်ခုအဖြစ် တွေ့ရသည်။ နိုင်ငံတကာ ဖတ်ရှုသူများအတွက် "campus" ဟုဆိုသည်မှာ ကျောင်းများနှင့် ကောရိယာသင်တန်းကျောင်းများကို အဓိက ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိပ်ဆုံးတိုက်ပွဲနှစ်များ၌ လူသားလိုက် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများ
လူသားလိုက် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်များသည် မကြာခဏ ထိပ်ဆုံးတိုက်ပွဲများနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး တိုက်ပွဲတင်းမာလာသည်နှင့်အမျှ သေဆုံးမှုများ ပိုမိုမြင်သာလာသည်။
ဂဏန်းများသည် သတ်မှတ်ချက်များနှင့် အချက်အလက် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများကြောင့် ကွာခြားနိုင်သည်ကို သတိပြုရန် အရေးကြီးသည်။ အချို့သော အနှစ်ချုပ်များသည် စစ်သား သေဆုံးသူများသာ ရေတွက်သော်လည်း၊ အချို့အတွင်း သန့်ရှင်းသေဆုံးသူများ၊ မရရှိနိုင်သူများ သို့မဟုတ် ဆက်စပ် ကာလမှ သေဆုံးသူများကိုလည်း ပါဝင်စေရန် ရွေးချယ်သည်။ အချိန်ဇယားအခြေချမြင်ဖို့အတွက် အဓိက အချက်မှာ 1960s နောက်ပိုင်းနှင့် 1970s အစပိုင်းကာလများတွင် ရိုးရှင်းစွာ ဆက်လက် အကြမ်းဖက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဆိုတာဖြစ်ပြီး ဆုံးရှုံးမှု အရွယ်အစားသည် နိုင်ငံရေးနှင့် လူ့သမိုင်း မှတ်ဉာဏ်ကို အပြင်းအထန် မျှသက်ရောက်စေခဲ့သည်။ ဇယားများ သို့မဟုတ် အဆိုပြုချက်များ ဖတ်စဥ်အတွင်း မည်သည့် အမျိုးအစားကို ရေတွက်နေသည်ကို စစ်ဆေးပါက နှစ်နှစ်ရာမျှတင်ပြချက်များကို တိုက်ဆိုင်စွာ နှိုင်းယှဉ်နိုင်ပါသည်။
စစ်ပွဲသည် မည်သို့ အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး အပြီးတွင် ဘာတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်း
ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ၏ အဆုံးသတ်သည် သင် ရည်ရွယ်သောအရာမူပေါ်မူတည်သည် — အမေရိကန်တိုက်ခိုက်မှုတိုက်ရိုက်ဆုံးသတ်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းပါသလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဗီယက်နမ်အတွင်း စစ်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးရလဒ်ကို ရည်ညွှန်းပါသလား? ၎င်းအဆုံးများသည် မတူညီသော အချိန်များတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသဖြင့် အချို့ အချိန်ဇယားများတွင် 1973 နှင့် 1975 တို့ကို "အဆုံး" နှစ်နှစ်အဖြစ် ပြသလေ့ရှိသည်။ ပထမသည် နိုင်ငံတကာ သဘောတူညီချက်နှင့် အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များ ထွက်ခွာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ပြီး၊ ဒုတိယသည် တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရ ကျရှုံးခြင်းနှင့် ဗီယက်နမ်အတွင်း အဓိက စစ်ဆင်ရေး အဆုံးသတ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သည်။
ထို့အပြင် "အဓိက တိုက်ပွဲများ အဆုံးသတ်ခြင်း" နှင့် "အကျိုးသက်ရောက်ချက် အဆုံးသတ်ခြင်း" ကို ခွဲထွက်စဉ်းစားသင့်သည်။ နောက်ဆုံး စစ်ဘက်ရလဒ် ဖြစ်ပျက်စီးပြီးနောက်တွင်လည်း နိုင်ငံများသည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး၊ နိုင်ငံရေး ပြောင်းလဲမှုများနှင့် လူဦးရေ ရွေ့ကြာမှုများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ကြသည်။ 1973 တွင် ဘာတွေ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်၊ 1975 တွင် ဘာတွေ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်၊ နှင့် ထိုအချိန်အပြီး မထိုက်သလောက် ဆက်လက် ရှိခဲ့သည့် အရာများကို သိရှိရမည်ဖြစ်သည်။
1973 သဘောတူညီချက်နှင့် အမေရိကန် တိုက်ရိုက် ပါဝင်မှု အဆုံး
ပယ်ရစ် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်များသည် 1973 ဇန်နဝါရီတွင် လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပြီး အများအားဖြင့် အမေရိကန် တိုက်ပွဲ ခုခံ ပါဝင်မှုအဆုံးသတ်သည့် အရေးကြီး အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တွေ့အသုံးချမှုဆိုင်ရာတွင် ဤစာချုပ်သည် စစ်ဆင်ရေးရပ်စဲခြင်း အခြေခံစနစ်နှင့် အမေရိကန် တိုက်ပွဲတပ်ဖွဲ့များ ထွက်ခွာရေးနှင့် ဆက်စပ်သည်။ အမေရိကန် အကျိုးစီးပွားအလင်းလိုက် သမိုင်းများအတွက်ဤသည်ကို "အဆုံး" အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် တိုက်ပွဲများတွင် အမေရိကန် မြေယာ တိုက်ခိုက်ရေး နှင့် အဓိက လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ရပ်ဖို့ ဖြေရှင်းပေးခဲ့သဖြင့် ဖြစ်သည်။
1973 တွင် အဘယ်အရာများ ကျရောက်ပြီး၊ အဘယ်အရာများ ဆက်လက် ရှိနေခဲ့သည်ကို ရိုးရှင်းစွာ သိမြင်နိုင်သည်။ အမေရိကန် တိုက်ပွဲများနှင့် တပ်ဖွဲ့ ပျောက်ကွယ်မှုများကို ကန့်သတ်သော်လည်း ဗီယက်နမ်အတွင်း သံတားနှင့် စစ်ပွဲ ဆက်လက်တွေ့ရှိနေခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး အရေးငယ်ငယ်များ ဆက်လက် ရှိနေသဖြင့် ရက်စွဲစာရင်းအချို့တွင် 1973 ကို အမေရိကန် ပါဝင်မှုအဆုံးအဖြစ် ပြောကြပြီး 1975 ကို ဗီယက်နမ် ပဋိပက္ခ၏ စုစုပေါင်း အဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
1975 နှင့် တောင်ဗီယက်နမ် အစိုးရ ကျရှုံးမှု
1975 သည် ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ အဆုံးစွန်အဖြစ် လူသိများသောနှစ်ဖြစ်သည်၊ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ 1975 တွင် တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရ၏ မြန်ဆန်စွာ ကျရှုံးမှု ဖြစ်ပွားရာ Saigon ပြည်နယ် ကျရောက်ခြင်းနှင့် တောင်ဗီယက်နမ် အစိုးရ ပြန်လည် တစ်ပါတီထဲချုပ်စီရေး သို့မဟုတ် လက်နက်တူးလှည့်မှုဖြင့် ဗီယက်နမ်အတွင်း ဗိုင်းဦးပျက်ကွက်ပြီး တိုက်ပွဲ၏ အဓိက စစ်ရေးအပိုင်းများ ကိန်းပြားသတ်မှတ်ခြင်း လမ်းကြောင်းကို ဆုံးသတ်လိုက်သည်။ 1975 ဧပြီ 30 ရက်နေ့သည် Saigon ကျရောက်ပြီး တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရ လက်လွှတ်ခဲ့သည့်နေ့အဖြစ် ပြောကြသည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အချိန်ဇယားများအတွက် အထင်ကရ အဆုံးသတ်နေ့တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဇယားအလိုက် မှတ်သားမှုသည် အရေးကြီးသည် — 1975 တွင် နောက်ဆုံး တိုက်ဖြစ်ရာ လမ်းကြောင်းသည် အလျင်အမြန် ရှေ့ဆက်လာခဲ့ပြီး ထွက်ပေါက်ဖြစ်ရပ်များ လုပ်ဆောင်မှုများ ဖြစ်ပွားကာ စစ်အပြီး ခရီးစဉ်အတွက် ခက်ခဲသော ပြဿနာများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် 1975 မှ နောက်ပိုင်းကာလသည် တစ်ချို့ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဆက်လက် ရှိနေစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကြာရှည်တည်တံ့သော ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ လူဦးရေ ရွေ့ပြောင်းမှုနှင့် လုံခြုံရေး အခက်အခဲများကို ဖော်ပြသည်။
1975 အပြီး: ပြန်လည် ပေါင်းစည်းခြင်း၊ ဒုက္ခသည်များနှင့် ရေရှည် ဖြေရှင်းရေး
"ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ ဘယ်နှနှစ်ကြာပြီးပြီ" ဟု မေးလျှင် သင် ရည်ညွှန်းလိုသည့် အဆုံးစွန့်ချက်ကို မှတ်ပြီး တွက်ချက်သင့်သည်။ ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ၏ အဆုံးအဖြစ်ကို လက်ခံပါက ခုနှစ်မှ 1975 ကို ထုတ်ယူ၍ ကြာမြင့်ချိန်ကို ရှာကြည့်ပါ။ အမေရိကန် တိုက်ပွဲ တိုက်ရိုက် ပါဝင်မှု အဆုံးကို ရည်ညွှန်းပါက ခုနှစ်မှ 1973 ကို ဖြုတ်၍ ကြာမြင့်ချိန်ကို တွက်ပါ။ ဥပမာအားဖြင့် ဤစာကို မည်သည့်နှစ်၌ ဖတ်မိပါက 1975 (သို့) 1973 ကို ဖြုတ်၍ အချိန်ကာလကို ရယူပါ။
မေးခွန်းများ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသည်
မေးခွန်းကို ရိုးရှင်းစွာ ဖြေကြားပါက ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ ဘယ်နှစ်နှစ်များ ဖြစ်ခဲ့သနည်း?
အများအားဖြင့် ကျယ်ပြန့်သော ဖြေဟာ 1950s အလယ်နှစ်များမှ 1975 ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် အခြေပြု အနှစ်ချုပ်များတွင် 1965 မှ 1973 အထိ အဓိက အမေရိကန် စစ်ဆင်ရေး ပါဝင်မှု ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြတတ်ကြသည်။ နှစ်နှစ်နှစ် နှစ်စုံကို ပြောပြရင် လူများအနေနှင့် ဘာအဓိပ္ပါယ် ရှိကြောင်း နားလည်သေချာမည်။
ဘယ်ကြောင့် တချို့ အချိန်ဇယားများတွင် 1964 သို့မဟုတ် 1965 မှစတင်ကြောင်း ဆိုသလဲ?
၎င်းတို့သည် အများအားဖြင့် အမေရိကန် အခြေပြု သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုနေကြသည်။ 1964 သည် ဂလ်ဖ်အော့ဖ်တုန်ကင် ဖြစ်ရပ်များနှင့် ဆက်စပ်၍ မူဝါဒ တိုးချဲ့မှုများကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး 1965 သည် စတင်၍ အမေရိကန် မြေယာ တိုက်ခိုက်ရေးနှင့် အဓိက လေကြောင်း လှုပ်ရှားမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ဤနှစ်များသည် ပမာဏ ပြောင်းလဲမှုကို ပြသသည်၊ ဗီယက်နမ်တွင် ပဋိပက္ခ ပထမဆုံး ပေါ်ပေါက်ခြင်းကို မဆိုလိုပါ။
ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲသည် 1973 တွင် ပြီးဆုံးတာလား၊ 1975 တွင် ပြီးဆုံးတာလား?
အမေရိကန် တိုက်ပွဲ တိုက်ရိုက် ပါဝင်မှုအတွက် 1973 တွင် အဆုံးသတ်သော်လည်း ဗီယက်နမ်တွင် စစ်ပွဲအားလုံးအတွက် 1975 တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ 1973 တွင် ပယ်ရစ် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်များက အမေရိကန် ထွက်ခွာရန် ချမှတ်ခဲ့သော်လည်း ဗီယက်နမ်အတွင်းတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ရှိခဲ့သည်။ 1975 ခုနှစ် ဧပြီတွင် Saigon ကျရောက်ခြင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဆုံးစွန့်ချက် အဖြစ် ပိုမိုအသုံးပြုသည်။
ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲ မည်နှစ်ကြာခဲ့သလဲ?
သတ်မှတ်ချက်ပေါ်မူတည်၍ ကွာခြားသည်။ ကျယ်ပြန့်သော ပဋိပက္ခအနေဖြင့် 1950s အလယ်နှစ်များမှ 1975 အထိ နှစ်လောင်းလောက်ကြာမြင့်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။ အမေရိကန် အဓိက စစ်ဆင်ရေးကာလအနေဖြင့် 1965 မှ 1973 အထိ ခန့်မှန်းလျှင် ၈ နှစ်ခန့် ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များအတွက် ထိပ်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည့် ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များက ဘယ်နှစ်များလဲ?
ထိပ်ဆုံး ကာလကို များအားဖြင့် 1960s နောက်ပိုင်းနှင့် သတ်မှတ်သည်၊ 1965 အပြီး အော်ပရေနှင့် တိုးချဲ့မှုကြောင့် ထိပ်တန်းပါဝင်မှုဖြစ်လာသည်။ များသော ဇယားများတွင် 1965 မှ 1969 ကို မြန်ဆန်စွာ တိုးချဲ့ပြီး ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် နှစ်များအဖြစ်ဖော်ပြသည်။ ထိပ်ဆုံး စတင်နှစ်သည် ရေတွက်သော အတိုင်းအတာ (တပ်ဦးရေ သို့မဟုတ် သေဆုံးမှုများ) ပေါ်မူတည်သည်။
ဧည့်သည် တစ်ဦးက "အမေရိကန်များဘယ်နှစ်က ဗီယက်နမ်တွင် တိုက်ခဲ့သလဲ" ဟု မေးပါက မည်သို့ ဖြေကြားသင့်သလဲ?
ပေါင်းစေသော လွယ်ကူသည့် ဖြေချက်မှာ 1965 မှ 1973 ဟု ပြောသင့်သည်၊ ၎င်းသည် အမေရိကန် အဓိက တိုက်ပွဲ တာဝန်များ ကျက်သရစ်စဉ် ဖြစ်ခဲ့သော ကာလဖြစ်သည်။ သင်က ဆက်ရရလျှင် တစ်ကြောင်းထပ်ထည့်၍ အမေရိကန် ပါဝင်မှုသည် အစောပိုင်းတွင် အကြံပေးအဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး 1973 ပြီးနောက် ဗီယက်နမ် အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဤကွဲပြားချက်သည် ဖြေကြားချက်ကို မှန်ကန်ပြီး ရိုးရှင်းစေမည်။
ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲနှစ်များကို ပုံမှန်အားဖြင့် ဗီယက်နမ် အတွင်း ကြာရှည်ပဋိပက္ခအနေနှင့် ဖော်ပြတဲ့အခါ 1950s အလယ်နှစ်များမှ 1975 အထိ ယူဆကြပြီး၊ အမေရိကန် အဓိက စစ်ဆင်ရေးပါဝင်မှုအတွက် 1965 မှ 1973 ကို အသုံးပြုကြသည်။ သာမန်အားဖြင့် ကွာခြားသည့် ရက်စွဲများသည် မူဝါဒ တိုးချဲ့မှု၊ ဆက်တိုက် တိုက်ပွဲစတင်မှု၊ ထွက်ခွာမှု သို့မဟုတ် တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရ ကျရှုံးမှု စသည့် အဆုံးအချက်များကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်သည်။ 1954, 1965, 1973 နှင့် 1975 ကဲ့သို့သော သတ်မှတ်ချက်များကို အသုံးပြုပါက သမိုင်းဆောင်းပါးများကို ရှင်းလင်းစွာ ဖတ်ရှုနိုင်ပြီး သတ်မှတ်ချက်များပေါ် မူတည်၍ သင်၏ ဖြေကြားချက်ကို ပိုမို ကိုက်ညီစေပါလိမ့်မည်။
ဒေသ ရွေးချယ်ပါ
Your Nearby Location
Your Favorite
Post content
All posting is Free of charge and registration is Not required.