ဗီယက်နမ် ကော်ဖီ — ပဲများ၊ ဖင် (phin)၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဖျော်ရည်များ
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီဟာ သောက်စရာ တစ်แก้วထက် မပိုပါဘူး၊ ႏိုင္ငံတစ်ဝှမ်းလုံးမှာ စကားဝိုင်း၊ သင်ယူခြင်းအစည်းအဝေးတွေနဲ့ အလုပ်ရက်စဉ်တွေကို ဖွဲ့စည်းပေးတဲ့ နေ့စဉ်ယုတ်လမ်းတစ်ခုပါပဲ။ သံမဏိ phin ဖလ်တာကနေ မူကြမ်းပျော်သောရေစိမ်ကွန်ဒင်းနဲ့ ပြည့်နေတဲ့ ဖန်ချပ်ထဲကို ဆင်းသက်လာသလို တဖြည်းဖြည်းဆင်းလာတဲ့ ရုပ်ပုံကို ခရီးသွားများ အများကြီး မေ့လျော့လိုက်မယ့်အရာမဟုတ်ပါ။ ကျောင်းသားများနဲ့ ဝေးလံနေအလုပ်သမားများအတွက် ဒီသက်ရောက်မှုရှိပြီး အရသာပြင်းသတဲ့ ကော်ဖီက သက်သာစေမှုနဲ့ စွမ်းအားရရှိစေပါတယ်။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကော်ဖီချစ်သူများအတွက် မိတ်ဆက်ခြင်း
ခရီးသွားများ၊ ကျောင်းသားများနှင့် ဝေးလံနေ အလုပ်သမားများအတွက် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီက အရေးကြီးတာဘာလဲ
အများအပြား ဧည့်သည်တွေအတွက် ဗီယက်နမ်မှာ ပထမဆုံး သောက်ရသော ကော်ဖီတစ်ခွက်ဟာ အဲ့ဒီနေရာကို အမှန်တကယ် ရောက်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ခံစားချက်ကို စတင်ပေးပါတယ်။ သင်လေးသခိုင်းပုံစံတင်မိထားတဲ့ ပလאַסטစ်ခုံငယ်ပေါ်ထိုင်ပြီး စက်ဆူကြီးများ လမ်းလျှောက်သွားသည့်အချိန် phin ဖလ်တာက ရေစိမ်များကို ဖန်ချပ်ထဲသို့ တဖြည်းဖြည်း စုပ်ဆင်းသည့်အချိန်ကို ကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်ဟာ အစွမ်းထက်အရသာ သာမက နေ့စဉ်ရိုးရာနှင့် တွဲဖက်သော အတွေ့အကြုံဖြစ်သလို ခရီးသွားများနဲ့ နေရပ်သစ်များအတွက် နေရာကျဆင်းစရာကို လျော့စေပါတယ်။ ဘယ်လိုအမှာစာတစ်ခု မှာရမယ်၊ ခွက်ထဲဘာတွေ ရှိနေလဲ၊ ဘယ်လောက်ပြင်းထန်နိုင်လဲဆိုတာ သိထားရင် အံ့အားသင့်စရာတွေ ခံစားစရာမလိုပဲ ချမ်းမြေ့စွာ အတွေ့အကြုံရရှိနိုင်မှာပါ။
ဗီယက်နမ်မှာ ကော်ဖီသောက်နည်းအကျင့်များဟာ နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ နီးစပ်စွာ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ ကျောင်းသားတွေအများစုက စာမေးပွဲတွေမတိုင်ခင် သင်တန်းဖော်တွေနဲ့ သက်သာစေတဲ့ လမ်းပေါ်က ကော်ဖီဆိုင်တွေမှာ တွေ့ဆုံကြပြီး cà phê sữa đá တစ်ခွက်ကို သတ်မှတ်ထားတဲ့ မှတ်စုများနဲ့ အတူ ဆွဲစားကြတတ်ပါတယ်။ ဝေးလံနေ အလုပ်သမားများနဲ့ သက်ဆိုင်ရေးသားသူတွေကတော့ အေးဂျင့်ရှိခန်းလေးတွေမှာ Wi‑Fi ဖြင့် ပူနွေးနေပြီး ရေခဲကော်ဖီရှည်ရှည်တွေကို လုပ်ငန်းအချိန်တိုင်းအတွက် “အချိန်တိုင်းတာစက်” အဖြစ် အသုံးပြုကြပါတယ်။ မနက်အစည်းအဝေးများ၊ ညနေခင်း အနားယူချိန်များနှင့် ညနေပိုင်း စာလေ့လာချိန်များ အပါအဝင် ကော်ဖီဟာ အမျိုးမျိုး အကွာအဝေး နည်းလမ်းဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိပါတယ်။ အခြေခံအသုံးအနှုန်း၊ ပဲအမျိုးအစားနဲ့ ပျော်စရာ ဖျော်ရည်များကို သိရှိထားရင် လူမှုဆက်ဆံရေး၊ သီးသန့် အစည်းအဝေးစီစဉ်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်ပိုင် စွမ်းအား စီမံခန့်ခွဲမှုတို့အတွက် အသုံးဝင်တဲ့ ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်လာမှာပါ။
ဒီ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီလမ်းညွှန်မှာ ဘာတွေ ပါဝင်သလဲဆိုတာ အကျဉ်းချုံး
ဒီလမ်းညွှန်က ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ပြည့်စုံသို့ သက်သာလွယ်ကူစွာ အကျဉ်းချုပ်ပေးထားပါတယ်။ အရင်ဆုံး ဗီယက်နမ်ကော်ဖီဆိုတာ ယနေ့ဘယ်လို ဖြစ်နေပါသလဲဆိုတာ၊ တစ်ခွက်ရဲ့ အရသာအကျဉ်းပုံနှင့် နိုင်ငံမှာ ခပ်သိမ်းထွက်ရှိနေတဲ့ Robusta နဲ့ Arabica ပဲများကြား ကွာခြားချက်တို့ကို သတ်မှတ်ပေးပါတယ်။ ပြီးနောက် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ သမိုင်းနောက်ခံ၊ ဘယ်ငါးမြေများပေါ်တွင် ကော်ဖီစိုက်ပျိုးနေကြသလဲ၊ ဆောင်ရွက်ပုံစံများနှင့် ဘာကြောင့် ဗီယက်နမ်ကမ္ဘာပေါ်မှာ ထုတ်လုပ်မှုကြီးမားလာသလဲဆိုတာ ရှင်းပြပါလိမ့်မယ်။
နောက်ပိုင်းအပိုင်းတွေမှာ ကမ္ဘာပတ်လမ်းလေစားသူများ များစွာ မေးမြန်းသော်လည်း အသုံးဝင်တဲ့ အချက်များကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီပဲများနှင့် ပေါင်းစပ်မှု၊ အင်စ့တန့် ကော်ဖီ၊ အသားကျသောဖျော်ရည်များ၌ ပဲများကို မည်သို့ အသုံးပြုကြသည်ကို ရှင်းပြထားပါတယ်။ phin လို့ ခေါ်တဲ့ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီဖလ်တာအကြောင်းကို အသေးစိတ်၊ လက်တစ်လှမ်းချင်းစီဖြင့် ပြုတ်လုပ်နည်းနှင့် ပျော့သေ့ခြင်းဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်များပါရှိသည်။ ထို့အပြင် ဗီယက်နမ်ရဲ့ ရေခဲကော်ဖီနှင့် ဥကော်ဖီကဲ့သို့ အစဉ်အလာရှိသော ဖျော်ရည်များကို ဘယ်လို ပြုလုပ်ရမည်၊ လမ်းဘေးဆိုင်မှ စတင်၍ ခေတ်မီ စျေးတန်းဆိုင်များအထိ ကော်ဖီယဉ်ကျေးမှုကို မည်သို့ ဖတ်ယူရမည်ကိုလည်း ရှင်းလင်းပေးထားပါတယ်။ နောက်ဆုံးတွင် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ထိရောက်မှုများ၊ ထုတ်ပို့ နယ်ပယ်များနှင့် အများဆုံး မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများကို ပါဝင်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းဖတ်ရှုသူများအတွက် အလွယ်တကူ ဘာသာပြန်နိုင်စေရန် ရိုးရှင်းသည့် အင်္ဂလိပ်စကားဖြင့် ရေးသားထားပါတယ်။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ ဆိုတာ ဘာလဲ?
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ အဓိကလက္ခဏာများနှင့် အရသာပရိုဖိုင်
လူတွေက “ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ” လို့ ပြောတဲ့အခါ၊ အဓိကအားဖြင့် ပဲရင်းမြစ်မဟုတ်ဘဲ ပြုတ်လုပ်ပုံစံတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိပါတယ်။ ဗီယက်နမ်ရဲ့ ရိုးရာကော်ဖီများလည်းသာမက ဒါကို ပုံမှန်အားဖြင့် အနက်ရောင် သံအားပြင်းသော Robusta အခြေပြု ပဲများဖြင့် ချက်ပြီး သံမဏိ phin ဖလ်တာကို အသုံးပြုကာ ပြုတ်လျက် ရရှိသော တိုတောင်းပြင်းထန်သည့် ကော်ဖီတစ်ခွက်ပါ။ အဲဒီရလဒ်ဟာ အချို့နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသည့် ပေါ့ပါး၊ ဖရဲသီးချိုမှုရှိသော ကော်ဖီများနှင့် ကွာခြားသလို တိမ်ထဲက အရသာ အပြင်းထန်မှုရှိပါတယ်။ ဤစတိုင်ဟာ ခ်ိုသော condensed milk နဲ့ တိုက်ရိုက်ပေါင်းပြီး အေးပေါ်မှာ ရထားလေ့ရှိသောအခါ ဗီယက်နမ်နဲ့ အထူးသက်ဆိုင်လာပါတယ်။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီရဲ့ အရသာပရိုဖိုင်မှာ မကြာခဏ တောက်ပသော dark chocolate တို့၊ ကြက်သွန်နွား roasted ပျဉ်းသဏ္ဍာန်များနှင့် မြေဩဇာတောက်ပမှုတို့ကို တွေ့ရပြီး ခန္ဓာကိုယ်ထူထဲ၍ အက်စစ်ဓာတုမြင့်မရှိပါ။ Robusta ပဲများဟာ သဘာဝတရားနဲ့ Arabica ထက် ကေဖိုင်းခ်န်း ပိုများပြီး အက်စစ်ဓာတုနည်းသောကြောင့် ခွက်က ပိုမိုပြင်းထန်ကြမ်းတမ်းပြီး ပန်းပြီးခြင်းမရှိပါ။ Phin ဖလ်တာက သေသေချာချာ ရေကို ပြုတ်ချပ်တွေကို မျှတစွာ စိုက်ထိုးစေပြီး အရသာပြင်းထန်မှုကို ထုတ်လွှင့်ပေးကာ မျက်နှာပြင်ပိုင်းမှာ အပြင်းအထန် ဟန်ချက်ထားသောခံစားမှုကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။ ပြီးနောက် sweetened condensed milk က ပြာကျပ်နေသော ချမ်းမရည်နဲ့ ကာရာမယ်လိုတဲ့ ချိုမှုကို ဖြည့်ပေးလေ့ရှိပြီး အနှစ်ရမ်းမှုနဲ့ ချိုမှုကို ကိုက်ညီစေပါတယ်။
လမ်းဘေးပုံစံ ကော်ဖီမှာ မကြာခဏ အရမ်းအနက်ရောင် သော့တင် roast လုပ်ထားကြပြီး ထုတ်လုပ်သူအလိုက် ငလျင်ပမာဏ သို့မဟုတ် ထမင်းသောက်ရန် ဆီနည်းငယ် ထည့်၍ သံရည်မှာ အသုပ်ထားတဲ့ နည်းလမ်းကို သုံးသောကြောင့် ဆုအိမ်နည်းစတိုင် သို့မဟုတ် ငံပါတ်သားနည်းနည်း ခံစားမှုတစ်ရပ် ပေါ်တက်နိုင်ပါတယ်။ လက်ရှိနှစ်များအတွင်း ခေတ်မီ specialty ကဖေးဆိုင်များက ပိုပေါ့သော roast များနဲ့ အရည်အသွေးမြင့် Arabica ပဲများကို မိတ်ဆက်လာပြီး ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ အနူးအညွတ်များဖြစ်သော ချဉ်မွှေးသူ၊ သစ်သီးဂုဏ်သတ္တိများ သို့မဟုတ် ဆိုးရှံ့မရှိသော ချိုမြိန်မှုများကို ဖော်ပြပေးသလို ဗီယက်နမ်ကော်ဖီက ပြင်းထန်ပဲသာမက ပြောင်းလဲလက္ခဏာများလည်း ရှိနိုင်ကြောင်း ပြသထားပါတယ်။
ဗီယက်နမ်မှာ Robusta နှင့် Arabica
ဗီယက်နမ်က Robusta နဲ့ အထင်ကရလည်း Arabica ကိုလည်း အရေးကြီးအခန်းကဏ္ဍရှိပါတယ်၊ အထူးသဖြင့် အထူးအရည်အသွေးစက်မှုဇုန်တွေမှာပါ။ Robusta ဟာ နိုင်ငံရဲ့ ဆီမလတ်ကျဘက် နည်းနည်းမြင့်သော တောင်ငယ်ဒေသများတွင် စိုက်ကောင်းပြီး ထွက်ငွေပမာဏများကို ထုတ်လုပ်တတ်သည်။ Arabica ကတော့ ရာသီဥတုအေးမြင့်သော မြင့်မားသော တောင်တန်းဒေသများကို ပိုနှစ်ကြိုကာ စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသဖြင့် အထူးရွေးချယ်ထားသော မြင့်တက်ဒေသများမှာ အများနှင့်ကောင်းကာ စိုက်ထားပါတယ်။ ဒီနှစ်မျိုးကြား ကွာခြားချက်ကို နားလည်ခြင်းက သင့်ရဲ့ စားသုံးလိုချင်သည့် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီနဲ့ ပြုတ်လုပ်နည်းကို ရွေးနိုင်ဖို့ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။
Robusta သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ကကေဖိုင်းပိုများပြီး အရသာပိုခံကြမ်း၊ ခန္ဓာကိုယ်ပိုထူတင်းသောကြောင့် Arabica ထက် အနည်းငယ် ပိုစွမ်းအင်ရှိသည်။ Arabica ကတော့ ပိုမိုအက်စစ်ရှိပြီး အရသာစုံလင်မှုများ ပိုရှိတတ်သည်။ ရိုးရှင်းစွာပြောရမယ်ဆိုရင် Robusta ဟာ ပိုပြင်းထန်မှ ဆက်ခံရပြီး Arabica ဟာ ပိုပျော့ရည်မြင့် နဲ့ အနံ့အရသာပိုမိုစုံလင်တတ်သည်။ ရိုးရာဗီယက်နမ်ကော်ဖီများ၊ အထူးသဖြင့် phin ဖလ်တာနဲ့ ချက်ထားသည့် အမျိုးအစားများ သို့မဟုတ် အင်စတန့်ကော်ဖီများတွင် ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း Robusta သို့မဟုတ် Robusta အလေးထားသည့် ပေါင်းစပ်မှုများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ Vietnam Arabica ကတော့ specialty ကဖေးဆိုင်များ၊ single-origin အိတ်များနှင့် pour-over သို့မဟုတ် အလင်း roast များအတွက် ပိုမို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။
အောက်ကဇယားကတော့ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီအရ Robusta နဲ့ Arabica တွေ့ရှိမှုအပေါ် ပုံမှန် ကွာခြားချက်များကို အကျဉ်းချုပ်ထားသည်။
| ဖောင်ချာ | ဗီယက်နမ် Robusta | ဗီယက်နမ် Arabica |
|---|---|---|
| ကေဖိုင်း | ပိုများ၊ အားကောင်းစေသည် | Robusta ထက်နည်းသည် |
| အရသာ | ပြင်းထန်၊ ခဲယဉ်း၊ မြေဩဇာ၊ ချောကလက်ခံရသည် | ပိုပျော်ရွှင်သော၊ အက်စစ်ပိုရှိပြီး မျိုးရိုးသီးအဆိပ်သက်ရောက်မှုရှိတတ်သည် |
| ခန္ဓာကိုယ် | ထူထွား၍ မိုးမခမ်း | အလတ်မှ ပိုင်းကျ |
| အသုံးများသော အလားအလာ | Phin ဖလ်တာ၊ အင်စတန့်ကော်ဖီ၊ အက်စပရက်ဆို ပေါင်းစပ်ချက်များ | Specialty pour-over၊ အက်စပရက်ဆို၊ အဆင့်မြင့် ပေါင်းစပ်ချက်များ |
နိုင်ငံအတွင်းမှ ပြုတ်လုပ်သူများနှင့် ကဖေးဆိုင်အချို့က Robusta ၏ crema နဲ့ အားကို Arabica ၏ အနံ့နှင့် ပေါင်းစပ်သုံးစွဲကြပါတယ်။ နိုင်ငံတကာမှာတော့ Vietnam Robusta ကို အခြားနိုင်ငံ Arabica နှင့် တွဲဖက်သုံးစွဲပြီး ဆားတန်ဆာပြားပေါင်းစပ်များနှင့် အင်စတန့်ကော်ဖီများတွင် မြင်တွေ့ရတတ်သည်။ အချိန်နှင့်အမျှ နည်းပညာရှင်များက single-origin Vietnam Arabica နှင့် အလေးထား ထိန်းသိမ်းစီမံချက်ဖြင့် ထူးချွန်စွာ ချက်ထားသော Robusta များကို အထူးအရည်အသွေးပစ္စည်းအဖြစ် ကြေညာလာကြပြီး ဒါက ကမ္ဘာ့ဖောက်သည်များအတွက် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ရိုးရာ အနက်ရောင်ခွက်ထက် ပိုမိုကွဲပြားစွာ ခံစားနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်းပိုပေးနေပါသည်။
ဗီယက်နမ်မှာ ကော်ဖီ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်း
ပြင်သစ်များက မိတ်ဆက်ခဲ့ခြင်းမှ စပြီး စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများထိ
ကော်ဖီဟာ ပြင်သစ်အင်ပါယာ အချိန်ကာလတွင် ဗီယက်နမ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာမဟာ နဲ့ အင်အားစုအုပ်ချုပ်ရေး ကိုယ်စားလှယ်တွေက ကျယ်ပြန့်သော ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး စီမံကိန်းတွေအတွင်း ကော်ဖီစိုက်ပျိုးပျိုးချင်ကြောင်း ယူလာခဲ့ကြပါတယ်။ ဦးတည်မှုပထမကျမှာ စိုက်ပျိုးမှုဟာ သေးငယ်ပြီး မျက်နှာပြင်သင့်တဲ့ ရာသီဥတုရှိတဲ့ နေရာများကိုသာ ကောက်နုတ်ထားခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် ပို့ကုန်အတွက်နှင့် နည်းနည်းသာ မူရင်းဈေးကွက်အတွက် စိုက်ပျိုးနေခဲ့ပါသည်။ ပြင်သစ်စတိုင် ကော်ဖီဆိုင်တချို့လည်း မြို့ကြီးအချို့တွင် ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။
အချိန်နှင့်အမျှ ကော်ဖီစိုက်ပျိုးရေးဟာ ဗီယက်နမ်မှာ Central Highlands သို့လှုပ်ရွားလာပြီး၊ မီးပွတ်မြေသတ်ရာနဲ့ သင့်တော်တဲ့ ရာသီဥတုကြောင့် တိုးတက်လာနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းကာလတွင် ဆက်လက်အရေးအကြီးဆုံး အရေးအကုန်များကြောင့် ထိုကဏ္ဍမှာ တချို့ ပျက်စီးမှုရှိသော်လည်း ကော်ဖီကို နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာနှင့် စီးပွားရေးအတွက် အရေးကြီးသော အလယ်တန်းစိုက်ပျိုးမှုတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်ရှိခဲ့သည်။ အမှန်တရားသို့ ရောက်ရှိလာတဲ့ အစိတ်အပိုင်းကတော့ နောက်သက်တမ်း မကြာမီကာလတွင် "Đổi Mới" လို့ အသိအမှတ်ပြုသော စီးပွားရေးအပြောင်းအလဲများဖြစ်ပြီး ဗီယက်နမ်၏ စီးပွားရေးကို ဖွင့်လှစ်ပေးကာ ပို့ကုန်အတွက် စိုက်ပျိုးမှုများကို အားပေးစေခဲ့သည်။
ဒီကာလအတွင်း ကော်ဖီစိုက်ပျိုးမှုဟာ အရှိန်မြန်စွာ တိုးလာပြီး အထူးသဖြင့် Robusta ထုတ်လုပ်မှုက ဒေသတစ်ဝှမ်းလုံးကို ကူးစက်စေကာ ဗီယက်နမ်ကို ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ကော်ဖီ ထုတ်လုပ်သူတစ်နိုင်ငံဖြစ်စေခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင် စိုက်မြေပုံစံတွေ နဲ့ ကော်ပိုရေးရှင်းပုံစံတွေဟာ နောက်ပိုင်းမှာ မျိုးရိုးလက်ကိုင်လက်စိုက်သူကလေးစိုက်ပျိုးသူများသို့ ပြောင်းလဲသွားပြီး မိသားစုတစ်စု လျှင် အိမ်ယာနဲ့လယ်ယာအနည်းငယ်ကို ကိုင်ဆောင်စီမံရသော စနစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ခွဲထုတ် စက်ရုံများက တိုးတက်လာကာ ပဲများကို နိုင်ငံတကာဈေးကွက်သို့ ပို့ဆောင်ရရှိစေခဲ့ပါသည်။ ယနေ့တွင် ဗီယက်နမ်ဟာ ကမ္ဘာ့ကော်ဖီထောက်ပံ့ရေးတွင် အရေးပါသော ပါဝင်သူ တစ်ဦး ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။
ဗီယက်နမ်မှာ ကော်ဖီကို ဘယ်မြေတွေမှာ စိုက်ကြသလဲ
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ အများစုဟာ Central Highlands မှာ ထွက်ရှိပါတယ်၊ ဤဒေသက တောင်ကြီးပြားသော ပလိတ်တေါ့ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ အောင်မြင်ဆုံး ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှုဧရိယာတစ်ခုပါ။ ဒီဒေသရှိ အရေးကြီးပြည်နယ်များမှာ Đắk Lắk၊ Gia Lai၊ Đắk Nông၊ Lâm Đồng နှင့် Kon Tum တို့ ဖြစ်ကြသည်။ Buôn Ma Thuột ကဲ့သို့ မြို့ကြီးများဟာ ဒေသခံအဆင့်မှာ ကော်ဖီမြို့တော်များအဖြစ် အထင်အမြင်ရပြီး လယ်ယာများက တောင်တက်လှိုဏ်းများပက်လက်တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဤဒေသများအတွက် မြင့်တက်မှု၊ မိုးရွာရာသီ နှင့် ခြာနေရချိန် စသည့် သဘာဝဘောင်အင်္ဂါရပ်များက ကော်ဖီပင်များအတွက် အသင့်တော်သော အခြေအနေများပေးသည်။
ဤဒေသများအတွင်း မြင့်တက်မှုနဲ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုများက စိုက်ပျိုးသည့် ပဲအမျိုးအစားကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ Robusta ကို ပိုမိုအပူပိုင်းနဲ့ ခထွက်သော မြို့နယ်များတွင် စိုက်ကြပြီး အမြောက်အများထုတ်လုပ်သည်။ Arabica တွေကိုတော့ အပူချိန်နည်းပြီး မြင့်မားသောဒေသများ၊ ဥပမာ Da Lat (Lâm Đồng) လို ထိပ်ပိုင်းဒေသများတွင် ပိုမိုတွေ့ရပါသည်။ ဤ Arabica ထွက်စေတဲ့ နေရာများက ပိုသန့်ရှင်းသော အက်စစ်နှင့် အရသာစုံလင်သည့် ပဲများထွက်စေသောကြောင့် specialty ကုန်သည်များ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ဆွဲဆောင်နေသည်။
ထို့ပြင် မြောက်ပိုင်းရှိ Sơn La နဲ့ Điện Biên တို့ကဲ့သို့ အစွန်းရောက်မှီသော ဒေသငယ်ငယ်များကလည်း Arabica စိုက်ပျိုးရေးအတွက် စမ်းသပ်မှုများ လုပ်ဆောင်နေပြီး specialty ဈေးကွက်ကို ဦးတည်ထားသော ထုတ်ကုန်များပေါ်ပေါက်စေနိုင်သည်။
သေးငယ်သော လယ်သမားများနှင့် ဗီယက်နမ်၏ ထုတ်လုပ်မှု ရုပ်ပုံ
တချို့နိုင်ငံတွေမှာ အကျယ်တဝင့် ဘက်စုံလယ်ယာကြီးများက ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှုကို လုပ်ကိုင်သော်လည်း၊ ဗီယက်နမ်မှာ ကော်ဖီလုပ်ငန်းဟာ သေးငယ်သော လယ်ယာပိုင်ရှင်များပေါ် မူတည်လေ့ရှိသည်။ မိသားစုအများစုက မြေလက်ချောင်း အချို့ကို စီမံခန့်ခွဲကာ ကလာပဲ၊ ကြက်သွန်၊ အသီးအပင် နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကိုလည်း ပူးတွဲစိုက်ထုတ်ကြပါတယ်။ မိသားစုဝင်များဟာ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ဆီးနှင်းခြင်း၊ သီးနှံသုတ်ယူခြင်းနဲ့ အစောပိုင်း ကြိမ်မြောက်လုပ်ငန်းများကို ကိုင်တွယ်ကြပြီး ဆုံးရာသီအလုပ်များတွင် အချို့က မိန်းခလေးဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ခေါ်ပါသည်။ ဒီစနစ်က ပြည်နယ်ကျေးလက်အသိုင်းအဝိုင်းများအတွက် ဝင်ငွေ အခွင့်အလမ်းများ ပေးသော်လည်း တစ်ကိုယ်တော် လယ်သမား တစ်ဦးချင်းစီအတွက် ငွေကြေးနဲ့ နည်းပညာရယူမှုကို ကန့်သတ်နိုင်သည်။
စစ်မှတ်ပြီးဖြတ်ချိန်တွင် ကော်ဖီသစ်သားများကို လယ်သမားများ သို့မဟုတ် ဒေသတွင်း စုစည်းရေးသည်းခံချက်များမှ ကြီးကြပ်နေလေ့ရှိသည်။ ရိုးရာနည်းလမ်းများထဲမှာ သစ်သားလုံးကို နေရောင် အောက်မှာ ခြောက်စေခြင်း (natural process) သို့မဟုတ် အသားကို ဖယ်ရှားပြီး လက်လီ ခြောက်စေခြင်း (washed သို့မဟုတ် semi-washed) စသဖြင့် လုပ်ငန်းစဉ်များအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ခြောက်သွေးပြီး တွင်းကို ဖြုတ်ချင်ရာမှာ ပဲစိစစ်၊ အဆင့်ခွဲခြင်း ပြီးနောက် ကုန်သည်များ၊ ညီလာခံများ သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီများက အရုတ်အမြစ်ကို စုစည်းကာ ပို့ဆောင် စီစစ်စရာ ပြုလုပ်ပြီး တင်ပို့ဆောင်ကြသည်။ မူပိုင်ကိရိယာ ကြီးမားသော ကုန်ပို့သူများက Robusta အစုရှည်ကြီးများကို နိုင်ငံတကာသို့ တင်ပို့ကြပြီး Arabica အသေးအပိုင်းများကို အနည်းငယ်ပမာဏနဲ့ ပို့ဆောင်နေကြသည်။ တချို့ပဲများက တစ်နိုင်ငံလုံးတွင်း ရောပေါင်းထုတ်လုပ်သူများနှင့် trade များအတွက် နည်းနည်းကျန်ရစ်သည်။
သေးငယ်သော လယ်သမားတွေဟာ ကမ္ဘာ့ဈေးနှုန်း ရေကြောင်းပြောင်းလဲမှုများ၊ ရာသီဥတု ညစ်ညမ်းမှုများကြောင့် အခက်အခဲတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေကြသည်။ ရေမလုံလောက်ခြင်း သို့မဟုတ် မျက်နှာပြင်မီတာထဲ မျိုးစုံမရှိဘဲ မိုးရွာမှုများက ထွက်သစ်အသွားကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး ရေရှားသည့် အချိန်ကာလများက ထွက်ရှိမှုများကို လျော့နည်းစေသည်။ ကြာရှည်သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုများက ကော်ဖီစိုက်ရန် အချိန်ဇုန်များကို အမြင့်ပိုင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းစေနိုင်သည်။ တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် အစိုးရအေဂျင်စီများ၊ အစိုးရမဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီများက ရေလျော့သက်စွာ အသုံးပြုရေး၊ ဆေးလိပ်နှင့်မြစ်ရေ ထိန်းသိမ်းရေးနည်းလမ်းများ၊ မျက်နှာပြင်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ဗဟိုအလေးထားတဲ့ အကြံဉာဏ်များကို အသိပေး လေ့လာပေးနေကြသည်။ ဖြစ်စဉ်သစ်များနှင့် သာလွန်ရေးအစီအစဉ်များက လယ်သမားများကို မြေပြင်နှင့် ရေရေးကာကွယ်ရေးစနစ်များကို ပြောင်းလဲလက်ခံဖို့ အကူအညီပေးနေသည်။
ဗီယက်နမ် ကော်ဖီပဲများ — အမျိုးအစား၊ အရည်အသွေးနှင့် အသုံးချပုံ
ဗီယက်နမ် Robusta ပဲများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပုံမှန်အသုံးချမှုများ
ဗီယက်နမ် Robusta ပဲများက နိုင်ငံအတွင်း ကော်ဖီသောက်သုံးမှုနဲ့ ကမ္ဘာ့ပေါင်းစပ်ဘလန်းများနှစ်သက်မှုတို့အတွက် အခြေခံခံပစ္စည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဗီယက်နမ်ရဲ့ ရာသီဥတုပြီးမြောက်မှု နဲ့ မြေဩဇာက Robusta ကို ကိုက်ညီစေပြီး ထွက်ချင်မှုများကို တိုးတက်စေပါတယ်။ အဲဒီကြောင့် ဗီယက်နမ်ဟာ Robusta ၏ အဓိကထောက်ပံ့သူတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ၎င်းပဲများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် Arabica များထက် ပိုသေးပြီး လုံးပတ်ပတ်သားသလောက်ကဏ္ဍရှိပြီး ကေဖိုင်းပိုများသည်။ ၎င်းသည် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ ပြင်းထန်သည့် မှတ်သားစရာကို ဖန်တီးပေးပါသည်။
အရသာအရ Vietnam Robusta မှာ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ချောကလက်၊ သွားပျော့လက်သွား စိုင်းမုန့်နဲ့ မြေဩဇာအနံ့များကို ပေးပြီး တောက်ပသော ကိုယ်ထူ နှင့် ကြာရှည်တည်သော crema ကို ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။ ဒီသက်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများကြောင့် Robusta ကို ခိုင်မာသော အပြာငယ်ကော်ဖီ၊ ရိုးရာ phin ချက်ပုံစံများနှင့် အက်စပရက်ဆို ပေါင်းစပ်ချက်များတွင် သုံးရလွယ်ကူပေသည်။ ထို့အပြင် Robusta ၏ ကြမ်းတမ်းမှုက sweetened condensed milk၊ သကြား၊ ရေခဲ သို့မဟုတ် အာရုံတဇာတ်ဆိုင်ရာ အခြားဖျော်ရည်များနှင့် တွဲဖက်သုံးရင် သက်သာစေပါတယ်။
Vietnam Robusta ပဲများကို မျိုးစုံနည်းလမ်းနဲ့ အသုံးပြုကြသည်။ နိုင်ငံတကာမှာ အများအပြားကွဲပြားသည့် အင်စတန့်/စုန်းစမ်းကော်ဖီထုတ်လုပ်ရာတွင် အဓိက အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် သုံးကြသည်။ စျေးတန်းထဲတွင် ရောင်းချပေးသည့် “classic” သို့မဟုတ် “espresso” ပေါင်းစပ်များလည်း Vietnam Robusta ကို ထည့်သုံးကာ ကိုယ်ထူမှုနဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ပိုမိုသက်သာစေသည်။ နိုင်ငံတွင်းမှာတော့ သာမန်လမ်းဘေးကဖေးများအများစုက ၁၀၀% Robusta သို့မဟုတ် Robusta အလေးထားပေါင်းစပ်ချက်များဖြင့် phin နဲ့ ချက်သော အပူ/အေးကော်ဖီများကို အသုံးပြုကြသည်။ ပဲရွေးချယ်ရာတွင် ၁၀၀% Robusta အိတ်က သင် ဗီယက်နမ်ရဲ့ အရပ်လိုက် အရသာ ပြင်းထန်မှုကို ခံစားချင်လျှင် ကောင်းမြက်ပါမည်။ Robusta နှင့် Arabica တွေကို ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ အိတ်များကတော့ ပိုမိုပျော့နှာထွက်တာနဲ့ အနံ့ပိုချိုမြိန်စေမယ်ဆိုရင် သင့်အား သင့်တော်နိုင်ပါသည်။
ဗီယက်နမ် Arabica နှင့် ထွက်ပေါ်လာသော specialty ကော်ဖီ
Robusta က အရွယ်အနည်းငယ်ပိုများသော်လည်း လူသိရှင်ကြားလာသလောက် Vietnam Arabica ကလည်း အရည်အသွေးတိုးတက်လာတာနဲ့ အရသာအမျိုးမျိုးကြောင့် အာရုံစူးစိုက်မှုရရှိနေပါသည်။ Arabica ကို ပင်လယ်နက်နက်မြင့်ဒေသများဖြစ်တဲ့ Da Lat (Lâm Đồng) တို့နဲ့ မြောက်ပိုင်းတောင်တန်းဒေသအချို့တွင် ပိုမိုစိုက်ပျိုးကြသည်။ ဤဒေသများက ပဲများကို ပိုသန့်ရှင်းသော အက်စစ်နှင့် ပိုမိုရှုံးမသွားသော အရသာကို ထုတ်ပေးသည်။ ကမ္ဘာ့ကော်ဖီချစ်သူများအတွက် Vietnam Arabica ဟာ ရိုးရာ အနက်ရောင် ခွက်ထက် ပိုမိုမျိုးစုံသော အရသာအတွေ့အကြုံကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။
စနစ်တကျ ချက်ထုတ်နည်းများ တိုးတက်လာသလို Arabica အရသာလည်း တိုးတက်လာသည်။ လယ်သမားများနှင့် ကြိတ်ဖုတ်သူများက ချိုသော ဖရဲရွက် အချိန်အမှန်သတ်မှတ်၍ သီးနီထွက်အောင် သိပ္ပံနည်းဖြင့် ရွေးချယ်ခြင်း၊ ထိန်းချုပ် fermentation နှင့် honey သို့မဟုတ် anaerobic စသည့် စမ်းသပ်နည်းလမ်းများကို ရွေးစရာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ အဓိကအားဖြင့် processing ဆိုသည်မှာ အသီးကို ချက်ယူပြီး ခြောက်သွေးထိ ခံနေရစဉ် အကြားဖြစ်ပေါ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ပြီး ၎င်းက အရသာအပေါ် အလွန်ကြီးမားသော ထိယာယာမှုသက်ရောက်မှု ရှိစေသည်။ ကြိတ်ဖုတ်သူများကလည်း အရိုးရှင် roast အဆင့်များကို လေ့လာပြီး ပဲရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ထူးခြားချက်များကို ဖော်ထုတ်နေကြသည်။ ထို့ကြောင့် အချို့ coffee တွေမှာ သစ်သီးသန့်၊ သဲလုံးသီး၊ ပန်းရောင်အနံ့သို့မဟုတ် ချိုမြိန်မှုနည်းနည်းတို့ကို တွေ့ရနိုင်သည်။
ဗီယက်နမ်အတွင်း specialty roasters နဲ့ ကဖေးဆိုင်ပေါင်းစုံက farm-specific Arabica များကို ပြသနေသည်။ မီနူးများတွင် altitude၊ variety၊ processing နဲ့ အတူ အချက်အလက်များကို ဖော်ပြတတ်ပြီး ကမ္ဘာကျော် specialty ကဖေးဆိုင်များလိုပဲ ဖောက်သည်များကို အရင်းအမြစ်နဲ့ အရသာအကြောင်း ရှင်းလင်းပြောပြနိုင်သည်။ နိုင်ငံတကာဝယ်ယူသူများအတွက် “Da Lat Arabica”, “Lam Dong Arabica”, သို့မဟုတ် “Vietnam single origin” ဆိုသည့် အမှတ်တံဆိပ်များက အဲ့ဒီအသစ်ထွက်လာသော အရည်အသွေးမြင့် ကော်ဖီများကို ပြသနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ သင် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီရဲ့ ပိုမိုနက်ရှိုင်းပြီး အနူးအညွတ်ရှိသော ဘက်ကို စူးစမ်းလိုပါက ဒီ Arabica များကို pour-over၊ အက်စပရက်ဆို သို့မဟုတ် phin ဖြင့် အလင်း roast နဲ့ စမ်းသပ်ကြည့်ဖို့ ကောင်းမွန်ပါတယ်။
အင်စတန့်၊ လျှင်မြန်သောက်သုံးနိုင်သော ကော်ဖီနှင့် တန်ဖိုးတိုးထုတ်ကုန်များ
ပဲအနှစ်နဲ့ အမြားပေါ်မှ ထုတ်လုပ်မည့် ကော်ဖီ အပြင် ဗီယက်နမ်က အင်စတန့်နှင့် လျှင်မြန်သောက်နိုင်တဲ့ ကော်ဖီ ထုတ်ကုန်များကိုလည်း တစ်နိုင်ငံလုံးအတွက် ထောက်ပံ့တင်ပို့သူများထဲကတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ထိုကုန်ပစ္စည်းများဟာ ကော်ဖီကို အစုလိုက်အပြုံအကျယ် ချက်ပြီးနောက် အရည်ကို ခြောက်အောင် သို့မဟုတ် ဆ့ထရက်ဒဏ်ဖြင့် အရည်ထွက်ကို ဖယ်ရှား၍ ဖျဉ်းလွတ်သော ဗလာဖောင်းအဖြစ် ပြုလုပ်သည်။ Vietnam Robusta က အားကောင်းပြီး စျေးနှုန်းသက်သာသဖြင့် ကမ္ဘာ့အင်စတန့်ကော်ဖီတံဆိပ်အများအပြားအတွက် အခြေခံပဲအဖြစ် သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။ ဒါ့ကြောင့် ဗီယက်နမ်ကို ခရီးသွားဖောက်သည်အများစု မဝင်ရောက်ပြန်ဖူးသော်လည်း သူများရဲ့ အိမ်တွင် သောက်နေကြတဲ့ ကော်ဖီထဲမှာ Vietnam ပဲများ ပါဝင်နေရေး ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။
ဗီယက်နမ်ထုတ်ကုန်များထဲမှာ တန်ဖိုးတိုး ထုတ်ကုန်အမျိုးမျိုး ရှိပါတယ်။ ဥပမာ 3‑in‑1 sachet များမှာ အင်စတန့်ကော်ဖီ၊ သကြားနှင့် creamer ကို ပေါင်းစပ်ထည့်ထားပြီး ဟဇယ်နတ်၊ မိုခါ စတဲ့ အနံ့ထည့်ထားသော အင်စတန့်ကောက်ပွဲများ၊ pour-over သို့မဟုတ် phin-style ကို ကပ်လျက်ပေးသည့် ပြင်ဆင်ထားသော drip bag များ ဆိုတာတွေ ပါဝင်နိုင်သည်။ canned နှင့် bottled ready-to-drink ကော်ဖီများ၊ phin filter သို့မဟုတ် အက်စပရက်ဆို စက်အတွက် အထူးအသစ် ground ထုတ်ကုန်များလည်း ရှိသည်။ နိုင်ငံတကာအွန်လိုင်း မှာ ရောင်းဝယ်သူများ သို့မဟုတ် စျေးတန်းဆိုင်များတွင် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို အထူးကောင်းမွန်စွာ အချက်ပြထား သောပုံစံတွေနဲ့ ဝယ်ယူနိုင်သည်။
တင်ပို့ကုန်ပစ္စည်းများ၏ ထုပ်ပိုးပုံမှာ အသစ်ဝယ်သူများအတွက် များစွာ မရှင်းလင်းနိုင်တဲ့ စကားလုံးများ ပါတတ်သည်။ “Robusta blend”, “traditional roast”, သို့မဟုတ် “phin filter grind” စတဲ့အမှတ်တံဆိပ်များက ပိုမိုမိုက်မဲညီမျှတဲ့ dark roast ကို အရှည်ထိန်းထားပြီး ချိုသောနည်းမျိုးများအတွက် ရည်ရွယ်ထားသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ “Arabica blend”, “gourmet”, သို့မဟုတ် “specialty” ဆိုသည်များကလည်း ပိုမိုအလင်း သို့မဟုတ် အလတ် roast ဖြင့် အရသာရှင်းလင်းမှုကို အလေးပေးထားကြောင်း သတိပေးနိုင်သည်။ “3‑in‑1” ဆိုရင် ကော်ဖီ၊ သကြားနဲ့ creamer ကို တွဲသုံးထားတာဖြစ်သည်ကို မွမ်းမံစရာမလိုပါ။ မသေချာရင် ပဲအမျိုးအစား (Robusta, Arabica, သို့မဟုတ် ပေါင်းစပ်), roast အဆင့် (light, medium, dark), grind အရွယ်အစားတို့ကို ကြည့်ပြီး သင့်ပြုတ်လုပ်နည်းနဲ့ သကြားချိုမှုနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီအောင် ရွေးချယ်ပါ။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ ဖလ်တာ (Phin) — ၎င်း၏ အလုပ်လုပ်ပုံ
ရိုးရာ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ ဖလ်တာ၏ အစိတ်အပိုင်းများ
phin ဖလ်တာဟာ ဗီယက်နမ်အိမ်များ၊ ရုံးခန်းများနဲ့ ကဖေးဆိုင်များမှာ အသုံးများသည့် ရိုးရာကော်ဖီပြုတ်စက်လေးဖြစ်သည်။ ၎င်းက သက်သာလွယ်ကူသော သံမဏိစက်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ခွက်တစ်ခွက်သားပေါ်မှာ တင်ထားကာ အပူရေနဲ့ မျက်နှာပြင်တွေကနေ တဖြည်းဖြည်း စိမ်စေပါတယ်။ phin ၏ အစိတ်အပိုင်းတွေကို သိရှိထားရင် ၀ယ်ယူချိန်မှာ သင့်သင့်တော်တာရွေးယူနိုင်ပြီး အမြဲတမ်း တစ်ခုတည်းသော အရသာရရှိစေရန် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ phin များစွာကို stainless steel သို့မဟုတ် aluminum နဲ့ ထုတ်လုပ်တတ်ပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာ အသုံးရမှုအရ အရွယ်အစားမျိုးစုံလည်း ရရှိနိုင်သည်။
ရိုးရာဗီယက်နမ်ကော်ဖီ ဖလ်တာဟာ အဓိကအားဖြင့် အစိတ်အပိုင်းလေးခုရှိသည်။ ပထမက အခြေခံပြား(base plate)ဖြစ်ပြီး အဲဒီမှာ သေးသိပ်တဲ့ ရှိုက်ပန်ခလုတ်ပေါက်များနဲ့ ခွက်ပေါ်ကို တည်ငြိမ်စေဖို့ နေရာရှိသည်။ ဒုတိယက အဲဒီအခြေချပြီး ရပ်ထားတဲ့ ပင်မတူးခေါက်(main chamber) ဖြစ်ပြီး ကော်ဖီမှုန့်ကို ထားသိမ်းရန် ဆန့်ပစ်ထားသော လုံးပတ်ဆန်ကောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဲဒီ chamber အတွင်းမှာ perforated insert သို့မဟုတ် press တစ်ခု ထားရပြီး အဲဒါက ကော်ဖီမှုန့်ကို သက်သက်သာသာ နှိပ်ပေးကာ ရေနွေးအပြန်ခွဲပေးမှုကို တန်းတူစေပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာလည်း အပေါ်ယံကို ဖုံးအုပ်ထားရန် လက်ကာ(lid) တစ်ခု ရှိပြီး ၎င်းက အပူကို ထိန်းထားရန် နှင့် ဖုန်မဝင်စေရန် ကူညီသည်။
စတိုးဆိုင်များသို့မဟုတ် အွန်လိုင်းမှာ phin များကို ကြည့်ရှုသည့်အခါ အလူမီနီယမ်သို့မဟုတ် stainless steel ဖြစ်ခြင်း၊ အရွယ်အစားနှင့် ချိုင်းပေါက်ပုံစံကွဲပြားမှုတွေကို တွေ့မြင်ရနိုင်သည်။ Stainless steel မော်ဒယ်တွေက ခိုင်လုံပြီး ဖုန်ဆိုးမှုကို တားဆီးပေးနိုင်သည်။ အလူမီနီယမ်က အလေးချိန်နည်းပြီး ဒေသခံကဖေးဆိုင်များမှာ ပိုများသုံးကြသည်။ အရွယ်ငယ် phin (ဥပမာ 100–120 ml) တွေက တစ်ဦးတည်း အတွက် ပြင်းထန်သော ခွက်တစ်ခွက်များ ထုတ်ပေးပြီး အရွယ်ကြီးလို့ မျိုးကွဲတဲ့ phin တွေက အခွက်များနှင့်မျှဝေသောက်ရဖို့ သို့မဟုတ် အရက်စက် လက်ဘက်ရည်ထဲမှာ ရေစိမ်ထည့်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ အခြေပြားနဲ့ insert တွေရှိပုံနဲ့ ပေါက်ပုံစံက ရေနဲ့ ဖြတ်သန်းသွားပုံကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ပိုမိုနည်းသော သို့မဟုတ် ပိုမိုသေးငယ်သော ပေါက်များက အချိန်ကြာစေပြီး အရသာပြင်းထန်စေသည်။ ပေါက်များပိုများရင် မျက်နှာပိုင်း ပိုသန့်တင်ပြီး brew ပိုလျင်မြန်စေသည်။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ ဖလ်တာ အသုံးပြုနည်း အဆင့်ဆင့်
phin ဖြင့် ပြုတ်လုပ်ခြင်းဟာ အဆင့်လိုက်လုပ်ရတဲ့ အလွယ်ကူဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်ပြီး သည်းခံမှုနည်းနည်းနဲ့ ပြည့်စုံသော ခွက်တစ်ခွက်ကို ရရှိစေပါတယ်။ သင့်တော်သော အချိန်နည်းနည်းသာ ကြာပြီး လက်တွေ့ကျကျ အဆင်ပြေတဲ့ အရသာကိုပေးပါသည်။ အပူရေဖြင့် အဆင်မပြေလို့ ပဲအရည်ပိုင်းပိုင်းကို ပြင်ဆင်နိုင်ပါတယ်။ အောက်က အဆင့်များက သေးငယ်မှ အလတ်တန်း phin လမ်းညွှန်ရန်း တစ်ခွက်ထုတ်ရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
phin အသုံးပြုစဉ် အောက်ပါအဆင့်များကို လိုက်နာပါ:
- ခွက်ပြင်ဆင်ပါ: cà phê sữa အတွက် အပူခံဖန်ချပ်ထဲမှာ sweetened condensed milk 1–2 ဇွန်း ထည့်ထားပါ၊ ဒါမှမဟုတ် တစ်ခွက်အတွက် အရေးမလိုအကောင့် နက်ရှိုင်းသော ကော်ဖီ သောက်ချင်လျှင် ခွက်ကို ရှင်းလင်းထားပါ။
- phin ထားပါ: အခြေပြားကို ခွက်ပေါ်တွင် တင်ထားပြီး ပင်မ chamber ကို အဲဒီအခြေပြားပေါ်တွင် တင်ပါ။
- ကော်ဖီထည့်ပါ: medium-coarse ground coffee ကို ประมาณ 18–22 ဂရမ် (လက်ပထား 2–3 ဇွန်းခန့်) ထည့်ပါ။ Grind ပမာဏက espresso ထက် ပိုပေါ့ပေါ့ပျောပြီး French press ထက် ပိုသေးငယ်ရပါမယ်။
- insert ကို ထည့်ပါ: perforated insert ကို မတင်မိလျှင် ရေစိမ်လမ်းကြောင်း မမျှတနိုင်သဖြင့် ဖြောင့်ရှင်းစွာ ထည့်ပြီး ညှင်းထိုးပါ။ ညှင်းနည်းပိုပြီး အရသာ အလွန်ပြင်းထန်နိုင်သည်။
- Bloom: ချောမွေ့အောင် အပူရေ အနည်းငယ် (15–20 ml, ဆီနီးသော တိုက်ထွက်) ကို ကော်ဖီပေါ်သို့ တင်ပြီး 20–30 စကန့် ကပ်ထားပါ။ ၎င်းက ဓာတ်ငွေ့ကို ဖြေလျော့ပြီး ထုတ်ယူမှုကို စတင်စေပါသည်။
- ဖြည့်ပြီး ဖုံးပါ: ငြိမ်ငြိမ်စွာ ဖုတ်ထားသည့် အပူရေကို chamber ထဲ ထည့်ကာ ခြောက်အထိ မလှည့်ပဲ ရှိအောင် ထည့်ပါ။ Lid ကို phin ပေါ်တွင် တပ်ပါ။
- စိမ်သွားမွေ့ကို စောင့်ဆိုင်းပါ: ကော်ဖီက အနည်းငယ် စောင့်ချိန်ပြီးနောက် စိမ်ဖွင့်ကာ ဆက်လက်စိမ်သွားမည်။ စုစုပေါင်း စိမ်ချိန်ဟာ သာမန်အားဖြင့် 4–5 မိနစ်ခန့် ဖြစ်သည်။
- ပြီးဆုံးပြီး ရောစပ်ပါ: စိမ်မှု နီးပါးပြီးသွားပါက phin ကို ဖယ်ရှားပါ။ သင် condensed milk ကို အသုံးပြုခဲ့ပါက သောက်မီစေ ရောစပ်ကာ ပြန်လှုပ်ရှားပါ။
ကော်ဖီက အလျင်အမြန်စိမ်လျော့ပြီး အနည်းငယ် သက်သာမကျ စေခဲ့ရင် grind ပမာဏ ပိုအကြမ်း ဖြစ်နေသလို သို့မဟုတ် press ကို မနည်းမဖြစ် ဖြည့်ထားလိမ့်မည်။ နောက်တချိန်မှာ grind ကို နည်းနည်း ပိုမိုခဲခဲ သို့မဟုတ် press ကို ပိုသေးငယ်စွာ ချောင်းထိုးကြည့်ပါ။ အလွန်နှေးနေပြီး သပ်ရပ်နေခဲ့ရင် grind က ပိုပင်ပျော့လှနေသည့် အခါဖြစ်နိုင်သည်။ အတွေ့အကြုံနည်းနည်းနဲ့ သင့်ပဲတွေနဲ့ သင့်အတွက် သောက်ချင်တဲ့ အများအတွက် အချက်အလက်ကို ရှာတွေ့နိုင်မှာပါ။
phin ဖလ်တာအတွက် ပဲရွေးခြင်းနှင့် ပြုတ်ရိတ်ညှိခြင်းအကြံပြုမှုများ
phin ဖလ်တာဟာ roast အဆင့်နှင့် grind အရွယ်အစားတချို့နဲ့ အကောင်းဆုံး လှမ်းလုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ဆိုတော့ brew အချိန်ဟာ နှစ်လုံးအားဖြင့် တော်တော်ကြာပြီး ကော်ဖီနှင့် ရေဓာတ် အချိုးအစားက မြင့်မားသောကြောင့် medium to dark roasts က ပိုမိုချိုမြိန်ပြီး စိတ်ချနိုင်သော အရသာ ပေးပါသည်။ ရိုးရာဗီယက်နမ်ကော်ဖီမှာ အနက်ရောင် roast လုပ်ထားတဲ့ Robusta သို့မဟုတ် Robusta အလေးထားပေါင်းစပ်ချက်များကို အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး ၎င်းက လမ်းဘေးကဖေးဆိုင်များရဲ့ ရိုးရာ ဟင်းလျာအရသာကို ဖန်တီးပေးပါသည်။ သို့သော် ပိုပိုပျော့ရမှုနှင့် အနံ့ပိုချိုမြိန်မှုလိုချင်သူများအတွက် medium roast သို့မဟုတ် ပိုပေါ့သော Arabica ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
grind အရွယ်အစားအတွက် medium-coarse ကို ရည်ညွှန်းပါ။ အဲဒီ grounds တွေဟာ espresso ထက် ထင်ရှားစွာ ပိုကြမ်းပြီး French press အတွက် သုံးသမျှထက် နည်းနည်းပိုသေးရပါမယ်။ Manual သို့မဟုတ် electric burr grinder ကို အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ရင် pour-over အတွက် သုံးတဲ့ setting နဲ့ အတူ စတင်ပြီး အလျင်အမြန်မှာ drip မြန်နှုန်းနဲ့ အရသာအရ ကြည့်ရှုကာ ပြုပြင်လို့ရပါတယ်။ Blade grinder များက တစ်နေရာတည်း မတိကျပါဘူး၊ သို့သော် ပေါ့ပါး pulse လုပ်ခြင်းနဲ့ grinder ကို လှောင်ကာ အလွန်ကျစ်လစ်တဲ့ အမှုန့်ကို နည်းကောင်းစေနိုင်ပါတယ်။
နိုင်ငံခြားတွင် Vietnam ကော်ဖီပဲများကို ဝယ်မယ်ဆိုရင် “phin”, “Vietnamese drip”, သို့မဟုတ် “suitable for moka pot or French press” လို့ ထုတ်ပိုးပုံတွင် ဖော်ပြထားတာများကို ရှာပါ၊ ၎င်းတို့က grind နှင့် roast အကြောင်း အထောက်အထားကောင်းများဖြစ်သည်။ အချို့အမှတ်တံဆိပ်များက “phin filter grind” လို့ သတ်မှတ်ထားသော pre-ground ကော်ဖီကို ရောင်းဖို့လည်း ရှိတတ်ပြီး grinder မရှိသူများအတွက် အဆင်ပြေပါတယ်။ အိမ်မှာ grind လုပ်ချင်သူများအတွက် whole beans ဝယ်ယူသင့်ပါတယ်၊ ၎င်းက phin နှင့် အခြားပြုတ်လုပ်နည်းများနှင့် ပြောင်းလဲအသုံးပြုလို့ ရနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်သည့်အခြေအနေမျိုးတွင်မဆို ပဲများသို့မဟုတ် grounds များကို အပူနဲ့ အလင်းမှ ကာကွယ်ထားပြီး airtight ပုံးထဲမှာ သိမ်းဆည်းပါ၊ နှစ်ပိုင်း brew များက ချိန်ချိန်ပြင်၍ သင့်အကြိုက်အတိုင်း အရသာနှင့် အားကို ရှာဖွေပါ။
ဗီယက်နမ် လူကြိုက်များသော ကော်ဖီ ဖျော်ရည်များနှင့် ဖျော်ပုံနည်း
ဗီယက်နမ် ရေခဲကော်ဖီ: cà phê sữa đá နှင့် cà phê đen đá
ဗီယက်နမ်ရေခဲကော်ဖီဟာ ဗီယက်နမ်မှာ အေရွှေ့ရာသီဥတုအတွက် အဓိကအသုံးများသော ကော်ဖီသောက်နည်းအထင်ကရများထဲက တစ်ခုဖြစ်သည်။ နောက်ကျောတွင် နှစ်မျိုးအဓိကရှိပါသည် — cà phê sữa đá (sweetened condensed milk နဲ့ ပြည့်ပြီး ရေခဲပေါ်ထည့်သောက်သော ကော်ဖီ) နှင့် cà phê đen đá (milk မသုံးဘဲ သောမကြီးသော မျက်နှာပြင်ကော်ဖီကို ရေခဲပေါ်တွင် ထမ်းထားသည့် အဟောင်း)။ နှစ်မျိုးစလုံးကို phin ဖလ်တာနဲ့ ပြုတ်ကာ တိုက်ထွက်လာသော ကြာရှည်ပြင်းထန်သည့် ကော်ဖီဖြစ်တာကြောင့် ရေခဲပေါ်တင်ခဲ့လည်း ရေညစ်မကျလေအောင် အရသာမပျင်းပြင်ဘူး။
အိမ်မှာ ဗီယက်နမ်ရေခဲကော်ဖီ ပြုလုပ်ဖို့ကတော့ ပါရဂူမလိုပါဘူး။ အခြေခံ phin တစ်ခု၊ ကောင်းမွန်သော ကော်ဖီနဲ့ အချို့သော တွင်းထည့်ပစ္စည်းနည်းနည်းက လုံလောက်ပါတယ်။ အောက်ပါနည်းလမ်းကို သင့်ရဲ့ ချိုမှုနှင့် အသားကြမ်းမှုအရ ပြင်ဆင်နိုင်ပါတယ်။ ဗီယက်နမ်ရေခဲကော်ဖီ အိမ်တွင် ပြုလုပ်ချင်သူများအတွက် ဒီရိုးရှင်းတဲ့ မုန့်ဟာ စတင်ရန် အဆင်ပြေသော နည်းလမ်းတစ်ခုပါ။
တစ်ခွက်လျှင်ပါဝင်ပစ္စည်းများ:
- phin ပြုတ်ရန် သင့်လျော်သည့် 18–22 g ground coffee
- cà phê sữa đá အတွက် sweetened condensed milk 1–2 ဇွန်း
- ရေခဲကွန်
- အပူရေ (just off boiling)
ခြေလှမ်းများ:
- cà phê sữa đá ပြုလုပ်မယ်ဆိုရင် ခွက်တစ်ခွက်တွင် condensed milk ထားပါ၊ cà phê đen đá အတွက် ဖြင့္ထားပါ။
- phin ကို ခွက်ပေါ်တွင် တင်ပြီး အစက်အချို့ အစာပါတ် အားဖြင့် နိုင်ငံပေါ်မှ ပြင်းထန်သော ကော်ဖီတစ်ခွက်ကို ပြုတ်ပါ (အထက်တွင် ဖော်ပြထားသည့် အဆင့်များနှင့်အတူ)။
- စိမ်ချက်ပြီးရင် ကော်ဖီနဲ့ condensed milk ကို ညှစ်ကာ ပြည့်စုံအောင် ရောပါ (milk version ဖြစ်ရင်)။
- ဒုတိယ ခွက်တစ်လုံးကို ရေခဲဖြင့် ဖြည့်ပါ။
- ပူသော ကော်ဖီ (milk လည်း မပါ) ကို ရေခဲပေါ်တွင် ကျန်ထားပြီး ညှစ်ပြန်ပါ၊ စား၍ မြင့်မားပြီး စိတျ်ချိုမှူကို စမ်းသပ်ပါ။
ကိုးကားချက်အရ အရည်ပမာဏနဲ့ အရသာကို ပြောင်းလိုပါက phin ထဲတွင် ကော်ဖီနဲ့ ရေ အပမာဏကို ပြင်ဆင်နိုင်ပါတယ်။ သောက်သည့်အခါ အရမ်းချိုသလို ခံစားမရအောင် condensed milk ကို အနည်းငယ်လျော့ပါ။ ကေဖိုင်းသက်ရောက်မှုနဲ့ ဆိုင်ရာကို ပိုနည်းချင်သူများအတွက် Arabica ပေါင်းစပ်များကို သုံးပါ သို့မဟုတ် dose ကို နည်းနည်းလျော့ချပါ။
ဟနော်ရဲ့ ဥကော်ဖီ: cà phê trứng
ဥကော်ဖီ (cà phê trứng) ဟာ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ အထင်ကရ ထူးခြားတဲ့ ဖျော်ရည်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ဟနော်မြို့နှင့် ဆက်နွယ်လာသည်။ ၎င်းမှာ အခြေခံအဖြစ် ပြင်းထန်သော ပူသော ကော်ဖီနည်းနည်းရှိပြီး အပေါ်မှာ အရက်ဂျိုင်းယိုင်းလီ အုတ်ပြားလောက်အထိ ချောမွေ့အောင် whipped လုပ်ထားသော ဥ黄 (egg yolk), သကြားနှင့် နို့ (မကြာခဏ condensed milk) တို့ကို ထည့်ထားသည်။ အဲဒီ foam အလွှာက ပူသော ကော်ဖီပေါ်မှာ မုန့်တစ်ခုလို ထိုင်ပြီး အာဟာရပေါင်းစပ်ထားသလို ချိုတဲ့ custard အရသာတစ်ချို့နဲ့ ကော်ဖီ၏ ချိုင်းသက်သော အရသာကို ညှိနှိုင်းပေးပါတယ်။
ဥကော်ဖီ၏ မူလဇာတ်လမ်းက အချိန်အတော်ကြာက စတင်ခဲ့ပြီး ဟနော်တွင် နို့သန့်ရရှိမှုနည်းသည့် အချိန်ကာလ တစ်ခုအတွင်း တိုင်ထိုင်သူတစ်ဦးက ဥ黄နဲ့ သကြားကို အသုံးပြုပြီး နို့အစား ထည့်၍ စမ်းသပ်ဖန်တီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ ရလဒ်က အံ့ဩဖွယ်ကောင်းပြီး အဲဒီ ဖျော်ရည်ဟာ မိသားစုပိုင် ကဖေးဆိုင်တွေမှာ ကျော်ကြားလာပြီး နောက်ပိုင်း ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်နဲ့ လူမှုမီဒီယာတင်ဆက်ခံရသဖြင့် ပိုမိုလူသိလာခဲ့ပါတယ်။ ယနေ့အခါ ဥကော်ဖီဟာ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီယဉ်ကျေးမှုရဲ့ တစ်ခုသော အမွေဆောင်အရာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရပြီး ဒေသခံပစ္စည်းများနဲ့လိုက်ဖက်သော သက်ဆိုင်ရာ ဖန်တီးမှုတစ်ခုအဖြစ် လက်ခံကြသည်။
အိမ်မှာ ရိုးရှင်းစွာ ပြုလုပ်ချင်ပါက အရင်းရှင်းသော ပစ္စည်းနဲ့ policy မဟုတ်သည့် ဥများကို အသုံးပြုသင့်သည်။ ရိုးရာနည်းလမ်းတစ်ခုအနေဖြင့် ဥ黄တစ်လုံးကို ခွဲထုတ်ကာ sweetened condensed milk 1–2 ဇွန်းနှင့် သကြား 1 ဇွန်းကို နီရှင်းသွားအောင် ထိတင်ပြီး တောက်ပပြီး ဖုန်လိပ်သံကို ရရောက်အောင် အရမ်းအကောင်းစွာ မိတ်ဆက်ထိရိုက်ပါ။ အချိန်တည်းမှာပင် phin သို့မဟုတ် တခြားနည်းလမ်းနဲ့ ကော်ဖီပြုတ်ပြီး ဖြစ်လာသော ကော်ဖီကို ခွက်ထဲထည့်ကာ ဥ မိန့်ကို မိုက်ပြီး ပြန်ထည့်ပါ။ မူလအဆင့်မှာ အပူရေများပေါ်တွင် ခွက်ကို ထားရင် ပူနေစေသင့်သည်။
ဥကော်ဖီမှာ ဥ黄ကို အသုံးပြုသောကြောင့် သန့်ရှင်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေးအချက်များ အရေးကြီးသည်။ သန့်ရှင်းသော ယာဉ်ကိရိယာများ၊ အိုးပန်းများကို သုံးပြီး၊ ယုံကြည်စိတ်ချရသော ကြက်ဥကို ရွေးပါ၊ ဖန်တီးပြီးနောက် လျင်မြန်စွာ သောက်သုံးပါ။ ကိုယ်ခံစွမ်းအားနည်းသူများ၊ မီးဖွားမိခင်များ သို့မဟုတ် ကတိကဝတ် raw egg များရှောင်ရှားရန် ညွှန်ကြားခံရသူများက raw egg ပါသော မုန့်မျိုးများကို သေချာစွာ ရှောင်ကြဥ်သင့်သည်။
ဆားကော်ဖီ၊ နက်ရာသီးနှင့် အခြား ခေတ်သစ် ဗီယက်နမ်ဖန်တီးမှုများ
ရိုးရာ phin ကော်ဖီနဲ့ ဥကော်ဖီအပြင် ခေတ်မီကဖေးဆိုင်များက ဒေသတွင်းပစ္စည်းများနဲ့ တွဲဖက်ပြီး ဖန်တီးမှုအသစ်အဆန်းများကို ဖန်တီးလာကြသည်။ ဆားကော်ဖီဟာ Huế မြို့နှင့် လက်စွပ်ထားသော အချို့ဧဒင်တွင် သုံးရပြီး ကိုယ့်လိုက် salted cream သို့မဟုတ် ဆားထည့်ထားသော နို့ဖိုက်ကို နည်းနည်းထည့်သွင်းသည်။ ဆားဝါသနာနည်းငယ်က ချိုမှုကို တိုးမြှင့်ပေးပြီး ခက်ခဲမှုကို ပျော့ချပေးကာ ချိုမြိန်ညှိနှိုင်းထားသော အရသာတစ်ခုကို ဖန်တီးသည်။ နက်ရာသီး ဗီယက်နမ်ကော်ဖီက ကျားလတ်နယ်ပယ်မှာ ကော်ဖီကို နက်ရာသီးနို့ သို့မဟုတ် နက်ရာသီး ဖျိုက်ကျက်နှင့် တွဲစပ်ကာ ပင်လယ်ကူးသလောက် ချိုချဉ် ဒီဇာတ်ကို ဖန်တီးပေးသည်။
ခေတ်မီဖန်တီးမှုများထဲမှာ yogurt ကော်ဖီ၊ avocado ကော်ဖီ 쉐이크၊ matcha သို့မဟုတ် သစ်သီး ရေခဲရည်တို့နဲ့ ပေါင်းစပ်ထားသော မျိုးစုံပေါင်းစပ်များပါဝင်သည်။ ၎င်းမျိုးစုံများဟာ ဧည့်သည်များနဲ့ ယူငယ်လူကြိုက်များကို အထူးစိုက်နှံရန် ရည်ရွယ်ထားသော ကဖေးဆိုင်များမှာ ကန့်ကွက်ချင်း သိသာပါသည်။ တစ်ချို့ကို အိမ်မှာလည်း ကြိုးစားထပ်လုပ်နိုင်သော်လည်း ခေတ်မီ Salted cream ၏ မူလ texture ကို အတိုင်းအတာလောက် ထပ်ဆောင်ကျောနိုင်ရန် တစ်နည်းနည်း ရင့်ကျက်မှုလိုအပ်သည်။ Yogurt ကော်ဖီအတွက် thick unsweetened yogurt ကို အသုံးပြုပါ၊ Greek yogurt က လက်လီရနိုင်သော်လည်း အရသာက မတူနိုင်ပေ။
ဗီယက်နမ်မှာ ကော်ဖီ — ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နေ့စဉ်ဘဝ
လမ်းဘေးကဖေးဆိုင်များ၊ ကုလားထိုင်ငယ်များနှင့် ကော်ဖီဆိုင် ပတ္တမြားများ
မြို့နယ်များရဲ့ ဘေးလမ်းပေါ်မှာ သစ်ပင်မျှက်ရင့်နဲ့ အလင်းလက်သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အရိပ်အတောက်များ အောက်မှာ ပလတ်စတစ်ခုံငယ်လေးတွေပေါ် ဖိတပ်ထားသော မြေပြင်က table တွေနဲ့ တဲလေးတချို့ကို တွေ့ရနိုင်ပါတယ်။ လူတွေက မနက်စောစောကနေ ညနေအချိန်နီးလေးထိ အပူရေ သို့မဟုတ် ရေခဲကော်ဖီတစ်ခွက်ကို သောက်ကာ စကားပြော၊ သတင်းဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် လူသုံးလေးတွေ ကြည့်ရှုခြင်းတို့ကို လုပ်ကြပါတယ်။ ဒီနေရာတွေဟာ ပြည်သူများအတွက် မိမိတိုင်းယ်အခန်းထဲလို တရားဝင်နေရာများပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဤကဖေးဆိုင်များဟာ လူမျိုးခွဲခြားမဲ့ အစည်းအဝေးစင်တာအဖြစ် လုပ်ဆောင်ကြပြီး အသက်အရွယ် မတူညီသူများစုံလင်စွာ တွေ့မြင်ရပါသည်။ ရုံးဝန်ထမ်းများက အလုပ်သွားတိုင်မတိုင်မီ ဤနေရာများကို သင့်ပါးစပ်ထိုးပြီး သွားကြတတ်ပြီး အသက်အရွယ်ကြီးသူများက သူငယ်ချင်းများနဲ့ တွေ့ဆုံပြီး ရပ်နားသတင်းတွေကို ပြောဆိုကြသည်။ ကျောင်းသားများကတော့ ဈေးငယ်လှသော လမ်းဘေးကဖေးဆိုင်များကို ရွေးချယ်ပြီး တစ်ခွက်တည်းနဲ့ နာရီပိုင်း စေလေ့ရှိသည်၊ ၎င်းဟာ သက်သာချိုသာသော ပတ်ဝန်းကျင်ပြုလုပ်မှုကို ပေးသည်။ အထပ်ထပ်အရှိန်မရှိတဲ့ အနေအထားကလည်း တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ခါတစ်ရံစိတ်အားငယ်ပြီး ထပ်မံမှာ စားသုံးရခြင်းမလိုပဲ မနေနိုင် ကြသည်။
နိုင်ငံခြားသူများအတွက် ငါးငယ်အချက်အလက်များက အသိအမှတ်ပြုလွယ်ကူစေပါလိမ့်မယ်။ ရောက်ရှိလာချိန်မှာ ပထမဦးဆုံး အငြိမ့်ကျင့်ပြီး ထိုင်လိုက်ပါ၊ ထို့နောက် vendor ကို သတိထားကာ အမှာစာမဟုတ်မထားခင်မှာ ဆိုင်အောက်တွင် လိုက်ပါ၍ အမှာကြားရန် အမြဲဖြစ်တတ်သည်။ အမှာစာကို ရိုးရှင်းစွာ ထုတ်ပြောနိုင်ပါတယ်၊ ဥပမာ "cà phê sữa đá" ကို ချိုသော ကော်ဖီနဲ့ အရင်ပြောပါ၊ "cà phê đen nóng" ဟာ ပူသော နက်ရှိုင်းသော ကော်ဖီဖြစ်ပါတယ်။ လူအများဆုံးအတွက် စားပွဲမျှဝေခြင်းလည်း ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး ကောင်းမွန်သော ပြုံးနှင့် ငုတ်မြုတ်နည်းမြည်းတစ်ချက် လက်မောင်းထိုးလိုက်ခြင်းက မိတ်ဖက်ဖြစ်မှုကို ပြသနိုင်ပါသည်။ အဲ့ဒီနေရာမှာ အားလုံး အားလုံးသိပြီး သင့်ဂဏန်းကို မှတ်ထားပြီး ဘယ်ဟင်းရိပ်ကို သောက်ခဲ့သလဲဆိုတာ ကိုယ်တိုင်ဆက်ပြောပေးနိုင်သည်။
မြို့ပြ ကော်ဖီချိတ်များနှင့် ခေတ်မီ specialty ဆိုင်များ
ရိုးရာ လမ်းဘေးကဖေးဆိုင်များနှင့်အတူ ဗီယက်နမ်၏ မြို့ကြီးများတွင် ခေတ်ရေမြင့် ကော်ဖီချိတ်များနှင့် specialty ဆိုင်များက လျင်မြန်စွာ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ဟာ နိုင်ငံတကာပုံစံက ဖက်ရှင်စတိုင်းဆိုင်များကဲ့သို့ အေးဂျင့်၊ Wi‑Fi နှင့် အပြင်အဆင်ကောင်းမွန်သော မီနူးများကို ပေးဆောင်ကြသည်။
၎င်းတို့ဟာ ရုံးဝန်ထမ်းများ၊ ကျောင်းသားများ၊ ခရီးသွားများနှင့် မိသားစုများစွာကို ဆန့်ကျင်ဆက်ဆံရန် ရည်ရွယ်သည်။
ဤကဖေးဆိုင်များ၏ မီနူးများမှာ ရိုးရာဆိုင်များနဲ့ ရွေးချယ်မှုကွာခြားသည်။ cà phê sữa đá သို့မဟုတ် cà phê đen đá တို့ကို အမြဲတမ်း တောင်းနိုင်သလို latte, cappuccino, cold brew, signature drinks (coconut coffee, caramel macchiato) စသော အချိုးအစားများကိုလည်း တွေ့ရမည်။ Specialty ဆိုင်များကတော့ Da Lat ကဲ့သို့ ဒေသပိုင် single-origin Arabica များကို pour-over, အက်စပရက်ဆို သို့မဟုတ် အခြား filter စနစ်များနဲ့ တင်ဆက်ခဲ့နိုင်သည်။ barista များက အရင်းအမြစ်နဲ့ အရသာအကြောင်းကို ဖောက်သည်များထံ ရှင်းပြပေးတတ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက ဖြစ်သော ကော်ဖီစကားစုများကို ဒေသခံသောက်ရှာသူများထံ မိတ်ဆက်ပေးလေ့ရှိသည်။
ကျောင်းသားများနဲ့ ဝေးလံနေ အလုပ်သမားများအတွက် ဒီကဖေးဆိုင်တွေဟာ အလေ့အကျင့် အလုပ်နေရာနှင့် တူတဲ့ study room သို့ coworking space အဖြစ် ပြန်လည်အသုံးချခံရတတ်သည်။ ဘောင်ကျယ်သော စက်ပစ္စည်းများ၊ power outlet များနဲ့ တည်ငြိမ်သော Wi‑Fi များကို ပေးထား၍ တစ်ခါတလေ ဟာဆိုရင် ဖောက်သည်တွေကို တစ်ချိန်ကြာ ထိုင်ခိုင်းပြီး ရေစာတစ်ခွက်လောက် သောက်ကာ အလုပ်လုပ်ခွင့် ခံနိုင်စေသည်။ ဒီသဘောတရားက ထိုင်ခုံပုံဖော်စီမံခန့်ခွဲမှုကို သက်ရောက်စေပြီး ပိုမိုတွေ့ဆုံဖို့ တာရှည်ပုံတွေဖြစ်လာပြသသည်။
နိုင်ငံတွင်း သောက်သုံးမှုစနစ်များနှင့် ဘဝစတိုင်လမ်းလျှောက်မှု
ဝင်ငွေများတက်လာသည်နှင့် အတူ ဗီယက်နမ်လူထု၏ ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအပေါ် ပြောင်းလဲမှုရှိလာသည်။ ရိုးရာအားဖြင့် လူအများအပြားက dark-roasted Robusta မှာ ချိုသော condensed milk တွဲဖက်၍ သောက်ရတာကို တန်ဖိုးထားခဲ့ကြပြီး ဒါဟာ အဘယ်သူမျှမ ပြောင်းလဲသေးပါ။ သို့သော် ဒီစတိုင်ဟာ အထူးသဖြင့် အသက်ကြီးလူအုပ်စုများ နှင့် ကျေးလက်ဒေသများတွင် ထိတွေ့ရှိပြီး လူငယ်မြို့ပြသားများကတော့ မျိုးစုံသော ပဲများ၊ roast အဆင့်များနှင့် ပြုတ်လုပ်နည်းများကို စမ်းသပ်ချင်လာကြသည်။ ဒီပြောင်းလဲမှုက specialty ကော်ဖီနဲ့ ready-to-drink ထုတ်ကုန်များ၏ တိုးတက်မှုကို နှိုင်းယှဉ်စေသည်။
တစ်ခုထင်ဟပ်စရာ အပြောင်းအလဲက Robusta နဲ့ Arabica ကို အလှည့်ပေါင်းစပ်ထားသော blended coffees ရဲ့ တိုးတက်လာမှုဖြစ်သည်။ အချို့သောက်သူများက ဗီယက်နမ် ကော်ဖီရဲ့ အင်အားကို ပိုင်ဆိုင်ချင်သောကြောင့် Robusta ၏ ဗဟိုကို ထားချင်သော်လည်း ပိုမိုပျော့ပျော့ချိုချိုရှိသည့် အရသာကိုလည်း လိုချင်ကြသည်။ အိမ်တွင်းမှာ ပြုတ်လုပ်စက်ပစ္စည်းများကလည်း ပိုမိုရေပန်းစားလာပြီး phin, moka pot, manual grinder, အက်စပရက်ဆို စက်တွေကို မြို့ပြအိမ်များမှာ တွေ့မြင်ရသည်။ အွန်လိုင်းစျေးဝယ်ရေးပလက်ဖောင်းများက နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ roaster များထံမှ ပဲများကို အလွယ်တကူ order လုပ်နိုင်စေရုံမက လူကြိုက်များတဲ့ အမျိုးစားများကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးသည်။
တစ်ပိုင်းက ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုများနဲ့ အသက်အရွယ်အလိုက် မတူညီသော ခံစားမြင်ကွင်းများရှိသည်။ တချို့ ဒေသများမှာ လူတွေ အရမ်းချိုချို မုန့်ပြင်းရှိတဲ့ condensed milk ကို နှစ်သက်ကြပြီး အချို့မှာတော့ အနည်းငယ် သကြားနည်းငယ် သောက်ချင်ကြသည်။ အနောက်တိုင်းငယ် လူငယ်မြို့ပြလူငယ်များက cold brew, flavored latte, coconut coffee တို့ကို ပိုမိုကြိုက်နှစ်သက်လာကြပြီး သူတို့စုဆောင်းတတ်သော အစုအဖွဲ့များနှင့် တွေ့ဆုံဖို့ ဤနည်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ အခြားအားဖြင့် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီဟာ လုပ်ငန်းလိုအင်တစ်ခုအဖြစ် အဓိကသဘောထားနဲ့နေဆဲဖြစ်သော်လည်း ပိုမိုမျိုးစုံသော အေသအချာများကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ ကျန်းမာရေးပရိုဖိုင်
ကေဖိုင်းပါဝင်မှုနှင့် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ စွမ်းအားထိရောက်မှု
လူအများက ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို မိမိတိုင်းပြည်မှာ သောက်ကျွေးသည့် ကော်ဖီထက် ပိုဆင်းရဲထင်မြင်ကြသည်။ ၎င်းခံယူချက်ဟာ ရာသီပေါင်းပြီး Robusta ပဲတွင်းရှိ ကေဖိုင်းအရည်များ ပိုများခြင်းနဲ့ ပြုတ်ချက်အနည်းငယ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ phin brew ပုံစံဟာ ကော်ဖီ ပမာဏအများနှင့် ရေ အနည်းငယ်ကို သုံးသောကြောင့် ခွက်တစ်ခွက်က ပိုမိုကေဖိုင်းမြင့်မားစေပြီး တစ်ခွက်နဲ့ မျက်နှာပြင်ပေါက်ရင် စွမ်းအားတက်စေသွားပါသည်။ ခရီးသွားများနဲ့ အလုပ်များအတွက် ဒီသက်ရောက်မှုက အထောက်အကူပေးသော်လည်း တချို့လူတွေအတွက်တော့ သောက်သုံးရမည့် အရေအတွက်ကို သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
ပုံမှန်အားဖြင့် Robusta က Arabica ထက် ကေဖိုင်း နှစ်ဆခန့် ပိုများလို့ ဆိုသော်လည်း အမှန်အကြောင်းအရာကတော့ အမျိုးမျိုးကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။ အကြောင်းအရာအပေါ်မူတည်ပြီး ခွက်တစ်ခွက်ထဲရှိ ကေဖိုင်းပမာဏဟာ drip coffee (Arabica နည်းလမ်း) တစ်ခွက်ထက် ပိုများနိုင်သလို, dose နဲ့ ခွက်ပမာဏပေါ်မူတည်ပြီး အက်စပရက်ဆိုနဲ့ တူသို့မဟုတ် ပိုများနိုင်တယ်။ ဗီယက်နမ်တွင် အများစွာ သောက်ပုံဟာ နည်းနည်းချိုချိုနဲ့ ခံစားချင်လျှင် တဖြည်းဖြည်း သောက်နေကြတာ များတတ်ပြီး အဲဒီကေဖိုင်းထိရောက်သက်ရောက်မှုက တစ်နေ့တာလုံး စုစုပေါင်းပိုမိုလာနိုင်ပါတယ်။
ကျန်းမာရေးရှိသူများအတွက် အလတ်စား ကေဖိုင်း စားသုံးမှုဟာ အများအားဖြင့် ပြဿနာမဖြစ်ပေမယ့် လူတိုင်းက ကွဲပြားမှုရှိပါသည်။ အချို့လူတွေအတွက် ကော်ဖီကြောင့် စိတ်တက်လှုပ်၊ နှလုံးခုန်ဖျားမှု သို့မဟုတ် အိပ်စက်ချိန်ပျက်စီးမှုတွေ ခံစားရတတ်သည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် 컵ကိုခွဲသောက်ရန်၊ နောက်ကျောညပိုင်းအားနည်းစွာ သောက်ရင် မလောက်ဖြစ်စေရန် နှင့် ပထမဦးဆုံး သာမန်လက်နက်ပမာဏနဲ့ စတင်ကြည့်ရန် အကြံပြုပါတယ်။ နှလုံးနှလုံးရောဂါ၊ ဖိအားသိပ်တာ၊ စိတ်ဖိစီးမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်သော်လည်း ဆရာဝန်၏ အကြံပေးချက်ကို လိုက်နာပါ။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်လူများက ကေဖိုင်းအပေါ် သတိထားရမည်။ အချို့ကပိုနည်းသော roast မျိုးကို သားအုံးသည်ဟု ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
Antioxidants နှင့် ဖြစ်နိုင်သော ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ
ကော်ဖီ၊ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီအပါအဝင်ဟာ သဘာဝ antioxidant များနဲ့ အခြား bioactive ရောနည်းပစ္စည်းများကို ပါဝင်သည်။ ဤဓာတ်များက ကိုယ်ခန္ဓာထဲက free radicals များကို ကာကွယ်နိုင်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှုတွင် အချို့အကျိုးရှိနိုင်သည်ဟု သုတေသနများချွန်ထောက်ပြသည်။ သင့်လျော်စွာ သောက်သုံးခြင်းဖြင့် ကော်ဖီသောက်ခြင်းဟာ အာရုံစူးစိုက်မှုတိုးတက်စေခြင်း၊ မက်တော်ဘိုလစ်ကျန်းမာရေးကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ခြင်း၊ အချို့သော chronic ရောဂါအန္တရာယ်နည်းနည်းခြင်း စတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုများနဲ့ သက်ဆိုင်နေသည်ဟု population-level စမ်းသပ်တွေတွင် တွေ့ရှိရသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့က ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီအတွက် အာမခံချက်မျိုး မဟုတ်ပါ။
ကော်ဖီအာဟာရများက Robusta နှင့် Arabica နှစ်မျိုးလုံးပေါ်တွင် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သော်လျှင် ဗာရီယယ်တီ၊ roast အဆင့်နှင့် ပြုတ်ချက်နည်းပျက်ပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားနိုင်ပါသည်။ အနက်ရောင် roast များက အလင်း roast များနှင့် တူတူပိုမိုကွဲပြားသော် ဘယ်သူ့ကိုမဆို antioxidant လုပ်ဆောင်မှု အနည်းငယ်ကွာခြားပေမယ့် နှစ်မျိုးလုံးတွင် antioxidant ဝါးသော အကျိုးကျေးဇူးတွေ ရှိနိုင်ပါသည်။ ကေဖိုင်းဟာ အချို့လူများရဲ့ အာရုံစူးစိုက်မှု၊ တုံ့ပြန်ချိန်နှင့် စိတ်ဓာတ် ကောင်းမွန်မှု တို့ကို အချိန်တိုင်းကာလအတွင်းတိုးတက်စေသည်ဟု တွေးခေါ်နိုင်သည်။ အဲဒီကော်ဖီနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကျန်းမာရေးသုတေသနများက လူအများစုအပေါ် အကျိုးရှိနိုင်မှုတွေကို ဖော်ပြသော်လည်း အာမခံချက် မရှိပါ။
အရေးကြီးတာက ကော်ဖီဟာ ကျန်းမာရေးဘဝတစ်စုံတစ်ရာရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ ဖြစ်ပြီး အခြားသော အာဟာရနှင့် လှုပ်ရှားမှု၊ အိပ်စက်ချိန်နဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုစီမံမှုတို့နဲ့ တွဲဖက်စဉ်းစားရမည် ဖြစ်သည်။ ကော်ဖီအများအပြားသောက်ခြင်းနဲ့ အခြား ဆိုးကျိုးသားမှုများကို ပြန်တင်ပြနိုင်ပေမယ့် တချို့လူတွေကတော့ ကေဖိုင်းနည်း သို့မဟုတ် ကော်ဖီမရှိတဲ့ နေ့လယ်ပိုင်းကို ပိုရှိချင်ကြတတ်သည်။ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ကျန်းမာရေးအမြတ်ဖို့ moderate intake ကို လိုက်နာပြီး ချိုသောဖျော်ရည်များကို သက်သာစွာနှိမ့်ချလိုက်ပါ။
သကြား၊ condensed milk နှင့် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ပိုသက်သာစွာ ခံစားနည်းများ
ရိုးရာဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ စိတ်ကြိုက်ချက်တစ်ခုက ခက်ခဲတဲ့ ဖျော်ရည်နဲ့ ကျိုင်းထည်နေသော sweetened condensed milk ၏ ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဒီချိုမြိန်မှုက သကြားနှင့် ကယ်လိုရီများ အများကြီး ပါဝင်နိုင်သဖြင့် ရှေ့မူလ တစ်နေ့လျှင် များစွာ သောက်သုံးလျှင် ကျန်းမာရေးအလုအယက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ သကြားသိသာချင်သူများ သို့မဟုတ် သွားလက်ခံရမည့် အခြေအနေများရှိသူများအတွက် condensed milk နဲ့ အသားကျ ချိုမှုကို လျော့ချပြီး သောက်စေချင်သူများအတွက် လမ်းနည်းများ ရှိသည်။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ပိုမိုအလင်းလက်ပြုနည်းဖြင့် ခံစားနိုင်မယ့် လှုပ်ရှားမှုအချို့က ရိုးရှင်းပါသည်။ တစ်နည်းက condensed milk အရေအတွက်ကို 徐渐式 လျော့ပါ။ ဥပမာ ယေဘူယျအားဖြင့် ၂ ဇွန်း သုံးမယ်ဆိုရင် တစ်ပတ်လျှင် ၁.၅ ဇွန်း၊ ထို့နောက် ၁ ဇွန်းသို့ လျော့ပါ။ Condensed milk ကို unsweetened fresh milk သို့မဟုတ် ကော်ဖီပေါ် plant-based milk တို့နဲ့ တွဲသုံးကာ ချိုမှုနည်းစေနိုင်ပါတယ်။ ‘less sweet’ လို့ café တွေမှာ တောင်းဆိုခြင်းကလည်း လက်ခံနိုင်ပါတယ်။
သကြားမပါဘဲ ရေခဲကော်ဖီ (cà phê đen đá) ကို ရွေးချယ်ခြင်းက သကြားနှင့် နို့တိုင်းပြည့်မှုကို ရှောင်ရန် တိုက်ရိုက်နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ အဖြူရဲ့ အစွန်းအထင်းကို မခံစားချင်လျှင် Arabica ပေါင်းစပ်များ သို့မဟုတ် အလင်း roast ကို ရွေးလိုက်ပါ၊ ၎င်းက မချိုချိန်လည်း ခံစားနိုင်စေသည်။ အိမ်မှာတော့ အနည်းငယ်သော အစားအစာအစား substitute များ (alternative sweeteners) သို့မဟုတ် စပိုင်စ်လာဖြစ်တဲ့ cinnamon တို့ကို သုံးကာ ချိုမြိန်ခံစားမှုကို ထပ်မံဖြည့်စွက်နိုင်သည်။ အပိုင်းအရှုံးကို စတင်ပြီး သေချာအောင် ပိုင္ဆိုင်မှုရရှိအောင် gradual adjustment လုပ်ပါ။
ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်ထဲရှိ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ
ပို့ကုန်များ၊ အဓိက ဈေးကောင်းများနှင့် စီးပွားရေးအရေးပါတ်သက်မှု
ဗီယက်နမ်ဟာ ကမ္ဘာ့ ထိပ်တန်း ကော်ဖီ ပို့ကုန်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ သဘောတရားအပေါ်က အကျိုးသက်ရောက်မှုများက နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးနဲ့ ကမ္ဘာ့ကော်ဖီစက်မှုနှစ်ခုလုံးကို ထိခိုက်စေပါတယ်။ ပို့ကုန်၏ အများစုက Robusta ဖြစ်ပြီး ၎င်းက အင်စတန့်ကော်ဖီ၊ အက်စပရက်ဆို ပေါင်းစပ်ချက်များနှင့် ေကာ့ထုတ်ကုန်များအတွက် အလျှံဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်က ပမာဏကြီးနှင့် တည်ငြိမ်သော ထုတ်လုပ်မှုနှင့် စျေးနှုန်းကြောင့် အချို့သော နိုင်ငံတကာ ကုမ္ပဏီများဟာ ဗီယက်နမ်ပဲများကို အမြဲမပြတ် အားကိုးကြသည်။
အဓိက ဝယ်ယူသော ဒေသများမှာ ဥရောပ၊ အာရှနှင့် မြောက်အမေရိကတို့ဖြစ်ပြီး ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို အများအားဖြင့် ပေါင်းစပ်အနေဖြင့် တွဲဖက်ရောင်းချတတ်ကြသည်။ စာရင်းဆိုင်များနှင့် အင်စတန့်ကော်ဖီ ပက်ကင်တွေမှာ ပဲရင်းမြစ်ဟာ အမြဲ သေချာမပြောထားနိုင်ပေမယ့် ဗီယက်နမ်ပဲများက များစွာသော တင်ပို့ကုန်များအတွက် အခြေခံရင်းမြစ်ဖြစ်နေသည်။ တကယ်တော့ သေးငယ်သည့် specialty roasters များက Vietnam Robusta နဲ့ Arabica ကို သန့်ရှင်းစွာ အမှတ်တံဆိပ်ထိုးပြီး တိုက်ရိုက်သယ်ယူဝယ်ယူမှုများဖြင့် ပိုမိုလက်တွေ့ချိတ်ဆက်မှုရှိလာကြသည်။
ကော်ဖီဟာ Central Highlands ကဲ့သို့ ထုတ်လုပ်မှုဧရိယာများရှိသော ကျေးလက်နေထိုင်သူများ၏ ဝင်ငွေဆာင်အရေးကြီးမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ မိသားစုများအများစုက ကော်ဖီသီးစိုက်မှုမှ ရလာသော ငွေဖြင့် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေအဆင့်မြှင့်တင်ရေးများဆောင်ရွက်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံအဆင့်မှာ ကော်ဖီပို့ကုန်ဟာ နိုင်ငံ၏ ငွေလျပုံငွေ ဝင်ငွေ အတွက် အစိတ်အပိုင်း အရေးကြီးပါသည်။ ဆက်လက်သော ဈေးနှုန်းများနှင့် ချဥ်းကပ်မှုဗဟိုတန်ဖိုးအပေါ် ကြီးစိုးမှုကြောင့် သက်တမ်းရှည်တည်ထောင်ရေးနဲ့ ပတ်သက်သော အရေးပါမှုကို အစိုးရ၊ လက်မှုစုများနှင့် ကုမ္ပဏီများ အားတကြီး စိတ်ဝင်စားနေကြသည်။
တည်တံ့မှု၊ ရာသီဥတု စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရှေ့ဆက်သည့် လမ်းကြောင်းများ
လယ်ယာကဏ္ဍတစ်ခုလုံးလိုမျိုး ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကိုလည်း ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရာသီဥတုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကြုံတွေ့နေရသည်။ ရေသုံးစွဲမှုက ဂရုပြုရဆုံး အချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကော်ဖီပင်တွေ နေ့စဉ် ရေလိုအပ်လာသည့်ဒေသများတွင် ရေကြီးမြေ့ပြဿနာဖြစ်လာနိုင်သည်။ မသင့်လျော်သော သုံးစွဲတဲ့ ဓာတုပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် စိုက်ပျိုးရေးဆေးပစ္စည်းများက မြေဩဇာနဲ့ ဒေသလယ်က သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ရာသီဥတု မတည်မြဲမှုများ၊ မိုးရွာမှုလှုပ်ထွက်မှုများနဲ့ အပူချိန်တက်မှုများက ထွက်ရှိမှုကို သက်ရောက်စေပြီး တချို့ဒေသများကို ကော်ဖီကောင်းစိုက်ရန် မသင့်တော်တော့နိုင်သလောက် ဖြစ်လာနိုင်သည်။
သူတော်တော်များများ stakeholder များက တည်တံ့သော ကော်ဖီထုတ်လုပ်ရေးဖို့ ကြိုးပမ်းလျက်ရှိကြသည်။ အချို့လယ်သမားများက drip irrigation လုပ်ငန်းစနစ် သို့မဟုတ် ရေဆည်းယူနည်းများကို ချိတ်ဆက်လာကြပြီး အခြားလယ်သမားများက shade tree စိုက်ခြင်းဖြင့် ကော်ဖီပင်များကို ကာကွယ်ကာ နေရာတွင် ဧရိယာပတ်ဝန်းကျင်ကို တိုးတက်စေကြသည်။ certification scheme များက သဘာဝနှင့် လူမှုအခြေအနေပြဿနာများကို ကြေငြာပေးကာ လယ်သမားများကို premium ဈေးကဏ္ဍများသို့ ဝင်ရောက်ဖို့ အကူအညီများပေးပါသည်။ ကုမ္ပဏီများ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့အစည်းများက soil management၊ pruning နည်းပညာများနဲ့ ဖက်ရှင်ပြောင်းလဲမှုများကို ပံ့ပိုးပေးကာ လယ်သမားများကို အန္တရာယ်လျော့နည်းစေရန် ကူညီနေကြသည်။
ရှေ့ဆက်မှာ Vietnam ကော်ဖီအပေါ် ဖြစ်လာနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းတချို့မှာ fine Robusta ကို မြှင့်တင်လိုက်ခြင်း ၊ Arabica ကို မြင့်မားသော မြင့်တက်ဒေသများတွင် တိုးချဲ့ခြင်းနှင့် direct trade ဆက်သွယ်မှုများက တိုးလာမှုတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့က Vietnam ကော်ဖီ၏ ကမ္ဘာ့ပုံရိပ်ကို bulk Robusta ထောက်ပံ့ခြင်းမှ အရည်အသွေးဦးတည်မှုနှင့် ပိုမိုခိုင်မာသော သီးခြားဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများအထိ တိုးတက်စေနိုင်ကြောင်း အချာအလောက် ပြသနေသည်။
မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို အခြားကော်ဖီများနဲ့ မည်သို့ ကွာခြားသနည်း?
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် dark-roasted Robusta ပဲများဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး အရသာပြင်းထန်၊ အက်စစ်နည်းသော ခွက်တစ်ခွက် ဖြစ်သည်။ phin ဖလ်တာဖြင့် သည်းခံပြီးလျှင် sweetened condensed milk နဲ့ သို့မဟုတ် ရေခဲပေါ်တွင် အပ်ထား၍ ပုံမှန်သောက်ကြသည်။ Robusta အရှိန်မြင့်၊ ပြုတ်လုပ်နည်းနှင့် လမ်းဘေးကဖေးဆိုင်ယဉ်ကျေးမှု များသည် ၎င်းအား ထူးခြားစေသည်။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ဘယ်လို ပဲများ သုံးကြသည်လဲ?
ရိုးရာဗီယက်နမ်ကော်ဖီများမှာ အများအားဖြင့် Central Highlands တွင်စိုက်သော Robusta ပဲများကို သုံးလေ့ရှိသည်။ Robusta သည် ထွက်ရှိမှုနှင့် ကေဖိုင်းပိုများသောကြောင့် အများစုထဲက ထိုးထွင်းနေသည်။ Da Lat ကဲ့သို့ မြင့်မားသောဒေသများမှ အနည်းငယ်ထုတ်ရှိသော Arabica ကို specialty အတွက် သုံးလေ့ရှိသည်။
ဗီယက်နမ် phin ဖလ်တာနဲ့ ကော်ဖီကို ဘယ်လို ပြုတ်ရမည်လဲ?
phin ဖြင့် ပြုတ်ရန် ခွက်ပေါ်တွင် filterထားပြီး medium-coarse ground coffee ထည့်ကာ inner press နဲ့ ညှုပ်ပါ။ အပူရေ အနည်းငယ် (bloom) ကို 20–30 စက္ကန့် ထားပြီး နောက်ထပ် အပူရေ ဖြည့်ကာ အဖုံးထည့်ပါ။ စုစုပေါင်း drip အချိန်ဟာ 4–5 မိနစ်ခန့် ဖြစ်သည်။ ပြီးဆုံးပါက အဆက်သက် အသက်သာစေမှုအရ black သို့မဟုတ် condensed milk နဲ့ သောက်ပါ။
ရိုးရာ ဗီယက်နမ် ရေခဲကော်ဖီကို အိမ်မှာ ဘယ်လို ပြုလုပ်ရမလဲ?
ဗီယက်နမ်ရေခဲကော်ဖီဖို့ phin ဖြင့် အားကောင်းတဲ့ ကော်ဖီတစ်ခွက်ကို condensed milk 1–2 ဇွန်း ထည့်ထားသော ခွက်ပေါ်တွင် ပြုတ်ပါ။ ကော်ဖီနှင့် condensed milk ကို ညှစ်ကာ စိမ်ပြီး ဒုတိယ ခွက်ကို ရေခဲဖြင့် ဖြည့်ပါ။ ပူသောကော်ဖီကို ရေခဲပေါ်တွင် ကျင်းပပြီး ချိုချိုသောက်ပါ။
ဗီယက်နမ်ဦကော်ဖီ (egg coffee) ဆိုတာ ဘာလဲ၊ အရသာဘယ်လိုလဲ?
ဥကော်ဖီဟာ ပြင်းထန်သော ကော်ဖီကို ဥ黄၊ သကြားနဲ့ ပုံမှန်အား condensed milk ဖြင့် ဖက်ပြီး whipped လုပ်ထားသော အထူတဲ့ foam အလွှာနဲ့ တွဲထားသည်။ ၎င်းရဲ့ အရသာက ထရပ်စွပ်သီချင်းအဖြစ် custard အမျိုးမျိုးနဲ့ ဆင်တူပြီး ကော်ဖီ၏ ခက်ခဲကို ချိုမှုပြန်လည်ညှိနှိုင်းပေးသည်။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီဟာ ပုံမှန်ကော်ဖီထက် ပိုအားကောင်းသလား?
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ပုံမှန် drip ကော်ဖီထက် ပိုအားကောင်းစေသည့် ခံယူချက် ရှိသည်။ ၎င်းမှာ Robusta ပဲအများအပြား အသုံးပြုတာနဲ့ ပြုတ်ချက်ပိုထူမှုတို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ Robusta သည် Arabica ထက် ကေဖိုင်း ပိုများသည်။ ထို့ကြောင့် သတ်မှတ်ချက်အရ တစ်ခွက်တိုင်းက ပိုမိုထိရောက်စေပါသည်။
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို တနေ့တာလျှင် သောက်လို့ရသလား?
အများအားဖြင့် အလတ်စား အရေအတွက်နဲ့ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ သောက်ခြင်းသည် အများစွာသော လူတန်းစားများအတွက် သင့်မယ်ဖြစ်နိုင်သည်၊ သို့သော် သကြားနဲ့ condensed milk အများအပြား သုံးလျှင် ကယ်လိုရီအများနှင့် ကုသမှုဒေသများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး အခြေအနေများရှိသူများက ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ကိုလိုက်နာပါ။
phin filter မရှိဘဲ ဗီယက်နမ်ပုံစံ ကော်ဖီ ပြုလုပ်လို့ ရမလား?
phin မရှိပေမယ့် ဗီယက်နမ်ပုံစံ ကော်ဖီကို ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ Moka pot, အက်စပရက်စက် သို့မဟုတ် French press ကဲ့သို့နည်းလမ်းများနဲ့ ပြင်းထားသော brew ကို ပြုလုပ်ပြီး condensed milk နှင့် တွဲမိအောင် သောက်ပါ။ texture က phin နဲ့ မတူနိုင်ပေမယ့် အရသာ အနီးစပ်ဆုံးကို ရရှိစေပါသည်။
နိဂုံးချုပ်နှင့် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ခံစားရန် လက်တွေ့အဆင့်များ
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ထူးခြားစေတဲ့ အချက်များ အကျဉ်းချုံး
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီဟာ Robusta ပဲများ၏ ပြင်းထန်မှု၊ phin ဖလ်တာဖြင့် ပြုတ်သုံးခြင်းနှင့် လမ်းဘေးကဖေးဆိုင်များမှစပြီး ခေတ်မီ specialty ဆိုင်များထိ အကျယ်ပြန့်တဲ့ ကော်ဖီယဉ်ကျေးမှုတို့ပေါင်းစပ်ခြင်းကြောင့် ထူးခြားပါတယ်။ ၎င်းရဲ့ ပုံမှန်အရသာက ပြင်းထန်၍ အက်စစ်နည်းပြီး sweetened condensed milk သို့မဟုတ် ရေခဲနဲ့ တွဲသုံးရန် ဖက်တီးထားသကည်း ဖြစ်သည်။ တပြိုင်နက် ကျိုင်းပြည်တွင် Arabica ထောင်ချုပ်ထားခြင်းနဲ့ specialty roasters များက ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ပိုမိုကျင့်သုံးစေကြောင်း ပြသပေးသည်။
ဤထူးခြားမှုက သမိုင်း၊ ပထဝီအခြေအနေနှင့် နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ အလေ့အကျင့်တို့ပေါင်းစပ်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ပြင်သစ်တို့က စတင်မိတ်ဆက်ခြင်း၊ Central Highlands တွင်း စိုက်ပျိုးမှု တိုးချဲ့မှုနှင့် စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများက ဗီယက်နမ်၏ ကော်ဖီလုပ်ငန်းကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ သေးငယ်သော လယ်သမားများ၊ စားသုံးမှု အလေ့အကျင့် ပြောင်းလဲလာမှုနှင့် ဖန်တီးမှုအသစ်များက ကော်ဖီစိုက်ပျိုးရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် အချစ်ဓါတ်ကို ဆက်လက်ဦးတည်ခိုင်းလျက်ရှိသည်။ ခရီးသွားတွေ၊ ကျောင်းသားတွေအတွက် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို နားလည်ရင် တစ်ခွက်ချင်းစီက နိုင်ငံရဲ့ လူများနဲ့ ဖြစ်စဉ်များကို ခံစားနိုင်ဖို့ အခွင့်အလမ်းပေးသည်။
အိမ်မှာ သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားမှာ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို စတင် ခံစားရန်
ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို စတင်တက်ကြွစွာ စမ်းသပ်ရန် အခြေခံအဆင့်တချို့ရှိသည်။ အိမ်မှာ၊ သင့်သတင်းအချက်အလက်နှင့် ကိုက်ညီတဲ့ Vietnam ပဲများ သို့မဟုတ် ပေါင်းစပ်များကို ရွေးပါ၊ phin ဖလ်တာတစ်ခု ဝယ်ယူပြီး သုံးသပ်လေ့လာကာ သင့်ကြိုက်နှစ်သက်သည့် အားနှင့် ချိုမှုကို ရှာဖွေပါ။ cà phê sữa đá၊ cà phê đen đá နဲ့ ဥကော်ဖီကို စမ်းသပ်ခြင်းက ဗီယက်နမ်ရဲ့ အဓိက အရသာများကို အမြန်သိစေမည်။ phin မရှိလျှင် moka pot, အက်စပရက် စက် သို့မဟုတ် French press နဲ့ ပြီးချည်းသော ခေတ်မီနည်းလမ်းအား အသုံးပြုနိုင်သည်။
ခရီးသွား သို့မဟုတ် ဗီယက်နမ်မှာ နေထိုင်သည့်အခါ ကဖေးဆိုင်အမျိုးမျိုးကို လည်ပတ်ကြည့်ရင်း ဒေသကိုယ်ပိုင် ကော်ဖီသောက်ပုံကို မျက်တွေ့တွေ့ကြုံနိုင်သည်။ roast အဆင့်များ၊ Robusta နှင့် Arabica ပေါင်းစပ်မှုများ၊ condensed milk အတွက် အသုံးအနှုန်းများကို စမ်းကြည့်ကာ သင့်ကို ကိုက်ညီသည့် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို ရှာတွေ့ပါ။ ထို့အပြင် တည်တံ့မှုရှိတဲ့ ထုတ်လုပ်သူများကို သိရှိရန်၊ ထုပ်ပိုးပုံကို ဖတ်ရှုရန်နှင့် barista များကို မေးမြန်းကာ ကော်ဖီအနောက်ခံအကြောင်းကို ပိုမိုနားလည်ပါက ချက်လက်ရာနဲ့ လူတွေကို နီးကပ်စေသည်။
ဒေသ ရွေးချယ်ပါ
Your Nearby Location
Your Favorite
Post content
All posting is Free of charge and registration is Not required.