كوريا الشمالية: көршілес елдер, құрлық шекаралары мен теңіздер
كوريا الشمالية құрлық арқылы шектесетін үш ел бар: Қытай, Ресей және Оңтүстік Корея. Солтүстік шекаралары өзен аңғарларының бойымен өтеді, ал оңтүстік шекарасы Корей демилитаризацияланған аймағымен байланысты. Жақын теңіздер كوريا الشمالية-ны басқа елдерден, соның ішінде Жапониядан, теңіз кеңістігі арқылы бөліп тұрады, бірақ құрлықтағы көршілерінің тізімін толықтырмайды. Әр шекараның қайда орналасқанын және құрлық шекаралары мен жақын теңіздерді қалай ажыратуға болатынын қарастырайық.
كوريا الشمالية-мен қай елдер шектеседі?
كوريا الشمالية шектеседі солтүстігі мен солтүстік-батысында Қытаймен, солтүстік-шығысында Ресеймен, ал оңтүстігінде Оңтүстік Кореямен. Бұлар — құрлық шекарасы ортақ жалғыз үш ел. Британника да батыстағы Сары теңіз бен шығыстағы Жапон теңізін атайды; бұлар — жағалаудағы сулар, қосымша мемлекеттік шекаралар емес.
Анықтамалық дереккөздер Қытаймен шекараның ұзындығын шамамен 1 416 шақырым (880 миль), Оңтүстік Кореямен шекараны 238 шақырым (148 миль), ал Ресеймен шекараны 19 шақырым (12 миль) деп көрсетеді. Бұл сандар дереккөзге байланысты өзгеріп отырады, сондықтан оларды дәл өлшем емес, жуық мәндер ретінде қарастырған жөн. Энциклопедия нүкте ком осы сандарды және құрлықтағы шекаралардың жалпы ұзындығын шамамен 1 673 шақырым (1 040 миль) деп көрсетеді. Шекараны өлшеу тәсіліне қарай дереккөздердегі жалпы ұзындық әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан бұл сандарды жалпы салыстыру үшін пайдаланған дұрыс: Қытаймен құрлық шекарасы басқалардан әлдеқайда ұзын, ал Ресеймен шекара өте қысқа.
Аймақ картасындағы үлгі қарапайым: солтүстік жағында Қытай мен Ресей كوريا الشمالية-мен шектеседі, ал оңтүстігінде дәл сол түбекте Оңтүстік Корея орналасқан. Солтүстік-оңтүстік бағыттағы бұл орналасу неліктен қысқаша тізімде тек екі ел көрсетілетінін түсіндіреді: кейде ол тек كوريا الشمالية-ның солтүстіктегі көршілерін қамтиды. Оңтүстіктегі құрлық шекарасын қосқанда, жалпы саны үшке жетеді.
كوريا الشمالية-мен құрлық арқылы шектесетін үш ел
Корей түбегінің солтүстік бөлігіндегі орналасуы كوريا الشمالية-ға солтүстігінде екі, оңтүстігінде бір көрші береді. Солтүстік шекараның көп бөлігін анықтауға өзендер көмектеседі; оңтүстік шекара буферлік аймақ ішіндегі демаркациялық сызықпен белгіленген. Табиғи нысандар мен саяси шекара — бір-бірімен байланысты географиялық белгілер, бірақ олардың қызметі бірдей емес: солтүстікте өзендер көзге көрінетін бағдар болса, оңтүстіктегі бөлініс демаркациялық сызықпен айқындалады.
Қытай
Қытай — كوريا الشمالية-мен құрлық арқылы шектесетін ең ұзын шекарасы бар көрші ел; шекара елдің солтүстігі мен солтүстік-батысын бойлай өтеді. Батыс бөлігінің көп тұсы Ялу өзенімен, корейше Амнок деп те аталатын өзенмен өтеді. Британника сипаттағандай, бұл өзен كوريا الشمالية мен Қытай арасындағы шекараның бір бөлігін құрайды Британника.
Одан әрі шығыста шекара Туман өзенімен байланысты. Ялу (Амнок) мен Туман өзендерінің аңғарлары Қытай мен كوريا الشمالية арасындағы шекараны түсінуге көмектесетін маңызды географиялық бағдарлар. Бұлар бірін-бірі алмастыратын атаулар емес: Ялу мен Амнок бір өзенді білдіреді, ал Туман — одан әрі шығыста орналасқан бөлек өзен. Шекараның есептік ұзындығы дереккөз бен өлшеу әдісіне қарай өзгеретіндіктен, бір мәнді дәл деп қабылдағаннан гөрі дөңгелектелген санды қолданған жөн.
Картадан бағдар алу үшін екі өзен атауы солтүстік шекараның әртүрлі бөлігін көрсететінін есте ұстаған жөн: Ялу батыста, ал Туман одан әрі шығыста орналасқан. Оларды бір өзеннің екі атауы деп шатастырмау керек. Бұл өзендерді атау халықаралық шекараның әрбір бөлігі міндетті түрде бір ғана өзен бағдарымен сипатталады дегенді де білдірмейді.
Ресей
Ресей كوريا الشمالية-мен солтүстік-шығыста құрлық шекарасын бөліседі. Бұл كوريا الشمالية-ның жалпы құрлық шекарасының шағын бөлігі ғана, дегенмен Ресей елдің құрлықтағы үш көршісінің бірі болып қала береді. Шекара Туман өзенінің төменгі ағысына жақын, كوريا الشمالية, Қытай және Ресей шекаралары түйісетін жердің маңында орналасқан.
Кейбір дереккөздер Ресей мен كوريا الشمالية арасындағы шекараны шамамен 19 шақырым (12 миль) деп есептейді. Қысқа болғандықтан, картадан Ресейдің шекарасын байқамай қалу оңай, бірақ бұл Ресейдің كوريا الشمالية-мен шектесетін ел мәртебесін өзгертпейді. Туман өзені — солтүстік-шығыс шекара аймағын табуға көмектесетін негізгі географиялық бағдар.
Өзен аймақтың орналасуын түсінуге көмектеседі, бірақ өзен шекарасының болуы адамдардың немесе тауарлардың одан қалай өтетіні туралы тұжырыммен шатастырылмауы керек. Географиялық тұрғыдан маңыздысы — шекараның солтүстік-шығыста орналасуы, басқа шекаралармен салыстырғандағы қысқалығы және Ресейдің құрлық арқылы шектесетін үш елдің бірі екені.
Оңтүстік Корея
Оңтүстік Корея كوريا الشمالية-мен оңтүстікте шектеседі. Олардың шекарасы Корей демилитаризацияланған аймағының (DMZ) ішіндегі Әскери демаркациялық сызықпен байланысты. Сызық екі тараптың бөлінісін көрсетеді; ал демилитаризацияланған аймақ — оның айналасындағы кеңірек буферлік өңір, шекара сызығының өзі емес.
Демилитаризацияланған аймақ шамамен солтүстік ендіктің 38° параллелімен өтеді, алайда қазіргі шекараны жай ғана 38-параллель деп сипаттау дәл емес. 38-параллель бұрынғы бөліну сызығы болған, ал қазіргі демаркация Әскери демаркациялық сызықпен байланысты. Британника демилитаризацияланған аймақты كوريا الشمالية мен Оңтүстік Кореяны бөліп тұрған өңір деп сипаттайды. Картаға қарағанда, бұл айырмашылық шекараның тек 38-параллельдегі сызық ретінде емес, аймақпен байланысты түрде көрсетілуін түсіндіреді.
Басқаша айтқанда, демилитаризацияланған аймақ — картадағы өңір, ал Әскери демаркациялық сызық бөлініске қатысты сызық болып табылады. Бұл екі атау жиі қатар қолданылғанымен, мағыналары бірдей емес. Осы айырмашылық жиі кездесетін қате ықшамдаудан да сақтайды: 38-параллель тарихи және шамамен алынған географиялық бағдар береді, бірақ қазіргі шекараның бүкіл бағытын дәл сипаттамайды.
Теңіздегі көршілер және жақын теңіздер
كوريا الشمالية-ның батыс және шығыс жағалаулары әртүрлі су айдындарына қарайды. Бұл теңіздер маңызды географиялық бағдарлар болғанымен, теңіздің арғы бетіндегі ел құрлықтағы көрші болып саналмайды. Екі санатты бөлек қарастырсақ, сұрақтың екі нұсқасына да жауап беруге болады: құрлықтағы көршілер тізімінде үш ел бар, ал кеңірек аймақ картасында كوريا الشمالية-дан су арқылы бөлінген жерлер де көрінеді.
Құрлықтағы көршілер мен теңіздегі көршілердің айырмашылығы
Корيا الشمالية-мен құрлық шекарасы ортақ үш ел — Қытай, Ресей және Оңтүстік Корея. Жапония теңіздің арғы жағында жақын орналасқанымен, كوريا الشمالية-мен құрлық шекарасы жоқ. كوريا الشمالية-ның «көршілес елдері» туралы сұраққа жауап бергенде бұл айырмашылық маңызды: жауап ортақ құрлық шекарасы бар елдер туралы сұрап тұрғанына немесе кеңірек аймақтағы елдерді меңзейтініне байланысты.
Батыста كوريا الشمالية Сары теңізге қарайды; Солтүстік Кореяда бұл теңіз кейде Корея шығанағы деп те аталады. Шығыста жағалауы Жапон теңізіне, Кореяда Шығыс теңізі деп аталатын су айдынына қарайды. Бұл атаулар түбектің екі жағындағы суларды білдіреді, бірақ Корia الشمالية-мен құрлық шекарасы ортақ елдерді өзгертпейді. Елтану зерттеулері баруун болон зүүн эргийн тэнгисүүд болон тэдгээрийн өөр нэрсийг дүрсэлсэн байдаг.
Теңізбен шектесу — ортақ шекарадан гөрі кеңірек географиялық ұғым. Картада бір су айдынының айналасындағы елдер көрсетіліп, олар жақын орналасқандай көрінуі мүмкін, бірақ Сары теңіз немесе Жапон теңізі арқылы жақын жату құрлық шекарасын тудырмайды. «Коря الشمالية-мен қай елдер шектеседі?» деген сұраққа қысқа жауап беру үшін тек Қытайды, Ресейді және Оңтүстік Кореяны атаңыз; Жапонияны тек теңіздің арғы жағындағы жақын елдер туралы айтқанда қосыңыз.
Қысқасы, كوريا الشمالية-ның құрлықтағы үш көршісі бар: Қытай, Ресей және Оңтүстік Корея. Жақын теңіздік географиясына батыстағы Сары теңіз немесе Корея шығанағы, шығыстағы Жапон теңізі немесе Шығыс теңізі кіреді. Құрлық шекараларын теңізбен шектесуден бөлек қарастыру Корيا الشمالية-мен қай елдер шектесетінін анық түсіндіреді.
Аймақты таңдаңыз
Пост жасау
Жариялау тегін және тіркеу қажет емес.